این یک مقالهٔ خوب است. برای اطلاعات بیشتر اینجا را کلیک کنید.

نقطه آبی کمرنگ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
زمین از فاصله ۶ میلیارد کیلومتری (۳٫۷ میلیارد مایلی) نقطه کوچکی در اعماق تاریک فضا به نظر می‌رسد (لکه بسیار کوچک سفید در قسمت سمت راست پایین تصویر، در میانه نوار قهوه‌ای).[۱]

نقطهٔ آبی کمرنگ (به انگلیسی: Pale Blue Dot) نام نگاره‌ای است که در سال ۱۹۹۰ میلادی توسط فضاپیمای کاوشگر وویجر ۱ و از فاصلهٔ ۶ میلیارد کیلومتری از کرهٔ زمین به عنوان بخشی از مجموعه تصاویر منظومه شمسی پرتره خانواده گرفته شده است. در این نگاره کرهٔ زمین به شکل یک «نقطهٔ آبی کوچک رنگ‌پریده» (در اندازه ۰/۱۲ پیکسل) در برابر عظمت فضا دیده می‌شود.[۲] فضاپیمای وویجر ۱ که مأموریت اولیه خود را به پایان رسانده بود و در حال ترک منظومه شمسی بود، توسط ناسا دستور گرفت توسط دوربین خود یک عکس از کره زمین از پهنه دور و وسیع فضا تهیه کند. این کار به درخواست کارل سیگن صورت پذیرفت. در این تصویر اندازه ظاهری زمین کمتر از یک پیکسل است و سیاره ما همچون نقطه‌ای کوچک در برابر عظمت فضا به نظر می‌رسد؛ از دید دوربین زمین در میان پرتوهایی از نور خورشید غوطه‌ور به نظر می‌رسد.[۳]

همچنین عنوان این نگاره در کتاب نقطه آبی کمرنگ: چشم‌انداز آینده بشر در فضا، نوشته کارل سیگن که در سال ۱۹۹۴ منتشر شد به کار برده شده است.[۴]

پیش‌زمینه[ویرایش]

فضاپیمای وویجر ۱ با وزن ۷۲۲ کیلوگرم ربات کاوشگر فضایی طراحی آمریکا است که توسط ناسا در تاریخ ۵ سپتامبر ۱۹۷۷ به منظور بررسی بیرون منظومه شمسی و در نهایت فضای میان‌ستاره‌ای به فضا پرتاب شده‌است.[۵][۶][۷][۸] تا به امروز (۲۶ سپتامبر ۲۰۱۷) ۴۰ سال و ۲۱ روز از پرتاب این کاوشگر می‌گذرد و همچنان دستورها و داده‌های معمول را از شبکه فضای دوردست دریافت می‌کند. وویجر ۱ اولین کاوشگر تارک منظومه شمسی و همچنین دورترین جسم ساختهٔ دست بشر از کرهٔ زمین است.[۹] پس از گذر از کنار مشتری در سال ۱۹۷۹ و کیوان در ۱۹۸۰، رسالت اصلی مأموریت انجام شد. وویجر ۱ به عنوان اولین کاوشگر فضایی شناخته شد که توانست تصاویری دقیق از دو سیاره بزرگ منظومه شمسی و اقمار اصلی آن‌ها تهیه و ارائه کند. این فضاپیما با سرعت ۴۰٬۰۰۰ مایل در ساعت (۶۴۰۰۰ کیلومتر در ساعت) دورترین شیء بشرساخت از کره زمین و همین‌طور اولین سازه‌ای است که موفق به ترک منظومه شمسی شده.[۱۰] این مأموریت تمدید شده و تا به امروز با هدف بررسی آنسوی مرزهای منظومه شمسی همانند کمربند کویپر، هلیوسفر و فضای بین‌ستاره‌ای ادامه دارد. وویجر ۱ برای ۴۰ سال و ۱۹ روز تا امروز ۲۶ سپتامبر ۲۰۱۷ میلادی (۴ مهر ۱۳۹۶ خورشیدی) دستورهای معمول را دریافت کرده و همچنان داده‌ها را به شبکه فضای دوردست ارسال می‌کند.[۷][۱۱][۱۲]

