چسبندگی
چسبندگی (به انگلیسی: Adhesion) تمایل دو یا چند ماده غیرهمنوع برای قرارگیری در کنار یکدیگر گفته میشود. این فرآیند را نباید با پیوستگی (Cohesion) که تمایل کنارهمقرارگیری ماده همجنس است، اشتباه گرفت.
محتویات |
سازوکار چسبندگی [ویرایش]
چسبندگی مکانیکی [ویرایش]
چسبندگی مکانیکی سازوکاری شبیه سازوکار کشش سطحی دارد. سطحهای دو ماده درهمرفتگی فیزیکی دارند.
چسبندگی شیمیایی [ویرایش]
چسبندگی شیمیایی هنگامی رخ کیدهد که پیوند شیمیای بین دو سطح برقرار شود. تواناترین پیوند یونی و کوالانس است. اگر در یک سو هیدروژن و در سوی دیگر نیتروژن، اکسیژن یا فلوئور وجود داشته باشد، پیوند کمزور هیدروژنی ایجاد خواهد شد.
چسبندگی فیزیکی [ویرایش]
در چسندگی فیزیکی (Dispersive adhesion یا Physisorption) جذب فیزیکی دو ماده بوسیله نیروهای واندروالسی است. سازوکار این گونه چسبندگی بر پایه وجود قطبش در اتمها و مولکولها است که در آنها قطبهای مثبت و منفی بوجود میآورد و این قطبها با ربایش یکدیگر، پیوند واندوالسی میسازند.
در بحت سطحشناسی، چسبندگی فیزیکی، زاویه تماس و در نتیجه آن ترشوندگی را تعیین میکند. هنگامیکه دو فاز (مانند جامد و مایع) با هم در تماس باشند، هرچه چسبندگی بین آن دو بیشتر باشد، زاویه تماس کمتر و ترشوندگی بیشتر خواهد بود. برعکس، هرچه همدوسی بیشتر باشد، ماده تمایل به تماس بیشتر با خود خواهد بود و ازینرو چسبندگی و ترشوندگی کمتر و زاویه تماس بیشتر میشود.
چسبندگی الکترواستاتیک [ویرایش]
گاهی بین دو یا چند ماده با تبادل الکترون، نیروی الکترواستاتیک برقرار میشود و باعث تمایل مواد به قرارگیری کنار یکدیگر میشود.
چسبندگی نفوذی [ویرایش]
نفوذ اتمها و مولکولهای مواد در یگدیگر میتواند آنها را در کنار هم قرار دهد. این فرایند را میتوان در بسیاری از مواد مانند فلزها و سرامیکها با فرآیند تفجوشی یا پلیمرها دید.
جستارهای وابسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ چسبندگی موجود است. |
- John Comyn, Adhesion Science, Royal Society of Chemistry Paperbacks, 1997
- A.J. Kinloch, Adhesion and Adhesives: Science and Technology, Chapman and Hall, 1987
