چناقرود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

مختصات: ۳۸°۱۷′۵۲″شمالی ۴۸°۰۷′۲۵″شرقی / ۳۸٫۲۹۷۷۴۵۷°شمالی ۴۸٫۱۲۳۵۶۲۷°شرقی / 38.2977457; 48.1235627

جناقرد
اطلاعات کلی
کشور ایران
استاناردبیل
شهرستاناردبیل
بخشمرکزی
دهستانسردابه
نام‌های قدیمیسارابئل، سرابیل، چاناق بولاغ
مردم
جمعیت۲۳۴۸ نفر (سرشماری ۹۵)
کد آماری۰۲۴۵۸۸

جَناقَرد روستایی است که در استان اردبیل، شهرستان اردبیل، بخش مرکزی، دهستان سردابه قرار دارد.

نام[ویرایش]

نام فعلی روستا (جناقرد) در واقع فارسی شده همان چاناق بولاغ است که البته به اشتباه معادل سازی یا ترجمه شده زیرا معادل واژه بولاغ در فارسی چشمه است نه رود و بر اساس این مطلب نام روستا می‌بایست چناق چشمه می‌بود و اما واژه چاناق بولاغ در اصل ریشه در زبان ترکی دارد که از ترکیب دو کلمه «چاناق» به‌معنی "کاسه یا کوزه (ساخسی)" (در نام شهر"چاناق قالا ترکیه (چناق قلعه)" نیز همین کلمه به چشم می‌خورد) و «بولاغ» که به معنای "چشمه" است (و امروزه هم در اسامی برخی از مناطق آذربایجان و ایران نظیر سویوق بولاغ، ساوجبلاغ، شیرین بولاغ، قانلی بولاغ و … می‌توان یافت) تشکیل شده‌است.

جغرافیا[ویرایش]

روستای جناقرد در ارتفاع ۱۵۳۲متری از سطح دریا قرار دارد و در میان کوه‌های به‌وجود آمده از گدازه‌های آتشفشانی سبلان و دامنه هایش در پانزده کیلومتری غرب شهر اردبیل و شمال غرب فلات ایران جای گرفته و با روستاهایی همچون جمادی، قره تپه، دیجویجین و خیارک همسایه است و قریب به دو دهه است که با روستای خشکه رود که مرکز دهستان سردابه می‌باشد یکی شده‌اند که البته باید گفت جناقرد از نظر نفوس و وسعت سازه ای بزرگتر از خشکه رود است.

مردم[ویرایش]

جمعیت این روستا براساس سرشماری سراسری سال ۱۳۹۵ ایران، برابر با ۲٬۶۳۲ نفر است.[متناقض] زبان مردم روستای جناقرد ترکی آذربایجانی است که تفاوت کثیری با گویش موجود در شهر اردبیل دارد و اینکه گویش موجود نزدیک به گویش اهل مغان و مشگین و جمهوری آذربایجان است. دین و مذهب تمامی مردم این روستا، اسلام و شیعه دوازده‌امامی هستند. هم‌چنین عده قابل توجهی از هم روستائیان به علت نبود زمینه‌های شغلی و تحصیلی مناسب در روستا و مرکز استان به شهرها و استانهای دیگر از جمله:تهران، گیلان، اصفهان، خراسان رضوی، مازندران و شهرهایی همچون آستارا، بندر انزلی، بندرعباس، عسلویه، شیرهز، کرمان، سرخس، اسلامشهر، قائم شهر، پارس‌آباد، ارومیه، دماوند و اردبیل و سرعین در دهه‌های گذشته مهاجرت نموده‌اند که گفتنی است شمار قابل توجهی از این مهاجرت‌ها فصلی بوده و می‌باشد.

جمعیت[ویرایش]

بر اساس سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این روستا ۲٬۶۸۸ نفر با ۶۸۸ خانوار بوده‌است.[نیازمند بازبینی منبع]

طوایف[ویرایش]

در این روستا حدوداً ده طایفه زندگی می‌کنند که اسامی این طوایف به عبارت ذیل است:

دوست احمدلو، قزاقلو (غازلو)، ابازلو، ساعدلو، رضالو، آشیقلو، تارولو، عزیزلو، نظرلو (نازارلو) و مرادلو.[نیازمند منبع]

شناسه‌ها[ویرایش]

جناقرد در طول تاریخ، به نام‌های گوناگونی ازجمله چاناق بولاغ، چناق بلاغ، چناقرود، جناقرود، چناقرد و جناقرد شناخته شده و معروف بوده‌است و به‌علت قرارداشتن در مسیر جاده سردابه، از موقعیت اقتصادی بسیار خوبی، برخوردار بوده‌است.

پیشینه[ویرایش]

جناقرد از روستاهای کهن اردبیل است که در حاشیه جاده سردابه قرار دارد که سابقه تاریخی و باستانی آن را می‌توان از آثار بدست آمده از مکانی به نام قوزای که گویای وجود آرامستانی در آن تپه و بلندی است و همچنین قالا باشی (قلعه باشی) که به نظر برخی[چه‌کسانی؟] یک تپه باستانی دست ساخته‌است اثبات کرد.[نیازمند منبع] جناقرد در گذشته[چه زمانی؟] گذرگاه کاروانهای تجاری و عشایر شاهسون عازم به مشگین و مغان و آذربایجان بوده‌است.[نیازمند منبع] بنابر گفته‌های اهالی،[تحقیق دست‌اول؟] مردم این روستا در حدود چند سده پیش گویا از روستای چاناق بولاغ بخش لاهرود یا روستای باللوجه مشگین‌شهر به مکان فعلی مهاجرت کرده و در آن ساکن شده‌اند[نیازمند منبع] و خود را نوادگان آنان می‌دانند[نیازمند منبع] که مدارک بدست آمده تاریخی و علمی این قول را زیر سؤال می‌برد.[نیازمند منبع]

اماکن تاریخی[ویرایش]

از اماکن تاریخی می‌توان به قلعه باشی، سَکسَکی، تپه قوزای، دَوَه دَوَه و آرامستان فعلی اشاره کرد.

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

از جاذبه‌های گردشگری این روستا می‌توان به دره و پارک جنگلی و طبیعی لِشتَری چای و کووشن و سرزمین‌های ییلاقی و مهدی خانلو بینه سی و طبیعت عزیزلو بینه سی اشاره کرد.

صنایع دستی[ویرایش]

از صنایع دستی این روستا می‌توان به قالی، قالیچه، گلیم، جوراب دست‌بافت و فرش طبیعی و تابلو فرش‌های دست‌بافت اشاره کرد.

آب و هوا[ویرایش]

این روستا دارای موقعیتی کوهستانی و همچنین دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدل است و در کل دارای آب و هوایی معتدل است.

غذاهای سنتی[ویرایش]

  • شوربا
  • مرجی شورباسی
  • جوجه شورباسی یا لپه شورباسی
  • کیفته (کوفته) شورباسی
  • آیران آشی
  • اوماج آشی
  • حلوا
  • ترحلوا
  • خشیل

سوغات[ویرایش]

  • قالی
  • جاجیم
  • گلیم
  • فرش دست‌بافت

گرمابه تاریخی[ویرایش]

از گرمابه‌های موجود در این روستا می‌توان به حمام تاریخی حاجی قربان اشاره کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • «نتایج سرشماری ایران در سال ۱۳۸۵». درگاه ملی آمار. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ آبان ۱۳۹۲.