نینجوتسو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

نینجوتسو (به ژاپنی: 忍術) مجموعه ای از فنون و استراتژی‌های جنگی ژاپنی است که در لغت و با دو خوانش مختلف کانجیِ 忍، به دو معنای حرکت پنهانی و بردباری تحت سخت ترین شرایط است. در این هنر سری، ابزار، تسلیحات، استراتژی‌ها و تاکتیک‌های جنگ‌ نامتعارف و چریکی و روش‌های جاسوسی و پنهان‌کاری آموزش داده می‌شود.

از برجسته‌ترین خصوصیات نینجوتسو این است که بدن و جسم را پایگاه فکر و اندیشه و غیرقابل تفکیک از طبیعت پیرامون می‌داند و کالبد آدمی را آموزش می‌دهد تا با آن روح را بسازد. اصول اصلی و اجرای تکنیک‌ها نیاز به سرعت، تعادل، تمرکز، قدرت و تنظیم زمان تنفس و کنترل آن دارد و بدون آن فاقد ارزش است.

پیشینه[ویرایش]

نینجاها از نظر تاریخی به دو مکتب یا منطقهٔ اصلی ایگا و کوگا، که دو دهکده در دو سوی کوهستان سوزوکا بوده‌اند تقسیم می‌شده‌اند. این مناطق در حال حاضر به ترتیب به استانهای میه و شیگا تغییر نام یافته‌اند. در نقاط مختلف ژاپن، مکاتب و خانواده‌های قدرتمند دیگری نیز مانند نینجاهای فوما در شمال شرق و نینجاهای کیشو در جنوب منطقهٔ ایگا بوده‌اند که هر یک در تکامل و انتقال دانش سری نینجوتسو و همچنین در وقایع تاریخی و جنگهای داخلی ژاپن نقش مهمی ایفا کرده‌اند. به‌طور تاریخی و براساس پژوهشهای انجام شده از نیمهٔ دوم قرن بیستم به این سو، کلمهٔ «نینجا» که تلفظ چینی وارِ واژه نگارِ (کانجی) 忍者 است، تلفظ جدیدی است و در زمان گذشته به صورت تلفظ ژاپنی آن یعنی «شینوبی» یا «شینوبی نو مونو» به معنی پنهان گر یا پنهان فرد به کار می‌رفته‌ است. به این ترتیب، تلفظ "شینوبی نو جوتسو" به جای نینجوتسو از نظر تاریخی صحیح تر است. این جنگجویان سایه در نواحی مختلف ژاپن به نامهای دیگری از جمله: راپّا، سوپّا، کوسا مونو، نوکیزارو، کوروهاباکی، اوکامی، اوکاگامی، مونومی و غیره نیز موسوم بوده‌اند. روایت‌های مختلفی در مورد منشأ و چگونگی تکامل نینجوتسو و پیدایش نینجاها مطرح شده‌ است. در افسانه‌های ژاپنی آمده که نینجاها از نسل تِنگو ها که از دیو-خدایان اسطوره ای ژاپنی هستند می‌باشند که نیمی انسان و نیمی کلاغ بوده، بر درختان کاج زندگی می‌کنند و استاد علوم غریبه و شمشیرزنانی استثنایی هستند. بر اساس بیشتر منابع تاریخی، نینجاها به تدریج خود را به عنوان نیروی مخالف همتایان طبقه بالاتر خود یعنی سامورایی‌ها در ژاپن فئودال مطرح کردند و شکل گیری مفاهیم اولیۀ این هنر جنگی بین قرن ششم تا نهم میلادی در ژاپن اتفاق افتاد.[۱]

