پل دختر (میانه)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پل‌دختر (میانه))
پرش به ناوبری پرش به جستجو
پل دختر
Kizil Hauzen Bridge 2013.jpg
نام پل دختر
کشور  ایران
استان آذربایجان شرقی
شهرستان میانه
اطلاعات اثر
نام‌های دیگر پل قزل‌اوزن
نوع بنا سنگی - آجری
سال‌های مرمت ۹۹۳ هجری - دوران قاجار - سال ۱۳۱۳ - سال 1376[۱]
کاربری پل
کاربری کنونی اثر تاریخی
اطلاعات ثبتی
شمارهٔ ثبت ۸۷
تاریخ ثبت ملی ۱۵ دی ۱۳۱۰
اطلاعات بازدید
امکان بازدید بله

پل دختر در ابتدای راه میانه به زنجان و بر روی رودخانه قزل اوزن در دل رشته کوه قافلانکوه واقع شده است. از تاریخ ساختمان پل اطلاعات درستی در دسترس نیست. عده‌ای از باستان‌شناسان تاریخ پایه‌های آن را به عهد شاهنشاهی ساسانی نسبت می‌دهند ولی با توجه به شیوه معماری تاریخ ساخت آن را به قرن هشتم هجری تخمین زده‌اند.[۱][۲]

ساختار[ویرایش]

این پل دارای سه چشمه بزرگی است که چشمه وسطی هم بلندتر و هم عریض‌تر است و به این علت از وسط پل بطرفین دارای شیبی است. آب برهای طرفین چشمه بزرگ از سنگ و بصورت مثلثی است. دهلیزها و کنودهایی در اطراف چشمه بزرگ به چشم می‌خورد که بوسیله دو نیم ستون چند ضلعی باستقامت پل می‌افزاید. بر روی پایه وسطی پل کتیبه آجری به خط نسخ به چشم می‌خورد که قسمتی از آن محو شده و از بین رفته و در سمت چپ کتیبه‌ای دیگر است که تاریخ ۹۳۳ هجری را نشان می‌دهد که آخرین تاریخ مرمت آن را نشان می‌دهد که بتوسط شاه بیگم بنت محمدبیگ موصللو انجام گرفته است.[۱][۲]

انفجار طاق پل[ویرایش]

در روز ۲۵ آذر ۱۳۲۵ به هنگام عقب‌نشینی قوای فرقه دموکرات از برابر نیروهای دولتی برای جلوگیری از پیشرفت ارتش ایران طاق چشمه وسط را با دینامیت منفجر کردند[۱][۳]

سالهای مرمت[ویرایش]

پل دختر در چهار دوره مرمت و بازسازی شده است؛ در سال ۹۳۳ هجری توسط شاه بیگم بنت محمد بیگ موصللو، در دوران قاجار توسط آغامحمدخان قاجار، در سال ۱۳۱۳ هجری که طاق آن شکسته و تخریب شده بود توسط اداره کل باستانشناسی با کمک اداره فرهنگ میانه و اداره راه مرمت گردید. مرمت پایه‌های پل که به هنگام انفجار با دینامیت در ۲۵ آذر ۱۳۲۵ به شدت آسیب دیده و شکافهای طولی و عرضی فراوانی در آن ایجاد شده بود در سال ۱۳۷۶ آغاز و در آبانماه سال ۱۳۷۷ باتمام رسید.[۱]

نامگذاری[ویرایش]

عده‌ای عقید ه بر این دارند که چون سازنده آن دختری از شاهزادگان بوده به آن علت اسم دختر بر آن نهاده شده است که هر کدام بحث و داستان شیرین بخود دارد؛ ولی عقیده متفق القول باستان شناسان بر این است که ایزدبانوی ناهید، خدای آب و باران و فراوانی یکی از فرشتگان آئین زرتشت بوده و بخاطر آنکه این پل‌ها که اهمیت ویژه‌ای در زندگی و اقتصاد مردم داشته و از سیل آبها و خطرات جوی و طبیعی در امان باشد اسم دختر را برای آن می‌نهادند که این فرشته از آنها نگهداری و پاسداری نماید.[۴]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ‏ «پل دختر میانه». شهرداری تبریز. بازبینی‌شده در ۷ اوت ۲۰۱۷. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ‏ «پلدختر، پلی که میانه ندارد». روزنامه جام جم، 09 مهر 1391. بازبینی‌شده در ۷ اوت ۲۰۱۷. 
  3. ‏ «پل دختر میانه (قیزکورپوسی) از بنا تا انهدام». پایگاه خبری تحلیلی میانا، ۱۳ اسفند ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۷ اوت ۲۰۱۷. 
  4. ‏ «پلی که بخاطر یک دختر زیبا ساخته شد». ساوالان خبر، ۱۲ فروردین ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۷ اوت ۲۰۱۷.