شه‌بخش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

طایفه اسماعیل زهی (شه‌بخش) از طوایف بلوچ. است که در استان سیستان و بلوچستان ایران زندگی می‌کنند. اسماعیل نیای طایفه اسماعیل زهی‌ها فرزند محمدحسن خان ممسنی از خوانین ایل ممسنی ساکن شیراز استان فارس بوده است.محمدحسن که در لشکرکشی نادرشاه به هندوستان حضور داشت، پس از بازگشت از هند در بلوچستان ماندگار شد.این طایفه از تیره‌های مختلفی تشکیل شده‌است که عبارتند از فقیر زهی، قنبرزهی (کمر زهی) شه بخش، دارو زهی، حسن زهی شه بخش، رادو زهی، حدزهی، بلوچ زهی، نوتی زهی شه بخش، سدو زهی شه بخش، قلندزهی، توتازهی، الله بخش زهی، شیرو زهی، جمشید زهی، محمدانی، اسماعیل زهی، نازبان زهی، بدال زهی و …(لازم است ذکر شود که دو تیره از طایفه اسماعیل زهی در نبرد با انگلیسی‌ها حضور نداشته‌اند که عبارتند از جمشید زهی و بلوچ زهی) به دستور دولت به «شه بخش» تغییر یافت. . و بقیه تیره‌ها از بلوچستان، اکثر شه بخش‌ها در شهر زاهدان، مرکز استان سیستان وبلوچستان، طایفه شه بخش حدوداً دارای ۲۵ تیره می‌باشد، معروف‌ترین سردار این طایفه سردار جمعه خان بود، که در جنگ جهانی اول به نبرد با واحدهای ارتش انگلیس در بلوچستان برخاست، در این نبردها اکثر ۲۵ تیره شه بخش افرادی را از دست دادند و تلفات سنگینی به آنها وارد نمودند آن هم در شرایطی که حکومت مرکزی منفعل عمل می‌کرد و کاملاً کشور بصورت نیمه مستعمره در اختیار بریتانیا بود، وی در زمان رضاشاه مدتی با سیاست‌های دولت وقت مخالفت کرد. جما خان ناگزیر شد به بلوچستان پاکستان مهاجرت کند و پایگاهی نظامی در آنجا تأسیس کرد تا همچنان علیه قوای بیگانه بجنگند، اما نیروهای انگلیسی نهایتاً با برنامه‌ریزی‌های گسترده توانستند سربازان شه بخش را که تجهیزات کمی داشتند اسیر کرده و سردار جما خان را بهمراه تعدادی از سربازانش به دولت وقت ایران تحویل دادند. شه بخش‌ها به تواضع و فروتنی شهره هستند و در مردم داری نمونه هستند، کمتر پیش آمده وارد نزاع شوند ولی هربار که دست به اسلحه برده‌اند سخت به صلح و سازش روی آورده‌اند، نسبت به سایر بلوچ‌ها دلبستگی مذهبی بیشتری دارند و شخصیتهای بزرگ دینی از میان آنها مطرح شده‌اند. در بین شه بخش‌ها بیش از هر قوم بلوچی آداب و رسوم قدیمی بلوچستان به چشم می‌خورد. شه بخش‌ها از طوایف اصیل ایرانی و آریایی نژاد هستند.

منابع[ویرایش]

  • طوایف بلوچستان، ایرج افشار سیستانی
  • تاریخ بلوچستان، محمودهمت
  • حکایت بلوچ، محمود زند مقدم