استگوسور
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
|
استگوسوروس |
||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
||||||||||||||||||
| طبقهبندی علمی | ||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||
| مترادفها | ||||||||||||||||||
* Sterrholophus مارش, ۱۸۷۱
|
استگوسور (Stegosaurus) یا دایناسور سقفدار نوعی از دایناسورهای دسته استگوریدهای زرهپوست که در دورهٔ ژوراسیک پسین در غرب آمریکای شمالی کنونی زندگی میکردند. در سال ۲۰۰۶ یک نومنه استگوسور در کشور پرتغال کشف شد که نشان میداد این موجود در اروپا نیز زندگی میکردهاست.به خاطر دم میخدار و صفحههای موجود در پشت این حیوان ، استگوسور یکی از قابل شناساییترین نوع دایناسورها میباشد ، همراه با تیرانوسور ، تریکراتاپوس و آپاتوسور. نام استگوسور به معنی «مارمولک پوشیده» است. که از دو کلمه یونانی استگوس (stegos) به معنی سقف و سوروس (sauros) به معنی مارمولک مشتق شدهاست. تا حالا از بین ۸۰ فسیل بدست آمده حداقل سه نوع شناسایی شدهاست. آنها بین ۱۵۵ تا ۱۴۵ میلیون سال پیش زندگی میکردند. در زمانی که دنیا تحت تسلط غولهایی مثل سوروپود ، دیپلودکس ، کاماراسور و آپاتوسور بود.
استگوسور یک چهارپا گیاهخوار بزرگ و سنگین بود. این حیوان یک حالت مشخص و غیر و معمولی داشت ، اندامهای سنگین عقبی و اندامهای کوچک جلویی ، سری به طرف زمین و دمی سخت و معلق در هوا.آرایش صفحهها پشت و میخهای دم به صورت گمانه زنی چیده شدهاست و اطمینانی از نحوه آرایش آنان نیست. میخها احتمالا وسیلهای برای دفاع بودند ، همانطور که صفحههای پشت نیز ممکن است برای یک مکانزیم تدافعی بوده و همین طور به خوبی میتوانستهاست وسیلهای برای کنترل گرما باشد. استگوسور با اندامی به اندازه اتوبوس ، بزرگترین نوع از استگوسورها(از انواعی مثل کنتروسور یا هویانگوسور) بوده.البته ویژگیهای بدنی همچون دمی میخدار و صفحههای پشت در تمام استگوروسیانها مشترک بودهاست.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] ویژگیها
به طور میانگین حدود ۹ متر طول و ۴ متر ارتفاع داشتهاست.استگوسور به خاطر دو ردیف صفحات پشتش و دو جفت میخ در انتهای دمش به راحتی قابل شناسایی است.اگرچه حیوانی بزرگ با قدی کوتاه نسبت به حیوانات معاصر خودش مثل سوروپودوس بود.پوست زرهی با وجود درندههای بزرگی مثل آلوسور وحشتناک و سراتوسور لازم به نظر میرسید.
پاهای عقبی هر کدام سه انگشت و پاهای جلویی هر کدام پنج انگشت داشتند. و فقط دو انگشت درونی داشتند. هر چهاردست و پا بوسیله لایههای در میان انگشتها پشتیبانی میشدند. پاهای جلویی، بسیار کوچکتر از پاهای قوی و قطور عقبی بودند. که این حالت باعث یک وضع غبرعادی در بدن این حیوان میشدهاست. دم به وضوح بالای زمین نگاه داشته میشدهاست و در همین هنگام سر استگوسور در وضعی پایینتر از دم قرار میگرفتهاست ، و احتمالا بیشتر از یک متر از زمین فاصله نداشتهاست.
جمجمه باریک و بلند نسبت به بدن کوچک بود.سوراخی بین دماغ و چشمش وجود داشت که این سوراخ در بین تمام آرچوسوروسها شامل پرندگان امروزی و کوروکودیلهای منقرض شده مشترک است.جمجمه روبه پایین استگوسور ممکن بوده به خاطر جستجوی بهتر علفهای تازه رشد کرده بودهاست.این نظریه با وجود فقدان دندانهای جلویی و جایگزینی آنها بوسیله پوزه شاخی و سفت قوت میگیرد.دندانهای مثلثی و صاف و هموار این دایناسور نشان میدهد که آنها غذایشان را آسیاب میکردند و در واقع میجویدند.شکل آرواره نشان میدهد که استگوسور غذایش را هنگام جویدن در دهان نگاه میداشتهاست.
با آنکه استگوسور حیوانی بزرگ بوده اما حفره مغزی کوچکی داشتهاست و بزرگتر از مال یک سگ نبودهاست.حفره مغزی که به خوبی حفظ شده بود به اوتین چارلز مارش اجازه داد که در سال ۱۸۸۰ (میلادی) بتواند از حفره مغزی این موجود قالبی تهیه کند که اندازه مغز را نشان داد.این قالب نشان داد که مغز این حیوان واقعا کوچک بوده و شاید کوچکترین مغز در میان دایناسورها بودهاست.این حقیقت که یک حیوان ۴٫۵ تنی مغزی داشته که نمیتوانسته بیشتر از ۸۰ گرم باشد ، باعث این عقیده در در قدیم و در میان عامه شده بود که دایناسورها حیواناتی کمهوش بودند، که در حال حاضر این ادعا رد شدهاست.
اطلاعات بیشتر از استگوسور را میشود از بقایای حیوانت بالغ کشف شده بدست آورد.به هر حال اآخرین بقایای یک استگوسور نابالغ در سال ۱۹۹۴ (میلادی) در وایومینگ آمریکا کشف شده که ۴ متر طول و ۲ متر ارتفاع داشتهاست و وزن تقریبی آن ۲٫۳ تن در زمان زندگیاش بودهاست.این فسیل در موزه طبیعت دانشگاه وایومینگ نگهداری میشود.حتی فسیل کوچکتر نیز به طول ۲٫۱ متر و ۸۰ سانتیمتر ارتفاع کشف شدهاست که در موزه علم و طبیعت دنور نگهداری میشود.
[ویرایش] عادات
رده پاهایی که از این حیوان کشف شده نشان میدهد که استگوسورها در گلههایی زندگی میکردند که اعضای آن در سنین مختلف بودند.یکی از این ردهپاها نشان میدهد که چهار تا پنج بچه همراه با چند استگوسور نابالغ همراه با استگوسورهای بالغ حرکت میکردند.
[ویرایش] منبع
Wikipedia contributors, «Stegosaurus,» Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Stegosaurus&oldid=249469147 (accessed November 4, 2008).
[ویرایش] منابع
