اشک‌ها و لبخندها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
اشک‌ها و لبخندها یا آوای موسیقی
Sound of music.jpg
پوستر فیلم اشک‌ها و لبخندها
کارگردان رابرت وایز
تهیه‌کننده رابرت وایز
ریچارد دی زانوک
بازیگران جولی اندروز
کریستوفر پلامر
موسیقی ریچارد راجرز
هامرستاین
تاریخ‌های انتشار ۱۹۶۵
کشور Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا
زبان انگلیسی

اشک‌ها و لبخندها یا آوای موسیقی (به انگلیسی: The Sound of Music)، فیلم موزیکال سال ۱۹۶۵ به کارگردانی رابرت وایز و با بازی جولی اندروز است. ترانه‌های این فیلم را راجرز و هامرستاین، زوج آهنگساز آمریکایی ساخته‌اند و فیلمبرداری آن در زالتسبورگ اتریش و باواریا در آلمان غربی و همچنین در استودیوی فاکس قرن بیستم در کالیفرنیا انجام شده‌است.

نام فیلم[ویرایش]

نام اصلی فیلم به انگلیسی یا (The Sound of Music)، به معنی آوای موسیقی است؛ اما در کشورهای مختلف با عنوان‌های گوناگونی به نمایش در آمده‌است.

  • ایران: اشک‌ها و لبخندها. (به مدیریت دوبلاژ آقای علی کسمایی)
  • آلمان: Meine Lieder, Meine Träume (آوازهای من، رویاهای من.)
  • فرانسه: La mélodie du bonheur (ملودی شادی)
  • پرتقال: Música no Coração (موسیقی در قلب)
  • برزیل: The Rebel Novice) Noviça Rebelde)
  • ایتالیا: All Together with Passion) Tutti insieme Appassionatamente)
  • هلند: The Most Beautiful Music) De mooiste muziek)
  • اسپانیا: Smiles and Tears) Sonrisas y Lágrimas)
  • یونان: I melodia tis eftihias, The Melody of Happiness) Η μελωδία της ευτυχίας)
  • اسرائیل: צלילי המוזיקה (Tzeliley ha-muzika, The Sound of Music)
  • عربستان سعودی: صوت الموسیقی (آوای موسیقی)
  • اسلونی: My Songs,my Dreams) Moje pesmi, moje sanje)
  • یوگوسلاوی: My Songs, My Dreams) Moje pesme, moji snovi)
  • تایلند: Love Magic from the Song of Paradise) มนต์รักเพลงสวรรค์)

دوبله فارسی[ویرایش]

۳۸ منتقد و نویسنده سینمایی، در یک نظرخواهی برای انتخاب بهترین‌های تاریخ دوبله ایران که توسط ماهنامه سینمایی فیلم در اسفندماه ۱۳۸۴ انجام شد، دوبله این فیلم را بعنوان برترین دوبله فارسی برای یک فیلم خارجی انتخاب نمودند.[۱]

دوبله فارسی این فیلم با مدیریت دوبلاژ علی کسمایی در سال ۱۳۴۵ در استودیو دماوند به مدیریت «روبیک گریگوریانس» انجام شد. اجرا و ضبط ترانه های فارسی نیز در استودیوی وزارت فرهنگ و هنر صورت پذیرفت. صداگذاری نهایی فیلم که بصورت استریوفونیک ۶ بانده بود، در کشور آلمان انجام شد.[۲]

در نسخه دوبله شده فیلم اشکها و لبخندها، سه نوع آواز وجود دارد:

  • (۱) آوازهایی که ترجمه و دوبله نشدند، مثل آوازهای اول و آخر فیلم و آواز «از هر کوهی، بالا برو» که مادر روحانی در صومعه برای قوت قلب دادن به ماریا می خواند. کسمایی در این‌باره می گوید:
    «... فارسی شدن بعضی آوازها هم خوش آیند نبود، بهمین جهت اصلاً از آن صرفنظر شد. مثل آواز مادر روحانی. به هرحال قسمتهایی که قابلیت بیشتری برای برگرداندن به فارسی را داشت، انتخاب کردیم»
  • (۲) آوازهایی که کاملاً ترجمه و به فارسی خوانده شده‌اند مثل همۀ آوازهایی که بچه ها در آن حضور دارند.
  • (۳) یک آواز هم (در اتاقک شیشه ای باغ) با حالتی بین دکلمه و گفتار متن اجرا شده و آواز اصلی زیر آن شنیده می شود. کسمایی درباره این آواز چنین توضیح می‌دهد:
    «آواز اتاقک شیشه ای یک آواز عاشقانه بود که به شکل فارسی مطلوب از کار در نمی‌آمد اما تماشاگران می‌بایست معنایش را در می‌یافتند. بهمین دلیل ترجمه‌اش با آن شکل، رویِ تصویر و صدای اصلیِ پائین آمده، قرار گرفت.»

شعرهای فارسی که برای ترانه‌های فیلم اجرا شد، توسط «کریم فکور» سروده شده بود. او که از ترانه سرایان موفق آن دوران بود، ترانه‌های فارسی را بر اساس شعرهای اصلی و ریتم موسیقی و لحن و حالتِ آوازهایِ اصلی فیلم نوشت و این ترانه‌ها، توسط هنرجویان هنرستان عالی موسیقی و زیر نظر «تورج نگهبان» اجرا شد. اعضای این گروه موسیقی که توسط «عنایت رضایی» رئیسِ وقتِ اپرای تهران برای این منظور انتخاب شده بودند به این شرح است:[۲]

دوبلورها و خوانندگان صحنه های آوازی

  • سودابه صفاییه: خوانندگی بجای «ماریا» (جولی اندروز)
  • نازیلا زندکریمی: خوانندگی بجای «لیزل، دختر بزرگ خانواده» (شارمین کار)
  • رشید وطن‌دوست: خوانندگی بجای «کاپیتان فون تراپ» (کریستوفر پلامر)
  • همایون معزی مقدم: خوانندگی بجای «رولف» (دانیل تروهیت)
  • سیمین قدیری: خوانندگی بجای یکی از دخترها
  • آزیتا آزرمی: خوانندگی بجای یکی از دخترها
  • نسرین آزرمی: خوانندگی بجای یکی از دخترها
  • شمسی شادمند: خوانندگی بجای یکی از دخترها
  • خسرو شکوفنده: خوانندگی بجای یکی از پسرها
  • شهرام شکوفنده: خوانندگی بجای یکی از پسرها
  • ناهید امیریان: خوانندگی بجای «گرتل» (کیم کاراث)

دوبلورهای صحنه های غیرآوازی

سایر عوامل دوبله[ویرایش]

  • مدیر دوبلاژ: «علی کسمایی»
  • مترجم: «فیروز فلاحتی»
  • سراینده ترانه‌های فارسی برای بخشهای آوازی فیلم: «کریم فکور»
  • اجرای ترانه‌های فارسی: «هنرجویان هنرستان عالی موسیقی»
  • ناظر اجرای ترانه‌های فارسی: «تورج نگهبان»
  • دوبله شده در: «استودیو دماوند»
  • مدیر استودیو دماوند: «روبیک گریگوریانس»
  • ضبط ترانه‌های فارسی: «استودیو وزارت فرهنگ و هنر»
  • سال دوبله: ۱۳۴۵