در ابتدا انتظار می‌رفت که وویجر ۱ تنها تا هنگام رسیدن به زحل فعالیت کند اما پس از پشت‌سر گذاشتن این مأموریت، سیگن ایده ثبت دورترین تصویر فضایی از سیاره زمین را پیشنهاد داد.[۱۳] سیگن به این نکته اشاره کرد که چنین تصویری ارزش علمی بالایی ندارد زیرا زمین بسیار کوچک به نظر می‌رسد اما می‌تواند تصویری معنادار باشد زیرا چشم‌اندازی از مکان ما در جهان را نشان می‌دهد. اگرچه افراد بسیاری در برنامه وویجر با این ایده موافق بودند اما همواره خطر ورود آسیب جدی به سیستم تصویربرداری فضاپیما هنگام انداختن عکس از زمین از چنین فاصله‌ای وجود داشت. این نگرانی تا سال ۱۹۸۹ که ایدهٔ کارل سیگن عملی شد، وجود نداشت اما پس از آن ابزارهای تنظیم، عملیات را به عقب انداختند و پرسنلی که دستورهای رادیویی را به وویجر ۱ انتقال می‌دادند، اخراج شدند یا به بخش‌های دیگر منتقل شدند. سرانجام ریچارد اچ ترولی رئیس ناسا که از طرفداران طرح بود در پروژه دخالت کرد تا از انجام گرفتن آن اطمینان حاصل کند.[۱۰][۱۴][۱۵]

دوربین[ویرایش]

زیر سامانهٔ تصویربرداری علمی وویجر از دو دوربین تشکیل شده بود: یک دوربین با فاصله کانونی عدسی ۲۰۰ میلی‌متری با کیفیت پایین و زاویه باز مورد استفاده برای تصویربرداری توسعه‌یافتهٔ فضایی و یک دوربین ۱۵۰۰ میلی‌متری با کیفیت بالا و زاویه بسته - که عکس نقطهٔ آبی کمرنگ را گرفت- که برای تصویربرداری دقیق از اهداف خاص در نظر گرفته شده بود. هردو دوربین از نوع اسکن آهستهٔ ویدیکان (نوعی دوربین فیلمبرداری تلویزیونی) همراه با هشت فیلتر رنگی نصب شده بودند که روی یک فیلتر در جلوی لوله ویدیکان قرار داده شده بودند.[۱۶]
چالش تیم تصویربرداری ناسا این بود که هرچه از آغاز مأموریت می‌گذشت، اشیایی که قرار بود از آنان عکس‌برداری شود، از فضاپیما دورتر می‌شدند؛ بنابراین کم نورتر به نظر می‌رسیدند و نیاز به نوردهی طولانی‌تر و حتی حرکت افقی دوربین داشتند تا بتوانند عکسی با کیفیت خوب بگیرند. همچنین با دورشدن فضاپیما قابلیت ارتباط از راه دور کاهش می‌یابد و تعداد حالاتی که می‌تواند توسط سیستم تصویربرداری استفاده شود، کاهش می‌یابد.[۱۷]
پس از گرفتن سری عکس‌های پرتره خانواده شامل نقطهٔ آبی کمرنگ، مدیران ناسا به وویجر ۱ فرمان دادند که دوربین‌هایش را خاموش کند زیرا به عنوان یک فضاپیما قرار نبود که در اطراف هرچیز دیگری حرکت کند؛ درحالی که سایر ابزارهای جمع‌آوری اطلاعات برای سفر طولانی میان‌ستاره‌ای‌شان به قدرت و انرژی نیاز داشتند.[۱۸]

عکس[ویرایش]

عکس پهنای زاویه خورشید و سیارات درونی (غیرقابل مشاهده)، نقطهٔ آبی کمرنگ در چپ و زهره در راست قرار دارند

