از جمله آثار تاریخی افغانستان میتوان از این موارد نام برد:
[ویرایش] فهرست آثار تاریخی کابل
[ویرایش] آثار تاریخی استان هرات
[ویرایش] آثار تاریخی استان بامیان
[ویرایش] آثار تاریخی استان هلمند
[ویرایش] آثار تاریخی استان قندهار
[ویرایش] آثار تاریخی استان غزنی
[ویرایش] آثار تاریخی استان لوگر
[ویرایش] آثار تاریخی استان پکتیا
[ویرایش] آثار تاریخی استان ننگرهار
[ویرایش] آثار تاریخی استان لغمان
[ویرایش] آثار تاریخی استان پروان
[ویرایش] آثار تاریخی استان کاپیسا
[ویرایش] آثار تاریخی استان سمنگان
[ویرایش] آثار تاریخی استان بلخ
[ویرایش] آثار تاریخی استان کندز
[ویرایش] جستارهای وابسته
| پایگاهها و گنجینههای باستانشناسی افغانستان |
|
|
دوران پیشاتاریخ |
|
| عصر سنگ |
|
|
|
|
|
|
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • اوچتپه • باد آسیا؟ • برخانِ زادیان • بهارک؟ • تاشقورغان • تاشگُذر • درهٔ کلان • رحمانگُل • سَندوکتی • سیاهریگان • شاهتپه • قَرَهکَمَر • لَنگارکیش؟ • هزارسُم
|
|
نوسنگی
(۸۰۰۰-۴۰۰۰ پیش از میلاد)
|
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • جَرقودوق • چاشبابا • چیلیکِ قُل • چیلیکِ یاسخان • چیلیکِ یَلدَش • خواجه دوکوه • خواجه دوکوه نو • درهٔ کور (بابا درویش) • سَفَروال • سیدآباد • قاق • قاقِ نظارآغا • قرهقُل • قَرهتپه • قورقودوق • کَوک • کیلیفت • گورزیوان • لَیرو؟ • هزارسُم
|
|
|
|
عصر بُرُنز
(۴۰۰۰-۱۵۰۰ پیش از میلاد) |
آقکُپرُک (شامل آقکپرک ۳ و ۴) • اَرَنجی • اِسپیروَن • اکرمقلعه • اورتهبُز • اَیَتانتپه • باد سهغوندَی • باسیز • باغِ پولغوندی • بَرَگتوت • بوئینهقره • تیکَر • چادُرتپه • چارسنگتپه • چولِ آبدان • خوشبای • خوشتپه (فُلول) • درهٔ کور (بابا درویش) • دَشلی (دَشلی ۱، دشلی ۳، دشلی شرقی و دشلی جنوبی؛ شامل آقچَپَر، اَرَنجی و فرخقلعه) • دَم • دِهمُراسی غوندَی • ده نو • سَرِ سنگ • سسماق • سعید قلعهتپه • سیاهریگان • شورتوغَی • شهر صفا • شیرآباد • علیآباد • فرخآباد • قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگینآباد یا زورشهر) • قورغانتپه • قونسای • کهنه قلعه طالقان • گردانریگ • لَیرو • مُندیگَک • مُندیحصار • هیردایتپه
|
|
|
عصر آهن
(۱۵۰۰-۷۰۰ پیش از میلاد) |
آقچَپَر • اُلجَتو • اَیَتانتپه • ایشانتوپ • بُراتتپه • بهارک • بیشکپه • بوری • پَرچَو • جلایِر • چولِ آبدان • خانُم • خُوستِ قشلاق • دشلی ۳ • دِهنو • رودِ شاهرَوان • زردکَمِر • سَرِ سنگ • سیاهریگان • شاهتپه • شاهِ خَیله • شهرآباد • شیرآباد • شیرآبادِ شمالشرقی • شینگان • طلاتپه • ظُلم • غارلولی • غارِ مُردهگوسفند • فیریتو • قلعۀ جَمَل • قندهار (یا شهرِ کُهنه یا تگینآباد یا زورشهر) • قورغانتپه • قونسای • کافرقلعه رُستاق • کَلَفگان • کَلَفگان جنوبی • کَلَفگان شرقی • کوملی • کُهنهقلعه • گُدَرِ شاه • لَلمیبُز • مُندیگَک • میمنه • نادِ علی (یا بینای کَی یا شهرِ سیستان یا زَردان؛ شامل سفیدداغ و سُرخداغ) • یکهتوت |
|
|
برگردان واژگان اُزبکی
- آریق
- کانال
- آق
- سفید
- آلتی
- شش (۶)
- افندی
- کَدبان، آقا
- اوچ
- سه (۳)
- اورته
- میانی
- بادقاق
- باد خشک
|
- بای
- رئیس
- بولاق
- بهار
- بیش
- پنج (۵)
- بیگ
- رئیس
- بیگُم
- بانو، خانم
- تاش
- سنگ، صخره
- چَپَر
- دیوار، بارو
|
- چوقور
- ژرف، عمیق
- چول
- بیابان
- چونگ
- گودال، چاله
- قاق
- خُشک
- قراوال
- نگهبان
- قَره
- سیاه
|
- قِزِل
- سُرخ
- قودوق
- چاه
- قورغان
- تپه، دژ
- قیز
- دختر
- کُپرِک (یا کُپرُک)
- پُل
- گول
- درهٔ باریک و ژرف
|
- مینگ
- هزار (۱۰۰۰)
- مینگباشی
- افسر (رئیس هزار نفر)
- یَریق
- شکاف
- یَن
- نو
- یَنگی
- نو
|
برگردان واژگان پشتو
- اوبه
- آب
- سپين
- سفید
|
- سور
- سُرخ
- غونډَی
- تپه
|
- کوټ
- دِژ، خانه
- کوتَل
- گذرگاه
|
- لَلمی
- کِشتِ غیرآبی
- لار
- گذرگاه
|
- لَړ
- کم، اندک
|
برگردان واژگان عربی
- رباط
- کاروانسرا
|
- رُستاق (مُعرَبِ واژهٔ فارسیِ روستا)
- روستا، دِه، زمین کشاورزی
|
برگردان واژگان هندوایرانی
- بَرخان
- تپهٔ شنی و ماسهای
- چَکری (برگرفته از واژهٔ سانسکریتی کَکره، بهمعنای «چرخ»)
- گَردنده
- سوم (برگرفته از واژهٔ سانسکریتی سومبهه؛ پارسی باستان سومبه)
- غارها
- سموچ
- غارها
- کُشک (مخفف کوشک)
- بنای بلند، قصر، بارگاه
|
|