اثر کلاسیک نظامی چینی یعنی «هنر نبرد» که توسط سون تزو استراتژیست معروف سده پنجم پیش از میلاد به رشته تحریر درآمده از منابع اصلی نینجاها برای تکامل هنر رزمی بود. این کتاب در قرن ششم میلادی وارد ژاپن شد و به‌طور دقیق توسط دربار سلطنتی و خانواده‌های متخاصم مورد بررسی قرار گرفت. بودیسم نیز تقریباً در همان زمان وارد ژاپن شد، پیشینیان نینجاها به دلیل گرایش به بودیسم، یاغی نامیده می‌شدند. درآن هنگام درگیری‌های شدیدی میان هواداران بودیسم و پیروان مذهب ملی ژاپنی‌ها یعنی آئین شینتو جریان داشت و این گروه‌های یاغی که بعدها به یامابوشی یا جنگجوی کوهستان معروف شدند، برای حمایت از خود تمرین هنرهای رزمی و استراتژی‌های نظامی را با ترس روانی و قدرت‌های اسرار آمیز ترکیب کردند. یامابوشی ها در کنار تمرین و تکامل هنرهای جنگی نینجوتسو، راهبان فرقۀ شوگِندو از شاخۀ مذهب بودایی شینگون در ژاپن نیز بودند که در آن بر ریاضت جسمی شدید، تکرار ذکرهای مقدس، علوم غریبه و زندگی در طبیعت تاکید می شد.

در اواخر قرن نهم زوال امپراطوری تانگ در چین آغاز شد. تانگ در سال ۹۰۷ میلادی کاملاً سقوط کرد و چین برای پنجاه سال در هرج و مرج فرورفت. در این دوران تعدادی از فرماندهان نظامی چینی به ژاپن آمدند و تاکتیک‌ها و نظریات جدید جنگی را با خود به این جزیره آوردند. در دهه ۱۰۲۰ میلادی هم راهبان بودایی چینی وارد ژاپن شدند و دانش پزشکی و نظریات جنگی خود را هم که بسیاری از آن‌ها از هند ریشه گرفته و در تبت و نقاط مختلف چین تکامل یافته بود به ژاپن آوردند و روش‌های خود را به راهبان جنگجوی ژاپنی و اولین طایفه‌های نینجا آموختند.[۱]

دایسوکه توگاکوره و کااین دوشی نخستین نینجاهایی بودند که برای اولین بار قواعدی را برای این هنر رزمی تدوین کرده و اولین مکتب رسمی نینجوتسو را پایه‌گذاری کردند. دایسوکه یک سامورایی تحت تعقیب حکومت وقت بود که املاک و عنوان سامورایی خود را از دست داده بود. او بر خلاف دیگر سامورایی‌ها به جای اینکه در این موقعیت خودکشی کند در کوه‌های جنوب غربی جزیره هونشو آواره شد و در آنجا کااین دوشی یک راهب جنگجوی چینی را ملاقات کرد. این دو تصمیم گرفتند تا سبک جدیدی برای نبردهای چریکی به نام نینجوتسو را پایه‌گذاری کنند. جانشینان دایسوکه نیز نخستین شینوبی ریو یا مکتب نینجوتسو را با نام توگاکوره ریو نینپو تأسیس کردند.[۱]

نینجوتسو به این ترتیب رقیبی برای مکتب بوشیدو سامورایی‌ها شد. سامورایی‌ها وفاداری و شرافت را بر هر چیز مقدم می‌داشتند و بوشیدو سیستم رزمی آن‌ها بسیار اصیل و منسجم بود اما روش‌های جنگی آن‌ها همیشه کارآمد نبود. برتری نینجاها درست در همین مسئله بود. نینجاها انجام مأموریت و بقا به هر شکل ممکن را بر هر چیز مقدم می‌داشتند. حمله ناگهانی، مسموم کردن، فریب و جاسوسی از نظر سامورایی‌ها ناجوانمردانه بود اما از روش‌های اصلی رزمی نینجاها محسوب می‌شد.[۱]

پس از آن نینجاها در گروه‌های کوچک با در پیش گرفتن روشهای کاملاً سری جنگی تا قرن نوزدهم خود را به عنوان نیرویی بسیار با نفوذ در کشور ژاپن مطرح کردند.

بزرگ‌ترین تجمع نینجاها در سوم نوامبر ۱۵۸۱ میلادی اتفاق افتاد. در آن روز اُدا نوبوناگا قدرتمندترین فرمانده نظامی کشور و مدعی اصلی حکومت شوگونی در جنگهای داخلی ژاپن، ارتشی ۴۰ هزار نفره را در برابر حدود ۴ هزار نینجا که کنترل ایالت ایگا را در اختیار داشتند، رهبری کرد. نبرد/فاجعهٔ «تِنشو ایگا نو ران» یا غائلهٔ آشوب ایگا که تنها تعداد انگشت شماری از نینجاهای ایگا از آن جان سالم به در بردند. از آن به بعد نینجاها توانستند با سازمان منسجمی که ایجاد کرده بودند، قدرت پلیسی مطلق را در اِدو (توکیو امروزی) و دیگر شهرهای ژاپن در دست داشته باشند.