طراحی توالی فرمان برای فضاپیما و محاسبه برای زمان مواجه با سوژه توسط دانشمند فضایی کندی هانسن در آزمایشگاه پیش‌رانش جت و کارولین پورکو در دانشگاه آریزونا انجام گرفت.[۱۴] پس از این که توالی فرمان در ۱۴ فوریه ۱۹۹۰ ساخته شد، داده‌های دوربین ابتدا در یک ضبط صوت آن برد (on board) ذخیره شد. انتقال اطلاعات به زمین نیز به علت اولویت فضاپیمای گالیله و کاوشگر ماژلان در استفاده از شبکه فضای دوردست به تعویق افتاده بود. سپس بین ماه‌های مارس و می سال ۱۹۹۰، وویجر ۱ توانست در زمان نزدیک به پنج ساعت و نیم، ۶۰ فریم را به همراه امواج رادیویی که با سرعت نور حرکت می‌کردند به زمین بفرستد.[۱۰]
سه عدد از فریم‌های دریافتی، زمین را به عنوان یک نقطهٔ کوچک نورانی در یک فضای خالی نشان می‌داد. هر فریم با استفاده از فیلترهای رنگی مختلف گرفته شد:آبی، سبز و بنفش با زمان قرار گرفتن به ترتیب ۰٫۷۲، ۰٫۴۸ و ۰٫۷۲ ثانیه. پس از آن سه فریم برای ایجاد تصویر نهایی که نقطهٔ آبی کمرنگ نامیده شد، ترکیب شدند.[۱۹][۲۰]
از ۶۴۰٬۰۰۰ پیکسل فردی که هر فریم را تشکیل می‌دهند، زمین کمتر از یکی (۰٫۱۲ پیکسل، به گفته ناسا) می‌گیرد. نوارهای نور در سراسر عکس، آرتیفکت‌هایی در نتیجهٔ پراکندگی نور خورشید از بخش دوربین و تابش آن، با توجه به نزدیکی نسبی بین خورشید و زمین هستند.[۱۰][۲۱] نقطه نظر وویجر حدود ۳۲ درجه بالاتر از دائرةالبروج بود. تجزیه و تحلیل دقیق نشان می‌دهد که دوربین همچنین ماه را شناسایی کرد، اگر چه آن را بسیار ضعیف شناسایی نمود که بدون پردازش خاص قابل مشاهده نبود.[۲۰]
رنگ آبی کم رنگ از نقطه در نتیجه قطبش و پراکندگی نور منعکس شده از زمین می‌باشد. قطبش به نوبه خود بستگی به عوامل مختلفی از جمله پوشش ابر، مناطق در معرض اقیانوس‌ها، جنگل‌ها، بیابان‌ها، زمینه‌های برف و غیره دارد.[۲۲][۲۳]
نقطهٔ آبی کمرنگ که با دوربین زاویه‌ای گرفته شده بود، همچنین به عنوان بخشی از یک تصویر مرکب که از یک عکس دوربین عریض گرفته شده‌است و خورشید و منطقه‌ای از فضای حاوی زمین و زهره را نشان می‌دهد، منتشر شد. تصویر زاویه دید وسیع، با دو تصویر زاویه دار درج شده بود: نقطهٔ آبی کمرنگ و تصویر مشابهی از زهره. عکس زاویه دید وسیع با تاریک‌ترین فیلتر (باند جذب متان) و کوتاه‌ترین مواجهه احتمالی (۵ میلی ثانیه) برای جلوگیری از اشباع شدن لوله ویدیکان دوربین با نور خورشید پراکنده گرفته شد. با این حال، نتیجه یک تصویر روشن سوخته با بازتاب‌های متعدد از اپتیک در دوربین و خورشید بود که به نظر می‌رسد بسیار بزرگتر از ابعاد واقعی صفحهٔ خورشیدی باشد. پرتوهای اطراف خورشید یک الگوی پراکندگی از لامپ کالیبراسیون هستند که در مقابل لنز زاویه دید قرار گرفته‌اند.[۲۰]

فاصله[ویرایش]

Diagram of solar system with an area outside the orbit of Pluto highlighted
محل تقریبی وویجر ۱ با رنگ سبز مشخص شده است.

بر اساس محاسبات ابزارهای آزمایشگاه پیش‌رانش جت ناسا، فاصله وویجر ۱ از زمین در تاریخ‌های ۱۴ فوریه و ۱۵ مه ۱۹۹۰ به شرح زیر است:[۲۴]

فاصله وویجر ۱ از زمین
واحد اندازه‌گیری ۱۴ فوریه ۱۹۹۰ ۱۵ مه ۱۹۹۰
یکای کیهانی ۴۰٫۴۷۲۲۲۹ ۴۰٫۴۱۷۵۰۶
کیلومتر ۶٬۰۵۴٬۵۸۷٬۰۰۰ ۶٬۰۴۶٬۴۰۰٬۰۰۰
مایل ۳٬۷۶۲٬۱۴۶٬۰۰۰ ۳٬۷۵۷٬۰۵۹٬۰۰۰

