سلامتی دولت علیه ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مشکلی در پخش این پرونده دارید؟ اینجا را مطالعه کنید.

سرود سلامتی دولت عِلّیهٔ ایران، مارش ملی ایران در آغاز دورهٔ مشروطه بوده است. آهنگساز این سرود غلامرضا خان امیرپنجهٔ سالار معزز موزیکانچی‌باشی بریگاد قزاق می‌باشد. او بعدها در دورهٔ پهلوی نام خانوادگی «مین‌باشیان» را برای خود برگزید. احتمالاً شعر آن نیز توسط خود او سروده شده باشد.

تاریخچه[ویرایش]

صفحهٔ نخست نت مارش ملی ایران اثر غلامرضا مین‌باشیان

ظاهراً نت این سرود، نخستین بار تحت نام «مارش ملی ایران» (فرانسوی:Marche Nationale Persane) در غُرّهٔ (روز نخست) رجب ۱۳۲۷ ه‍. ق. برابر با ۹ ژوئیهٔ ۱۹۰۹ میلادی (۲۸ تیر ۱۲۸۸ ه‍. خ.) یعنی چند روز پس از فتح تهران به‌دست مشروطه‌خواهان و شکست محمدعلی شاه قاجار در «مطبعهٔ فاروس» در تهران به چاپ رسیده است.[۱]

این سرود توسط سالار معزز برای کلیهٔ سازهای نظامی تنظیم شد و برای دولت‌هایی که انقلاب مشروطیت ایران را پذیرا شدند، ارسال گردید.[۲]

این مارش در تاج‌گذاری احمد شاه قاجار نواخته شد و شعر و نت این سرود در نشریهٔ «عصر جدید» در تاریخ شنبه ۲۱ ذیقعدهٔ ۱۳۳۳ (۹ مهر ۱۲۹۴) منتشر گردید.[۳]

نت پیانوی سرود ملی در سال ۱۳۰۱ش/۱۳۴۱ق/۱۹۲۲م، در ژنو با عنوان «سرود سلامتی دولت عِلّیهٔ ایران» چاپ شد.[۴]

با ساخت مجموعهٔ سه‌گانهٔ «سرود شاهنشاهی»، «سرود پرچم» و «سرود ملی» در دورهٔ رضا شاه پهلوی این سرود کنار گذاشته شد.

به‌دلیل نبود رادیو و تلویزیون در آن زمان، این سرود چندان شناخته نگردید و حتی برخی به‌غلط غلامرضا مین‌باشیان را آهنگساز سرود ملی ایران در دورهٔ پهلوی می‌پندارند در حالی که آهنگساز سرود اخیر داوود نجمی مقدم می‌باشد. ماجرای منقول از دکتر جلال گنجی دربارهٔ دانشجویان ایرانی مقیم آلمان در زمان احمد شاه قاجار و ناآگاهی آنان از سرود ملی کشورشان و اجرای ترانهٔ «عمو سبزی‌فروش» به جای سرود ملی ایران در برابر امپراتور آلمان نیز نشان از کمتر شناخته بودن این سرود دارد.[۵]

گریس کرزن همسر لرد کرزن در کتاب خاطراتش از نواخته شدن سرود ملی ایران در مراسم پذیرایی از احمد شاه در بریتانیا یاد کرده است که این نیز سندی دیگر برای وجود سرود ملی در دورهٔ احمد شاه قاجار می‌باشد.[۶]

شعر[ویرایش]

نت سلامتی دولت عِلّیهٔ ایران

قسمت اول

تا خدایْ این کشورِ ایران نمود
بس درِ عزت به رویش برگشود
خسروانش را کُلَه خورشید بود
رایتش را فرق بر خورشید بود
تا که خود چترِ عدالت گسترد
خود چترِ عدالت گسترد
مُلکِ ایران را نشانِ خیر و خوبی بُد لِوا
این لِوا فرخنده بادا باز با دورِ بقا
راست اندرین جهان
افتخارِ ما، شرحِ مامَضیٰ
شرحِ مامَضیٰ تا کی‌ام راست
باز کوششی جوششی یاران

قسمت دوم

چون به فرخ‌رسمِ دورانِ کیان
مُلکِ ملت را یکی یابی روان
بی‌تأمل باز باید داد جان
تا به‌جز نیکی نبیند زین نشان
هر که در تقدیرِ ایران بنگرد
در تقدیرِ ایران بنگرد
بود در مُلکِ کیان آیتِ قدرت عیان
باد با تاجِ کیانی رایتِ عزت به پا
هان ای برادران
موطنِ عزیز بهترین سراست
حفظِ خاکِ آن آبرویِ ماست
باز غیرتی همتی مردان

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. تصویر صفحهٔ نخست «مارش ملی ایران» به‌تاریخ ۱ رجب ۱۳۲۷ ه‍. ق. در وبگاه جواد معروفی
  2. ملاح، حسینعلی. تاریخ موسیقی نظامی ایران. تهران: هنر و مردم، ۱۳۵۴. ۱۳۵ - ۱۳۶. 
  3. نشریهٔ عصر جدید، شمارهٔ ۸ (سال دوم)، طهران، شنبه ۲۱ ذیقعدهٔ ۱۳۳۳، صفحه‌های ۵ و ۶
  4. درویشی، محمدرضا، «نگاه به غرب، بحثی در تأثیر موسیقی غرب بر موسیقی ایران»، انتشارات ماهور، ۱۳۷۳، صفحهٔ ۳۴
  5. رضایی، بابک. فصلنامهٔ ره‌آورد (لس‌آنجلس)، ش. ۳۴ (بهار ۱۹۹۴ میلادی (۱۳۷۳ ه‍.خ.)): ۲۴۰ - ۲۴۱. 
  6. Curzon, Grace (1955). Reminiscences. Great Britain: Hutchinson. p. 133.