ساختار شیمیایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو


ساختار شیمیایی(به انگلیسی: Chemical structure) شامل هندسه مولکولی، ساختار الکترونی و ساختار کریستالی مولکول است.

  • هندسه مولکولی اشاره به آرایش فضایی اتمها در یک مولکول و نحوهٔ چیدمان پیوندهای شیمیایی اتم با هم می‌باشد. هندسه مولکولی می‌تواند بسیار ساده باشد از قبیل اکسیژن دو اتمی یا مولکول‌های نیتروژن یا بسیار پیچیده باشد مانند پروتئین‌ها و یا مولکول DNA. هندسه مولکولی را می‌توان تقریباً با استفاده از یک فرمول ساختاری نشان داد.
  • ساختار الکترونی توصیف اشغال اوربیتال‌های مولکولی یک مولکول توسط الکترون‌ها است.

تاریخچه[ویرایش]

نظریه ساختار شیمیایی در دهه ۱۸۵۰ و ۱۸۶۰ توسط شیمیدانان‌های مختلف، از جمله Friedrich August Kekule، Archibald Scott Couper، و Aleksandr Butterov توسعه داده شد. این شیمیدانان نشان دادند که ترکیبات شیمیایی از گروه‌های فرعی(Random) و گروه‌های عاملی تشکیل شده‌اند، اما ساختار با نظم مشخصی بر اساس ظرفیت (والانس) اتم‌ها شکل گرفته‌اند.

روش‌های متداول[ویرایش]

تعیین ساختار در شیمی، فرایند تعیین ساختار شیمیایی مولکول است. عملاً، نتیجه نهایی فرایند از مختصات اتم‌ها در یک مولکول حاصل می‌شود. روش که توسط آن می‌توانید ساختار یک مولکول را تعیین شامل اسپکتروسکوپی، مانند رزونانس مغناطیسی هسته‌ای (NMR)، طیف سنجی مادون قرمز و طیف سنجی رامان، میکروسکوپ الکترونی، و کریستالوگرافی اشعه X (پراش X-ray). آخرین روش می‌تواند مدل‌های سه بعدی در مقیاس اتمی باشد.

  • در زیر روشهای متداول برای تعیین ساختار شیمیایی (تبیین ساختاری) آمده است:
  1. پراش X-ray
  2. پروتون NMR
  3. کربن-13 NMR
  4. طیف سنجی جرمی
  5. طیف سنجی مادون قرمز(IR)
  • در زیر روشهای متداول برای تعیین ساختار الکترونی آمده است:
  1. رزونانس الکترون-اسپین
  2. ولتامتری چرخه‌ای
  3. اسپکتروسکوپ الکترون جذب
  4. طیف سنجی فوتوالکترون اشعه X

منابع[ویرایش]

  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Chemical structure»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۴ فروردین ۱۳۹۲).