تأملات سیگن[ویرایش]

در خلال سخنرانی کارل سیگن در دانشگاه کرنل، وی تصویر نقطه آبی کمرنگ را به شنوندگان نشان داد و تاملات خود را دربارهٔ معنای ژرف نقطهٔ آبی کمرنگ به اشتراک گذاشت:[۲۵]

از این دیدگاه مسلط دورافتاده، زمین ممکن است هیچ علاقه خاصی را برانگیخته نکند. اما برای ما، این فرق می‌کند. دوباره به آن نقطه نگاه کن. آن [نقطه] همین جاست. آن [نقطه] خانه است. آن [نقطه] ماییم. بر روی آن هر که را که دوست داری، هر که را که می‌شناسی، هر آن که تا به حال نامش را شنیده‌ای، هر انسانی که تا کنون بوده‌است، زندگیشان را سپری کرده‌اند. جمع تمامی خوشی‌ها و رنج‌هایمان، هزاران دین مطمئن، ایدئولوژی‌ها، و دکترین‌های اقتصادی، هر شکارچی و کاوش‌گری، هر قهرمان و بزدلی، هر خالق و نابودکننده تمدنی، هر شاه و رعیتی، هر زوج جوان عاشقی، هر مادر و پدری، هر بچه امیدواری، هر مخترع و کاشفی، هر معلم اخلاقی، هر سیاست‌مدار فاسدی، هر «فوق ستاره‌ای»، هر «رهبر معظمی»، هر قدیس و گنه‌کاری در تاریخ گونه ما، آنجا زندگی کرده‌است – بر روی ذره گردی معلق در یک شعاع نور.

زمین صحنه بسیار کوچکی در عرصه وسیع گیتی است. به رودهای خونی که بدست ژنرال‌ها و امپراتورها ریخته شده تا، در شکوه [با افتخار] و پیروزی، بتوانند اربابان زودگذر جزیی از یک نقطه شوند، به بیرحمی‌های بی‌شماری که از ساکنان یک گوشهٔ این نقطه بر [علیه] ساکنان غیرقابل تمیز گوشه‌ای دیگر سرزده، بیندیش، چه مکرر است عدم تفاهم‌شان، چه مشتاق‌اند به کشتن یکدیگر، چه پرحرارت است نفرت‌هایشان. رفتارهای‌مان، خود مهم‌بینی خیالی‌مان، توهم اینکه یک جایگاه اختصاصی در عالم داریم، توسط این نقطه کم نور به چالش کشیده شده‌است. سیاره ما یک ذره تنهای احاطه شده در تاریکی عظیم کیهانی است. در گمنامی‌مان، در تمامی این وسعت، هیچ نشانی از اینکه کمکی از جایی دیگر برای حفظ‌مان از خودمان برسد نیست.

زمین تنها دنیای شناخته شده‌ای است که تا کنون زندگی را پناه داده‌است. هیچ کجای دیگری نیست، حداقل در آینده نزدیک، که گونه ما بتواند به آن هجرت کند. سرزدن، شاید، اقامت هنوز خیر. خوشتان بیاید یا نه، در حال حاضر زمین جایی است که ما موضع‌مان را می‌گیریم. گفته شده‌است که نجوم یک تجربه متواضع کننده و شخصیت‌ساز است. شاید هیچ اثباتی برای حماقت غرور بشری بهتر از این تصویر دور از دنیای کوچک‌مان نباشد. برای من، این تأکیدی بر مسئولیت‌مان است که با یکدیگر مهربان‌تر رفتار کنیم و نقطه آبی کمرنگ، تنها خانه‌ای را که تاکنون شناخته‌ایم، گرامی داشته، محافظت کنیم.