۱۸ مهارت اصلی نینجوتسو در مکتب توگاکوره ریو نینپو (Togakure Ryu Ninpo Happo Hiken)[ویرایش]

چند نمونه از سلاح‌های مورد استفاده نینجاها

نینجاها باید ۱۸ مهارت مختلف را کسب کنند که در طومارهای «توگاکوره ریو»در نخستین مدرسه نینجوتسو فهرست شده‌ است.

  1. سِیشین تِکی کیویو – Seishin Teki Kyoyo – فرهنگ یا پالایش روحی – 教養
  2. تای جوتسو – Tai Jutsu – مبارزه بدون سلاح - 体術
  3. نینجاتو – Ninjato – مبارزه با شمشیر - 忍者剣
  4. بوجوتسو - Bo Jutsu – مبارزه با چوب – 棒術
  5. شوریکِن جوتسو – Shuriken Jutsu – هنر استفاده از تیغه‌های چندپَر (ستاره) - 手裏剣
  6. سو جوتسو – So Jutsu – مبارزه با نیزه - 槍術
  7. ناگیناتا جوتسو – Naginata Jutsu – مبارزه با تبرزین - 長刀術 یا 薙刀術
  8. کوساری کاما جوتسو – Kusarigama Jutsu – داس و زنجیر - 鎖鎌
  9. کایاکو جوتسو – Kayaku Jutsu – هنر آتش و انفجار - 火薬術
  10. هِنسو جوتسو – Henso Jutsu – هنر تغییر چهره و جعل هویت - 変装術
  11. شینوبی ایری – Shinobi Iri – نفوذ به مکان یا منطقهٔ هدف
  12. با جوتسو – Ba Jutsu – هنر سوارکاری
  13. سوئیرِن جوتسو – Suiren jutsu – مبارزه در آب و نفوذ از طریق رودخانه ها، برکه ها و دریاچه ها - 水練
  14. بوری یاکو – Boryaku – تاکتیک و استراتژی - 謀略
  15. چوهو – Choho – جاسوسی و کسب اطلاع - 諜報
  16. اینتون جوتسو – Inton Jutsu – هنر فرار و مخفی شدن
  17. تِن مُن- Ten mon – شناخت وضعیت آب و هوا - 天門
  18. چی مُن – chi mon – جغرافیا و جهت شناسی - 地門

نینجوتسو در ایران[ویرایش]

نینجوتسو برای نخستین بار توسط استاد اکبر فرجی از اساتید رشته های مختلف رزمی وارد ایران شد. نخستین مرکز آموزش نینجوتسو (بوجین کان دوجو نینجوتسو) زمستان ۱۳۶۹ در شهر کرج گشایش یافت. در آغاز کار به سبب ناشناخته بودن در میان ورزشکاران و ورزش دوستان، مشکلات فراوانی در پیشرفت آن وجود داشت. از جمله رنگ لباس تیره که در آن زمان اختصاصی کونگ فو توآ بود. تشابه اسمی با رشته جودو و … بالاخره با تلاشهای بسیار و تحمل ناملایمت‌های بیشمار استاد اکبر فرجی نینجوتسو (هنر نینجا) را در ایران برای اولین بار و زیر نظر فدراسیون کاراته به ثبت رساند. این هنر جنگی همچنین به جهت استفاده از ابزار و سلاح‌های متعددی که در امر آموزش استفاده می‌کرد برای بسیاری ذهنیت غریبی به وجود آورده بود اما در سالهای اخیر نینجوتسو شاهد رشد چشمگیری در محبوبیت مردمی بوده‌است.

شیدوشی کای کلاس‌های فوق‌العاده‌ای است که مناسب با شرایط و بصورت نامنظم تشکیل می‌شوند و در آنها جدا از موارد عمومی آموزشهای اختصاصی نیزداده می‌شود راهیابی به این کلاس‌ها دشوار است و هدف آن بالا بردن مهارتهای علمی و تئوری هنرجویان است.

