آتشنشانی هوایی
آتشنشانی هوایی گونهای از عملیات مقابله با آتش است که در آن از مسیر هوا و هواگرد به منظور عملیات اطفاء آتش استفاده میشود. این گونه عملیات بیشتر در آتشسوزیهای گسترده جنگلها، آتش سرکش (به انگلیسی: wildfire) و مهار آتشسوزیهایی که در مناطقی که از راههای زمینی غیر قابل دسترسی هستند، انجام میشود. در این گونه عملیات از اقسام مختلف هواگرد که توانایی حمل مواد ضر آتش را دارند استفاده میشود ولی هواپیما و بالگرد دو گونه پر کاربرد در این گونه ماموریتها به حساب میآیند.
ایده هواپیماهای آتش نشان نیز به مانند ایده هواپیمای آبنشین به منظور کمک رسانی و اطفاء حریق در مناطقی مطرح شد که به شکلهای گوناگون دسترسی به آنها مشکل است. ایالات متحده آمریکا نخستین پیشگام در این زمینه بود و با بهره گیری از الگوی بمبهای ناپالم که برای اولین بار در جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار گرفته بود، به طراحی و ساخت بمبهای آبی روی آوردند که بر روی محوطه دچار حریق شده پرتاب شود و باعث خاموش شدن آتش شود. ولی به دلیل عدم موفقیت این روش، گزینه دیگری مطرح شد که همانا استفاده از مخازن آب است که پس از پر شدن از آب و یا مایعات ضد آتش، با استفاده از هواگرد بر روی محل آتش سوزی پاشیده میشود؛ که این روش موفقیت آمیز بوده و تا به امروز به عنوان روشی استاندارد برای اطفاء حریق هوایی به کار میرود.
محتویات |
تجهیزات [ویرایش]
هواگردها [ویرایش]
| نام هواگرد | کشور سازنده | ظرفیت بارگیری مایعات |
|---|---|---|
| PZL-Mielec M-18 Dromader |  لهستان |
۰٬۵۷۰گالون آمریکا (۲٬۲۰۰ L) |
| Air Tractor AT-802F |  ایالات متحده آمریکا |
۰٬۸۰۷گالون آمریکا (۳٬۰۵۰ L) |
| Air Tractor AT-1002 | ایالات متحده آمریکا |
۱٬۰۰۰گالون آمریکا (۳٬۸۰۰ L) |
| گرومن اس-۲ ترکر | ایالات متحده آمریکا |
۱٬۲۰۰گالون آمریکا (۴٬۵۰۰ L) |
| داگلاس بی-۲۶ | ایالات متحده آمریکا |
از رده خارج شده |
| داگلاس دیسی-۴ | ایالات متحده آمریکا |
از رده خارج شده |
| Douglas DC-6 | ایالات متحده آمریکا |
۲٬۸۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| Douglas DC-7 | ایالات متحده آمریکا |
۳٬۰۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| سی-۱۳۰ هرکولس | ایالات متحده آمریکا |
۳٬۰۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| ال-۱۸۸ الکترا | ایالات متحده آمریکا |
۳٬۰۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| لاکهید پی-۲ نپتون | ایالات متحده آمریکا |
۲٬۳۶۲گالون آمریکا (۸٬۹۴۰ L) |
| پی-۳ اوریون | ایالات متحده آمریکا |
۳٬۰۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| بیپیوای کاتالینا | ایالات متحده آمریکا |
۱٬۵۰۰گالون آمریکا (۵٬۷۰۰ L) ) |
| بوئینگ ۷۴۷ | ایالات متحده آمریکا |
۲۰٬۵۰۰گالون آمریکا (۷۸٬۰۰۰L) |
| مارتین مارس | ایالات متحده آمریکا |
۷٬۲۰۰گالون آمریکا (۲۷٬۰۰۰L) |
| داگلاس دیسی-۱۰ | ایالات متحده آمریکا |
۱۲٬۰۰۰گالون آمریکا (۴۵٬۰۰۰L) |
| ایلیوشین ایل-۷۶ |  روسیه |
۱۱٬۴۱۹گالون آمریکا (۴۳٬۲۳۰L) |
| توپولف-۱۵۴ | روسیه |
۵٬۲۸۳گالون آمریکا (۲۰٬۰۰۰ L) |
| بیریو بی-۲۰۰ | روسیه |
۳٬۱۲۰گالون آمریکا (۱۱٬۸۰۰ L) |
| بومباردیر دش ۸ |  کانادا |
۲٬۶۰۰گالون آمریکا (۹٬۸۰۰ L) |
| کانادایر سیال-۲۱۵ | کانادا |
۱٬۳۰۰گالون آمریکا (۴٬۹۰۰ L) |
| بومباردیر ۴۱۵ | کانادا |
۱٬۶۲۱گالون آمریکا (۶٬۱۴۰ L) |
| بیایئی ۱۴۶ |  بریتانیا |
۳٬۰۰۰گالون آمریکا (۱۱٬۰۰۰ L) |
| آنتونوف-۳۲ |  اوکراین |
۲٬۱۱۳گالون آمریکا (۸٬۰۰۰ L) |
مواد ضد حریق [ویرایش]
از پرکاربردترین مواد ضد آتش مورد استفاده در چنین هواگردهایی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- محلول ترکیبی آب با سدیم متابورات
- محلول ترکیبی آمونیوم سولفات به همراه پالی گورسکیت و رس
- محلول ترکیبی دیآمونیوم فسفات و صمغ گوار
آتشنشانی هوایی در ایران [ویرایش]
با توجه به افزایش آتشسوزیهای جنگلها و مراتع در ایران که به موجب افزایش گرمای هوا به وقوع پیوسته، نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تصمیم به پیشگامی در زمینه استفاده از عملیات اطفاء هوایی برای مهار آتشهای وسیع گرفته و به موجب این اقدام به تبدیل یک فروند ایلیوشین ایل-۷۶ و یک فروند توپولف-۱۵۴ به هواپیماهای آتشنشان نموده است. ایلیوشین مزبور قادر به حمل تانکرهای مخصوص مایعات مجموعاً به ظرفیت ۴۰ الی ۴۳ هزار لیتر است و میتواند در مدت ۱۰ الی ۱۵ ثانیه آنها را تخلیه نماید. در حالیکه توپولوف مزبور قادر به بارگیری حدود ۲۰ هزار لیتر مایعات اطفاء حریق است و مدت زمان لازم برای تخلیه آنها بالغ بر ۱۰ ثانیه برآورد شده است.
جستارهای وابسته [ویرایش]
منابع [ویرایش]
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا، «Aerial firefighting»، ویکیپدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۳).
- «تبدیل توپولفهای ایران به آتشنشانهای پرنده». مشرق نیوز، ۱۱ دی ۱۳۹۱. بازبینیشده در ۸ فوریهٔ ۲۰۱۳.
پیوند به بیرون [ویرایش]
 |
در ویکیانبار پروندههایی دربارهٔ آتشنشانی هوایی موجود است. |
