نظریه مثل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از عالم مثل)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

نظریه مُثُل یا نظریه ایده‌ها، برهان افلاطون است بر اینکه مثل (یا ایده‌های) غیر فیزیکی (اما مادی)، نمودار درست‌ترین واقعیت هستند. افلاطون تنها از زبان شخصیت‌های دیالوگ‌هایش (عمدتاً سقراط) از این حقایق سخن می‌گوید؛ شخصیت‌هایی که برخی مواقع می‌گویند که این مثل‌ تنها اموری هستند که می‌توانند «دانش» را فراهم کنند؛ بدین ترتیب، جدا از نظریات بسیار بحث انگیز در این باره، دیدگاه‌های خود افلاطون نیز پر از شک و تردید است. با این حال، این نظریه، راه حلی کلاسیک برای حل مسأله ماورا الطبیعه است.

مُثُل جمع مثال به معنی فرم‌ها یا شکل‌ها (اشکال) به کار میرود. این واژه به معنی شکل (به انگلیسی: Shape) و یا نمود (ظاهر) (به انگلیسی: Appearance) مورد استفاده قرار میگیرد. سوالی که درباره نمود یا ظاهر می آید اینست که فرم یا مُثُل واقعی چیست و چگونگی ارتباطش با ماده چیست؟ بدین ترتیب تئوری ماده و فرم که با نام امروزی هایلومورفیسم زاده میشود.


نظریهٔ مُثُل را بی‌تردید می‌توان نقطهٔ ثقل و اتکای فلسفه‌‌ی افلاطون دانست که کل منظومهٔ فکری وی، اعم از هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، منطق، اخلاق، سیاست و حتی هنر بر مدار آن می‌چرخد.[۱]

منابع[ویرایش]