امیر پازواری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
امیر پازواری
زادروز دوره صفویه
پازوار، بابل(بابلسرِ فعلی)، تبرستان
پیشه شاعر
گفتاورد
امير گنه كه مه دوس خشحاله يا نا
همون اول حسن و جماله يا نا

امیر پازواری معروف به شیخ‌العجم و امیرالشعرا از شاعران مازندرانی دوران حکومت صفویان است که به زبان مازندرانی شعر می‌سراییده است.[۱] [۲] یکی از روایاتی که درمورد اوست این مطلب است که او پس از تصرف مازندران به دست شاه عباس صفوی به وی پیوست و از شاه القابی دریافت کرد. پس از مرگ شاه عباس او به پازوار بازگشت و تا آخر عمر در آنجا زیست؛[۳] روایتی نیز نقل می‌کند که وی از ملک‌الشعرای دربار خیرالنساء بیگم مادر شاه‌عباس بوده و در پیش از جلوس شاه‌عباس نیز در دربار صفویه نقش برجسته‌ای داشته.[۴]

امیری[ویرایش]

اشعاری از او باقی‌مانده که بیشتر در مدح امام اول شیعیان علی بن ابی‌طالب گفته شده‌است. امروزه اشعار او در قالب گونه‌ای از آواز با نام آواز امیری یا امیری خوانی در بین مردم مازندران رواج دارد.اشعار او بیشتر دو بیتی بوده و با عبارت «امیر گته» (به فارسی: امیر گفته) شروع می‌شود و در اکثر مواقع به صورت سوال و جواب شعری آورده می‌شود.[۵][۶][۳]

پازواری در اشارت تاریخی[ویرایش]

در هیچ یک از متون به جا مانده از سده ششم تا دوازدهم هجری نشانی از پازواری نیست. نخستین بار الکساندر شودزکو ایران شناس لهستانی در سال ۱۹۸۲ میلادی از او با نام شیخ‌العجم امیر پازواری نام برد و چند سروده از او را چاپ نمود. هچنین برنهارد درن خاور شناس روسی با همکاری میرزا محمد شفیع بارفروشی در سن پترزبورگ مجموعه‌ای با نام کنزالاسرار با ترجمه فارسی به چاپ رساند. در ایران نیز نخستین بار رضاقلی خان هدایت طبرستانی در نوشته‌هایش به پازواری اشاره کرده است. اکنون به یاد این شاعر شیرین سخن یکی از میادین اصلی شهر امیرکلا [۱] به نام « میدان امیر پازواری» نام گذاری شده و مجسمه یادبودی از وی در این میدان نصب گردیده است. امیرکلا شهری از توابع شهرستان بابل می باشد. [۳][۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «لغت‌نامه دهخدا»(فارسی)‎. 
  2. Mohammad Davoudi and Manouchehr Sotoudeh, "correction and Persian translation of Divan-e Amir Pazevari". Resanesh Publishing Group, Tehran, Iran, July 2004.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «موسیقی گیل و گالش»(فارسی)‎. 
  4. مقدمه‌ای بر کنزالاسرار، نوشته: جهانگیر نصر اشرفی، چاپ :ساری، مقدمه(صفحات1الی10)
  5. «امیر پازواری»(فارسی)‎. 
  6. «نگاهی گذرا به امیریو امیری خوانی»(فارسی)‎. 
  7. «گویشهای ایرانی در اسناد تاریخی»(فارسی)‎.