حواشی دوبله

  • در حالی که در دوبله صحنه‌های آواز، بجای ۴ دختر بزرگتر، خواننده‌های حرفه‌ای وزارت فرهنگ و هنر آواز خواندند؛ ناهید امیریان، خسرو شکوفنده و شهرام شکوفنده، خودشان ترانه‌های فارسی فیلم را بجای شخصیتهایشان در فیلم اجرا کردند.[۲]
  • دوبله موزیکال این فیلم، چنان مورد استقبال قرار گرفت که وزارت فرهنگ و هنر، به عنوان تشویق، یک بورس تحصیلی دوساله در اتریش، به «سودابه صفاییه» جایزه داد.[۲]
  • ناهید امیریان که دراین فیلم بجای "گرتل" (کوچکترین دختر کاپیتان فون تراپ) صحبت کرده و آواز خوانده، در زمانِ دوبله این فیلم، ۱۲ ساله بود. او که خود از سن ۵ سالگی فعالیت در زمینه دوبله را آغاز کرده بود، در مصاحبه‌ای در سال ۱۳۸۴ دراین‌باره چنین می‌گوید: «تجربه خیلی خوبی بود و هنوز یکی از کارهای مورد علاقۀ دوره چهل و چندساله فعالیتم است. حالا هم در ۵۱ سالگی که شش فرزند و یک نوه دارم، از تماشای این فیلم لذت می‌برم و خاطرات آن سالها برایم زنده می‌شود. بچه‌ها و نوه‌ام هم این فیلم را خیلی دوست دارند. هرکدام از بچه‌هایم، نسخه‌ای از فیلم را برای خودشان دارند تا بعدها به فرزندان شان نشان بدهند و بگویند: ببین، گوش کن، صدای این دخترک پنج ساله، صدای مادربزرگتان است!»[۲]
  • ابوالحسن تهامی‌نژاد درباره گویندگی‌اش بجای کاپیتان فون تراپ می‌گوید: «موقع دوبلۀ این فیلم ۲۷ ساله بودم و صدایم پختگی لازم برای نقش مردی پنجاه و چندساله را نداشت؛ بنابراین سعی کردم شرایطی فراهم کنم که صدایم، فرکانس لازم برای متناسب شدن با این نقش را داشته باشد. فیلم در استودیو دماوند در داودیه دوبله می شد که نزدیک خانه‌ام بود و من همیشه پیاده به آنجا می‌رفتم. قرار گذاشته بودم که بعدازظهرها این فیلم را دوبله کنیم و من آن روزها، هیچ کار دیگری نمی‌کردم و پس از استراحت بعداز ظهر، به استودیو می‌رفتم تا صدایم شرایط مورد نظرم را داشته باشد. حتی یکی دوبار که دیدم صدایم مناسب نیست، کار نکردم و از استودیو بیرون آمدم. به هرحال در این کار از صدای خودِ کریستوفر پلامر خیلی گرفتم. ویژگی اصلی صدای و لحن او در فیلم این بود که بعنوان یک نظامیِ اشرافی، سعی می‌کرد خیلی صحیح حرف بزند و خشکی و خشونت هم در صدایش داشته باشد. این خصوصیات، مهم‌ترین چیزهایی بود که من هم سعی کردم در دوبله این نقش رعایت کنم».[۲]

جایزه‌ها[ویرایش]

اشک‌ها و لبخندها در سال نمایش خود موفق شد رکورد فروش تاریخ سینما را تا زمان خودش بشکند و نامزد ده جایزه اسکار شود و پنج جایزه اسکار را به دست آورد. این جوایز عبارتند از:

  • بهترین فیلم
  • بهترین کارگردانی
  • بهترین صداگذاری
  • بهترین موسیقی متن
  • بهترین ویرایش صحنه

همچنین بنیاد فیلم آمریکا، در سال ۲۰۰۶ میلادی، این فیلم را در رتبه ششم لیست بهترین فیلمهای موزیکال، قرار داد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

جولی اندروز

منابع[ویرایش]

  1. «منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران انتخاب کردند : بهترین‌های تاریخ دوبله ایران» - کتاب سال سینمای ایران - ماهنامه سینمایی فیلم، اسفند ۱۳۸۴، صفحه ۱۲۰-۱۱۰
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ «نقشی از رویا : "آوای موسیقی" چگونه "اشکها و لبخندها" شد؟» - هوشنگ گلمکانی - کتاب سال سینمای ایران - ماهنامه سینمایی فیلم، اسفند ۱۳۸۴، صفحه ۱۲۶-۱۲۲
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «(The Sound of Music (film»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۶ آوریل ۲۰۰۸).