کیسه هوایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
کیسه هوایی
Alveolus diagram.svg
The alveoli
جزئیات
شناسه‌ها
لاتینalveolus pulmonis
MeSHD011650
THH3.05.02.0.00026

کیسه هوایی یا آلوئول تنفسی (به انگلیسی: alveolus) انتهایی‌ترین بخش نای و بخشی از پارانشیم شش است. کیسه هوایی در واقع محل اصلی مبادله گازهای هوای تنفسی با گازهای خون است و تنها در پستانداران وجود دارد. این کیسه های هوایی در انتها یا در طول نایژک ها مبادله ای قرار دارند.

آناتومی[ویرایش]

آلوئولها حاوی کلاژن و فیبرهای الاستیک هستند. فیبرهای الاستیک اجازه می دهند آلوئولها در زمان دم تنفسی با افزایش سطح با هوای اکسیژن‌دار پر شده و سپس در هنگام بازدم تنفسی٬ جمع شده و دی‌اکسیدکربن مبادله شده به بیرون رانده شود.

هردو ریه انسان روی‌هم حاوی حدود سیصد میلیون آلوئول بوده، که مجموعاً سطحی برابر صد و چهل متر مربع دارند. هفتاد درصد هر گویچه از مویرگ‌ها پوشیده شده و قطر هر آلوئول در انسان بالغ به‌طور متوسط دویست میکرومتر است که در هنگام دم تنفسی افزایش میابد. غشای بین آلوئول‌ها و مجرای مویرگ‌های ریه یا غشای آلوئولی ، تنها ۰/۴ تا ۲ میکرومتر ضخامت دارد. آلوئول در لایه اپیتلیال و ماتریکس برون سلولی احاطه شده‌است. در بعضی از دیواره‌های آلوئولی منافذی بین آلوئولها وجود دارند که روزنهٔ کوهن نامیده می‌شوند.

بافت‌شناسی[ویرایش]

از نظر هیستولوژی(بافت‌شناسی) دیواره آلوئول(پنوموسیت) از سه نوع سلول اصلی تشکیل شده‌است.

  • سلول نوع یک(پولکی): سلول مسئول تبادل گاز که شکل دیواره را تشکیل می‌دهد.این سلول ها از نوع بافت پوششی سنگفرشی تک لایه با ضخامت کم هستند و بیشترین سلول های تشکیل
  • سلول نوع دو: کوچکتر از نوع یک بوده و وظیفه تولید و ترشح سورفاکتانت ریوی را بعهده دارد. سورفاکتانت یا عامل سطح فعال در کاهش نیروی کشش سطحی آب موجود در حبابک ها موثر است.
  • ماکروفاژ: وظیفه دفاع و فاگوسیتوز هر مهاجم خارجی وارد شده به ریه در حین تنفس(مثل باکتری) را دارد. این یاخته ها چون از خون گرفته شده اند از نوع بافت پیوندی هستند و قابلیت حرکت دارند. این سلول ها جز سلول های دیواره حبابک ها محسوب نمی شوند.

بیماری‌های مرتبط[ویرایش]

بیماری‌هایی که در ارتباط با مشکلات آلوئول هستند عبارتند از:

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • گایتون فیزیولوژی پزشکی. تهران
  • McLuckie, [editor] A. (2009). Respiratory disease and its management. New York: Springer. p. 51
  • رابینز و کوتران پایه آسیب‌شناسی بیماری ها: آسیب‌شناسی عمومی (ابولعباس و کومار)