خاک منجمد

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از پرمافراست)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نمایی از خاک منجمد در شمالگان.

به زمین دائم یخ‌بسته و لایه همیشه‌منجمد خاک که معمولاً در نواحی قطبی و نیمه‌قطبی یافت می‌شود، خاک مُنجَمد (به انگلیسی: Permafrost) گفته می‌شود. بنا بر تعریفی دقیق‌تر، اگر خاک ناحیه‌ای برای دو سال یا بیشتر به حالت یخ‌بسته بماند به آن خاک منجمد می‌گویند. به‌جز مناطق قطبی، در برخی مناطق کوهستانی نیز به خاک دائما منجمد برمی‌خوریم.

خاک‌های منجمد مهمترین انبار متان در کره زمین هستند. پس از آخرین دوران یخبندان ارتفاع آب دریاها ۱۰۰ متر بیشتر از امروز بوده است. پس از انجماد مناطق گسترده‌ای از دریاها و رودهای موجود در قطب شمال در منطقه سیبری شرقی، حدود ۲ میلیون کیلومتر مربع از دریاها یخ زد. بستر این دریاها از خاک منجمد تشکیل شده است. عمق خاک منجمد در سیبری و اقیانوس منجمد شمالی گاهی به ۱۵۰۰ متر می‌رسد.

سقوط سنگهای سنگین و قطعه یخی (تا 11.8 میلیون مترمکعب)، زلزله (تا 3.9 ریشتر)، سیل (تا 7.8 میلیون مترمکعب آب) و جریان سریع سنگ و یخ تا مسافت های طولانی (تا 7.5 کیلومتر در سرعت 60 متر / ثانیه) ناشی از "بی ثباتی دامنه ها" در مناطق منجمدکوهستانی توسط McSaveney .

گزارش شده است. بی ثباتی دامنه ها در زمین یخ زده در دمای بالا در نزدیکی نقطه ی انجماد در آب و هوای گرم شدن، به استرس مؤثر و ایجاد فشار آب منفذی در این خاکها مربوط می شود.

دکترمحمدعلی کیا و همکارانش، یک پیزومتر بدون فیلتر سخت جدید (FRP) را برای اندازه گیری فشار آب منفذی در خاک های نیمه یخ زده اختراع کردند. آنها استفاده از مفهوم تنش مؤثر را برای خاک های منجمد شده برای استفاده در تحلیل ثبات شیب دامنه های یخ زده گسترش دادند. استفاده از مفهوم تنش مؤثر دارای مزایای بسیاری از قبیل توانایی گسترش مفهوم «مکانیک خاک بحرانی» به مهندسی زمین منجمد است.

منابع[ویرایش]

McSaveney, M.J. (2002). Recent rockfalls and rock avalanches in Mount Cook national park, New Zealand. In Catastrophic landslides, effects, occurrence and mechanisms. Boulder: Geological Society of America, Reviews in Engineering Geology, Volume XV. p. 35–70. ISBN 9780813758152.

دکترمحمدعلی کیا و همکاران:

Kia, Mohammadali; Sego, David Charles; Morgenstern, Norbert Rubin. "FRP: Filter-less Rigid Piezometer for Measuring Pore-Water Pressure in Partially Frozen Soils". Alpha Adroit Engineering Ltd. Alpha Adroit Engineering Ltd. Retrieved 27 January 2018.

همچنین:

Permafrost:

https://www.alphaadroit.ca/services/frozen-ground-and-permafrost-engineering.html