پیر بل
پیِر بِیل | |
---|---|
نام اصلی | Pierre Bayle |
زاده | ۱۸ نوامبر ۱۶۴۷ کارلا-بل، پادشاهی فرانسه |
درگذشته | ۲۸ دسامبر ۱۷۰۶ (۵۹ سال) روتردام، جمهوری هلند |
پیشه | فیلسوف و نویسنده |
ملیت | فرانسوی |
تأثیرپذیرفته از | دکارت، اسپینوزا |
تأثیرگذاشته بر | جرج بارکلی، مارکی دو کندورسه، دنی دیدرو، فریدریش دوم، پییر لوئی موپرتوئی، دیوید هیوم، جامباتیستا ویکو، جان تالند، ولتر |
پیِر بِیل (به فرانسوی: Pierre Bayle) فیلسوف و نویسنده پروتستان قرن هفدهم میلادی اهل فرانسه است. مهمترین اثر او «دیکشنری تاریخی و انتقادی» (به فرانسوی: Dictionnaire Historique et Critique) است که به یکی از محبوبترین آثار قرن هجدهم تبدیل شد. محتوای این کتاب پرحجم تاریخ، نقد ادبی، الهیات، و مسائل متعدد دیگری از جمله مباحثی فلسفی در زمینههایی همچون مدارا، مسئلهٔ شر، و مسائل معرفت شناختی را شامل میشود.[۱]
بی عقیدگی او در کتاب «دیکشنری قاموس فلسفی» (به فرانسوی: Dictionaire Philosophique) آغازگر انتشار مطالب دیگر فلاسفه مخالف مذهب در قرن هجدهم شد. ژان ژاک روسو در نقد اندیشه های او که باور داشت هیچ مذهبی برای جامعه مفید نیست؛ چنین نوشته است: «بر خلاف نظریه او [بیل] می توان اثبات کرد که هیچ دولتی تا کنون تشکیل نشده که مذهب اساس و پایه آن نباشد».[۲]
به عنوان پیشرو در دایرةالمعارف نویسی و حامی اصل مدارا، آثار وی متعاقباً بر پیشرفت روشن فکری تأثیر گذاشت.
ولتر بیل را «بزرگترین استاد فن استدلال که تا کنون دست به قلم بردهاست» میخواند.[۳] به غیر از ولتر، متفکران زیادی در عصر روشنگری از جمله دنی دیدرو، لایبنیتز، بارکلی و هیوم وامدار بل و آثار او بودهاند.[۴]
زندگینامه
[ویرایش]بل در کارلا-لو-کنت (که بعداً به افتخار او به کارلا-بل تغییر نام داد) در نزدیکی پامیه، آرییژ در فرانسه متولد شد. او توسط پدرش که وزیر کالوینیست بود آموزش دید و در یک آکادمی در پیلورانس تحصیل کرد. پس از آن به کالج یسوعی در تولوز وارد شد و یک ماه بعد (۱۶۶۹) به یک کاتولیک رومی تبدیل شد. پس از هفده ماه، او دوباره به کالوینیسم بازگشت و به ژنو گریخت.
در آن جا با آموزههای رنه دکارت آشنا شد. بعد از مدتی وی به فرانسه بازگشت و به پاریس رفت و در آن جا چند سال به عنوان معلم سرخانه در جاهای مختلف کار کرد. در سال ۱۶۷۵ به ریاست فلسفه در آکادمی پروتستان سدان منصوب شد. چند سال بعد یعنی در سال ۱۶۸۱، دانشگاه سدان در اقدامی علیه پروتستانها توسط دولت سرکوب شد.
درست قبل از آن واقعه، بل به جمهوری هلند گریخت، در آن جا تقریباً بلافاصله به عنوان استاد فلسفه و تاریخ در اکول ایلوستر در روتردام منصوب شد و سالها تدریس کرد، اما در یک درگیری داخلی طولانی در کالج که در نتیجهٔ آن بل از سمت خود در سال ۱۶۹۳ محروم شد.
بل تا زمان مرگش که در ۲۸ دسامبر ۱۷۰۶ اتفاق افتاد، در روتردام ماند. در «کلیسای والون» واقع در روتردام به خاک سپرده شد، جایی که پیر ژوریو نیز هفت سال بعد در آن دفن شد. پس از تخریب این کلیسا در سال ۱۹۲۲، این قبور به گورستان عمومی کروسویک در روتردام منتقل شدند. یک سنگ یادبود نشان میدهد که پیر بل در این گورها قرار دارد.
جستارهای وابسته
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- ↑ دانشنامهٔ فلسفهٔ استنفورد، مدخل پیر بل، مراجعه شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۳
- ↑ روسو، ژان ژاک. قرارداد اجتماعی. قاصدک صبا. ص. ۲۲۲.
- ↑ همان
- ↑ Bayle, Pierre. Historical and Critical Dictionary: Selections. Hackett Publishing, 1991.
- اوگنو
- اهالی آرییژ
- اهالی روتردام
- پروتستانهای اهل فرانسه
- تاریخنگاران اهل هلند
- دانشنامهنویسان
- درگذشتگان ۱۷۰۶ (میلادی)
- زادگان ۱۶۴۷ (میلادی)
- عصر روشنگری
- فرانسویهای مهاجرتکرده به جمهوری هلند
- فیلسوفان اهل فرانسه
- فیلسوفان دوران پیش از مدرن
- فیلسوفان سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
- فیلسوفان سده ۱۷ (میلادی) اهل هلند
- فیلسوفان سده ۱۸ (میلادی) اهل هلند
- فیلسوفان عصر روشنگری
- فیلسوفان مسیحی
- فیلسوفن سده ۱۸ (میلادی) اهل فرانسه
- کاتولیکهای رومی سابق
- کاتولیکهای رومی سده ۱۷ (میلادی)
- مسیحیان کالوینیست و اصلاحطلب سده ۱۷ (میلادی)
- مسیحیان کالوینیست و اصلاحطلب سده ۱۸ (میلادی)
- منتقدان ادبی اهل فرانسه
- نویسندگان سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
- نویسندگان مرد سده ۱۷ (میلادی)
- مقالهنویسان سده ۱۸ (میلادی)
- نویسندگان غیرداستانی سده ۱۸ (میلادی)
- فیلسوفان کاتولیک
- منتقدان فرهنگی
- پروتستانهای اهل هلند
- کاتولیکهای رومی اهل هلند
- جستارنویسان اهل هلند
- منتقدان ادبی اهل هلند
- فیلسوفان اهل هلند
- شناختشناسان
- پروتستانهای سابق
- فرانسویهای عضو کلیسای کاتولیک روم
- جستارنویسان اهل فرانسه
- تاریخنگاران اهل فرانسه
- نویسندگان مرد غیرداستانی اهل فرانسه
- فیلسوفان فرهنگ
- فیلسوفان آموزش و پرورش
- فیلسوفان دین
- فیلسوفان علوم اجتماعی
- دانشگاهیان فلسفه
- نویسندگان فلسفه
- فیلسوفان سیاسی
- منتقدان اجتماعی
- فیلسوفان اجتماعی
- تاریخنگاران سده ۱۷ (میلادی) اهل فرانسه
- دانشنامهنویسان هلند
- فرانسویهای مهاجرتکرده
- فیلسوفان سیاسی اهل فرانسه
- شکگرایان اهل فرانسه