— کارل سیگن، سخنرانی در دانشگاه کرنل ۱۳ اکتبر ۱۹۹۴

کارل سیگن کتاب ۱۹۹۴ خود را به تبعیت از عکس، نقطه آبی کمرنگ: چشم‌اندازی از آینده بشر در فضا عنوان نهاد.[۲۶][۲۷] در سال ۲۰۱۵ ناسا بیست و پنجمین سالگرد نقطهٔ آبی کمرنگ را به رسمیت شناخت.[۲۸]

بیست و پنج سال پیش، وویجر۱ به سمت زمین نگاه کرد و نقطهٔ آبی کمرنگی را دید تصویری که همچنان الهام بخشی شگفت‌انگیز دربارهٔ خانهٔ ما است

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. “From Earth to the Solar System-Pale Blue Dot”. FETTSS, 2011-07-27. Retrieved 9 June 2013. 
  2. Fran, Bagenal (14 February 1990). "Pale Blue Dot". NASA Solar System Exploration.  Text " Galleries" ignored (help)
  3. "A Pale Blue Dot". The Planetary Society. Retrieved 2014-12-21. 
  4. Alexander Kosmin, Barry. Pale Blue Dot. Random House Publishing Group, 1996. ISBN ‎9780345376596. Retrieved 10 June 2013. 
  5. Greicius, Tony (13 March 2015). "Voyager Overview". NASA (in English). 
  6. Snyder, Steven James. "Report: Humanity Leaves the Solar System — Or Maybe Not". Time. 
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ "Mission Overview". starbrite.jpl.nasa.gov. Retrieved 2011-07-27. 
  8. "Voyager 1". nssdc.gsfc.nasa.gov. Retrieved 2011-07-27. 
  9. “An Earthly View of Mars”. TechMediaNetwork, : 07 July 2005. Retrieved 12 June 2013. 
  10. ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ Sagan, Carl (September 9, 1990). "The Earth from the frontiers of the Solar system - The Pale, Blue Dot". PARADE Magazine. Retrieved 2011-07-28. 
  11. Butrica, Andrew.J (1994). "Chapter 11". From Engineering Science To Big Science (1st ed.). New York: Random House. p. 251. ISBN 0-679-43841-6. 
  12. "An Earthly View of Mars". space.com. Retrieved 2011-07-28. 
  13. "It's our dot: For Carl Sagan, planet Earth is just a launch pad for human explorations of the outer universe". pqasb.pqarchiver.com. Retrieved 2011-07-28. 
  14. ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ Sagan, 1994, pp. 4–5
  15. "An Alien View Of Earth". npr.org. Retrieved 2011-07-12. 
  16. "Voyager – Imaging Science Subsystem". Jet Propulsion Laboratory. NASA. Retrieved 26 December 2014. 
  17. "Voyager 1 Narrow Angle Camera Description". Planetary Rings Node. SETI Institute. Retrieved 2014-12-26. 
  18. "Voyager Celebrates 20-Year-Old Valentine to Solar System". NASA. Retrieved June 23, 2016. 
  19. "PIA00452: Solar System Portrait - Earth as 'Pale Blue Dot'". photojournal.jpl.nasa.gov. Retrieved 2011-07-27. 
  20. ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ "PIA00450: Solar System Portrait - View of the Sun, Earth and Venus". photojournal.jpl.nasa.gov. Retrieved 2011-07-28. 
  21. "Solar System Exploration-Pale Blue Dot". solarsystem.nasa.gov. Retrieved 2011-07-27. 
  22. "Polarization of terrestrial planets and the ZIMPOL technique". planetquest1.jpl.nasa.gov. Retrieved 2011-07-27. 
  23. Woolf, N.J.; Smith, P.S.; Traub, W.A.; Jucks, K.W. (March 28, 2002). "The Spectrum of Earthshine: A Pale Blue Dot Observed from the Ground". The Astrophysical Journal (The American Astronomical Society) 574 (1): 430. Bibcode:2002ApJ...574..430W. arXiv:astro-ph/0203465. doi:10.1086/340929. Retrieved 5 Dec 2014. 
  24. "NASA's JPL Horizon System for calculating ephemerides for solar system bodies". ssd.jpl.nasa.gov. Retrieved 2011-07-13. 
  25. "A Pale Blue Dot". The Big Sky Astronomy Club. Retrieved 21 June 2016. 
  26. Sagan, Carl (1994). Pale Blue Dot: A Vision of the Human Future in Space (1st ed.). New York: Random House. ISBN 0-679-43841-6.  Text also available at http://x3m.us/library/read.php?book=Sagan-Pale_Blue_Dot Library x3m.us.
  27. Garfinkel, Simson.L (February 5, 1995). "Sagan looks to space for future salvation". The Daily Gazette. Retrieved July 28, 2011. 
  28. ۲۸٫۰ ۲۸٫۱ "Voyager - The Interstellar Mission". Nasa. 

برای مطالعه[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]