لووتیروکسین

لووتیروکسین
نام‌گذاری آیوپاک (2S)-2-amino-3-[4-(4-hydroxy-35-diiodophenoxy)-35-diiodophenyl]propanoic acid
دیگر نام‌ها 35،3'5'-tetraiodo-L-thyronine
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس	51-48-9 Y
پاب‌کم	5819
کم‌اسپایدر	5614 Y
UNII	Q51BO43MG4 N
دراگ‌بانک	DB00451
MeSH	Thyroxine
ChEBI	CHEBI:18332 Y
ChEMBL	CHEMBL1624 Y
کد اِی‌تی‌سی	H03AA01
جی‌مول-تصاویر سه بعدی	Image 1
SMILES NC(Cc1cc(I)c(Oc2cc(I)c(O) c(I)c2)c(I)c1)C(O)=O
InChI InChI=1S/C15H11I4NO4/c16-8-4-7(5-9(17)13(8)21)24-14-10(18)1-6(2-11(14)19)3-12(20)15(22)23/h1-2,4-5,12,21H,3,20H2,(H,22,23)/t12-/m0/s1 Y Key: XUIIKFGFIJCVMT-LBPRGKRZSA-N Y InChI=1/C15H11I4NO4/c16-8-4-7(5-9(17)13(8)21)24-14-10(18)1-6(2-11(14)19)3-12(20)15(22)23/h1-2,4-5,12,21H,3,20H2,(H,22,23)/t12-/m0/s1 Key: XUIIKFGFIJCVMT-LBPRGKRZBS
داروشناسی
فراهمی زیستی	~100%
Routes of administration	Oral intravenous
دگرگشت	Mainly in liver kidneys brain and muscles
Elimination half-life	ca. 7 days (in hyperthyroidism 3-4 days in hypothyroidism 9-10 days)
دفع	Through feces and urine
℞ Prescription only
رده‌بندی داروهای بارداری
خصوصیات
فرمول مولکولی	C15H11I4NO4
جرم مولی	۷۷۶٫۸۷ g mol−1
دمای ذوب	231–233 °C
انحلال‌پذیری در آب	slightly soluble (0105 mg·l-1 at 25 °C)
خطرات
شماره‌های نگهداری	S۲۲, S24/25
ترکیبات مرتبط
ترکیبات مرتبط	تری‌یدوتیرونین (tri-iodated) تیرونین (without iodine)
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
N (بررسی) (چیست: Y/N؟)
Infobox references

لووتیروکسین (به انگلیسی: Levothyroxine) که با نام ال-تیروکسین نیز شناخته می‌شود، شکل مصنوعی هورمون تیروکسین است. این دارو برای درمان کمبود هورمون تیروئید (کم‌کاری تیروئید)، از جمله شکل شدید آن که به کمای میکسدم معروف است، استفاده می‌شود. همچنین ممکن است برای درمان و پیشگیری برخی انواع تومورهای تیروئید به کار رود. لووتیروکسین برای کاهش وزن تجویز نمی‌شود. این دارو به صورت خوراکی یا تزریق وریدی مصرف می‌شود. نیمه‌عمر لووتیروکسین در مصرف روزانه حدود ۷٫۵ روز است، بنابراین حدود شش هفته زمان لازم است تا سطح آن در خون به حالت پایدار برسد.

عوارض ناشی از مصرف بیش از حد شامل کاهش وزن، عدم تحمل گرما، تعریق، اضطراب، اختلال خواب، لرزش و تپش قلب سریع است. مصرف آن در افرادی که اخیراً دچار حملهٔ قلبی شده‌اند توصیه نمی‌شود. استفاده از این دارو در دوران بارداری ایمن گزارش شده است. تنظیم دوز باید بر اساس اندازه‌گیری منظم سطح هورمون محرک تیروئید و تیروکسین در خون انجام شود. بخش عمدهٔ اثر لووتیروکسین پس از تبدیل آن به تری‌یدوتیرونین ایجاد می‌شود.

لووتیروکسین نخستین بار در سال ۱۹۲۷ ساخته شد. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد. لووتیروکسین به صورت ژنریک نیز در دسترس است. در سال ۲۰۲۳، این دارو سومین داروی پرمصرف در ایالات متحده بود و بیش از ۸۰ میلیون نسخه برای آن تجویز شد.

موارد مصرف

لووتیروکسین در درمان کم کاری غده تیروئید، گواتر و کرتینیسم نوزادان مصرف می‌شود.

مکانیسم اثر

غدۀ تیروئید مسئول ساخت تری یدوتیرونین (T۳) و تیروکسین (T۴) است. در بیماران دچار کم‌کاری تیروئید، غدۀ تیروئید مقادیر کم‌تری از این هورمون‌ها را تولید می‌کند. معمولاً در درمان کم‌کاری تیروئید، مصرف مادام‌العمر قرص لووتیروکسین سدیم تجویز می‌شود که نتایج رضایت‌بخشی دارد. نیمه‌عمر لووتیروکسین ٧ روز است. این دارو در بافت‌ها به هورمون تری یدوتیرونین (T3) تبدیل می‌شود و سطح مناسبی از T3 که هورمونی فعّال‌تر از T4 است را ایجاد می‌کند.

عوارض جانبی

سردرد، لرزش، عصبی شدن، تحریک پذیری، کم خوابی و مشکلات خواب، ضعف عضلانی، تعریق و عدم تحمل گرما، گرگرفتگی، تب، تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، اسهال، کاهش وزن، افزایش اشتها،درد سینه، تپش قلب و ضربان قلب تند یا غیر طبیعی، عدم کنترل انسولین توسط بدن

توصیه های پزشکی

• لووتریروکسین معمولا به صورت دوز های منفرد ( یکبار در روز) تجویز میشود بهترین زمان مصرف آن 30 دقیقه قبل از صبحانه است.
• لووتیروکسین میتواند موجب کاهش اثر داروهای ضد دیابت شود لذا در بیماران دیابتی که از تحت درمان با لووتیروکسین هستند دوز دارو ها باید تنظیم شود.
• در صورت اقدام به بارداری لازم است دوز دارو مجدد تنظیم شود.( نیاز به این دارو طی دوران بارداری افزایش میابد)
• به هیچ عنوان اقدام به قطع ناگهانی دارو نکنید.( میتواند باعث بروز کم کاری های شدید تیروئیدی شود.)
• استفاده خود سرانه از این دارو برای مقاصد نا متعارف مانند لاغری و کاهش وزن میتواند خطرناک باشد.( میتواند باعث طوفان تیروئیدی شود.)

جستارهای وابسته

گواتر

منابع

• فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی ، ۱۳۸۷
• Harrison's Principles of Internal Medicine translated by https://www.bimarsalamat.com/