هم اکنون هزاران دختر و پسر علاقمند با روش‌های استاندارد این هنر رزمی آشنا می‌شوند و جهت بسط و گسترش این هنر در ایران فعالیت چشمگیری انجام می‌دهند. این رشته تحت نظر فدراسیون ورزشهای رزمی فعالیت می‌کند.

استاد فرجی هر سال چندین بار برای ارتباط و حضور در سمینارهای فنی به کشورهای مختلف بخصوص ژاپن سفر کرده و در کلاسهای مخصوص سوکه هاتسومی حضور دارند و کسب تجربه می‌کنند.

همچنین ایشان ارتباط مستقیم با انجمن فوکیای ژاپن یک سازمان جهانی برقرار کرده اند که بتوانند در رویداهای جهانی (مسابقات بین‌المللی) این استایل شرکت کرده و تیم ایران را هرچه بهتر به جهانیان معرفی نمایند.

استایل فوکیای از قوانین ویژه ای برخودار هست که با حالتهای سنتی فوکیای قدیم به دلیل ورزشی شدن متفاوت شده‌است و در کلاسهای رسمی نینجوتسو تحت نظر مربیان دوره دیده این هنر آموزش داده می‌شود.

پایگاه اصلی این هنر دراستان البرز شهر کرج می‌باشد؛ و برای کسب اطلاعات بیشتر میتوان به سایتهای نینجاایران مراجعه کرد. (۰۲۶۳۲۵۳۲۲۶۴)

درجات رسمی در نینجوتسو[ویرایش]

هنرجوی مبتدی و آغازگر: مودانشا Mudansha

هنرجوی رسمی (سازمان یافته): اوچی دِشی Uchideshi

هنرجوی دارای بیش از 2 سال سابقه: کوهای Kohai

هنرجوی ارشد دارای بیش از ۴ سال سابقه: سِن پای Senpai

کمک مربی و مربی (مشکی دان ۲): سِن سِی Sensei

معلم جوان (دان ۳ تا ۴): هو شی دوشی Ho Shidoshi

مربی کاملتر (دان ۵ تا ۱۰): شی دوشی Shidoshi

ارشد مربیان (دان ۱۰ تا ۱۵): شیهان Shihan

مربی قدیمی و با تجربه (دان ۱۵): دایشی شیهان Daishi Shihan

استاد بزرگ (رهبر مکتب): سوکه Sōke (در حال حاضر سوکه ماساآکی هاتسومی)

بنیانگذار و پایگذار روشی نوین: کانچو Kancho

اصول کلیدی نینجوتسو[ویرایش]

نیرنگ و شبیخون دو امر بسیار مهم برای نینجا در جنگ‌ها بود. نینجاها سعی می‌کنند تا دشمن را طوری فریب دهند که قادر به محاسبات و تصمیم‌گیری نباشد. نینجاها همیشه سعی می‌کنند که از تقدم و برتری دشمن جلوگیری کنند. نینجاها در زمانی که دشمن آماده نیست حمله می‌کنند و دشمن را تحت تأثیر قرار می‌دهند به صورتی که او را به ضعف و درماندگی می‌کشانند. بیشتر نینجاها ترجیح می‌دهند تنها کار کنند اما در شرایطی نیز لازم است که به صورت گروهی کار کنند. ترفندهایی که اعمال خارق‌العاده او بر اساس آن شکل می‌گیرد سه دسته هستند:

  1. نفوذ به منطقه یا مکان هدف عملیات.
  2. اجرا و اتمام هدف عملیات بدون شناسایی شدن و بر جا گذاشتن هیچ ردی.
  3. گریختن از منطقه، جابجا شدن با نیروی جایگزین یا هم آمیزی و تغییر هویت در منطقهٔ هدف، بدون شناسایی شدن و بر جا گذاشتن هیچ ردی.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ History of the Ninja By Kallie Szczepanski, About.com
  • دان اف دریگر، نینجوتسو «هنر نامرئی شدن»، ترجمه: سوسن مشهدی، تهران: نشر علم و حرکت.
  • باشگاه نینجا
  • سایت رسمی بوجینکان
  • کتاب نینجوتسو در ایران نوشته استاد اکبر فرجی