سازمان هواپیمایی کشوری ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
سازمان هواپیمایی کشوری ایران
کوته‌نوشتCAOIRI
بنیان‌گذاری۱۹۴۶
وضعیت حقوقیسازمان دولتی
مکان
منطقه
ایران
ریاست سازمان
علی عابدزاده[۱]
سازمان مادر
وزارت راه و شهرسازی
وبگاه

سازمان هواپیمایی کشوری ایران سازمان دولتی زیرمجموعه وزارت راه و شهرسازی است، که وظیفهٔ سیاست‌گذاری، برنامه‌ریزی، تدوین آیین‌نامه‌ها و استانداردها، انتخاب و ساماندهی ناوگان هوایی کشور، ساخت و گسترش فرودگاه‌های کشور و عقد قراردادهای بین‌المللی در امور حمل‌ونقل هوایی را به عهده دارد و به عنوان طرف ایرانی ایکائو شناخته می‌شود.

تاریخچه[ویرایش]

در سال ۱۳۱۸ خورشیدی رضا شاه پهلوی دستور داد باشگاهی ملى برای هوانوردی تأسیس شود که هزینه آن را مردم تأمین کنند. رئیس هیئت مدیره باشگاه قوام‌الملک شیرازی، مدیرعامل آن عبدالله یاسایی و نایب رئیس هیئت مدیره شوکت‌الملک علم (وزیر پست و تلگراف) بودند و دیگر اعضای آن عبارت بودند از: علی‌اصغر حکمت (وزیر کشور)، صدیق اعلم (رئیس فرهنگستان ایران) سهام‌السلطان بیات (نایب رئیس مجلس شورای ملی)، عباس مسعودی (نماینده مجلس و مدیر روزنامه اطلاعاتسرتیپ احمد نخجوان (سرپرست وزارت جنگ) و سرتیپ احمد خسروانى. [۲]

با پولی که مستقیما از مردم جمع‌آوری شد، ۲۵ فروند هواپیما از آمریکا به بهای مجموعا ۱۲۸۱۵۱دلار و وسائل و تجهیزات لازم برای فرودگاه و قطعات یدکی به بهای ۳۶۵۴۷۳۱ ریال خریداری شد. زمین کنونی فرودگاه مهرآباد به مساحت یک میلیون و چهارصد هزار متر مربع انتخاب و با هزینه پنج هزار و ششصد تومان تسطیح شد. [۲]

حدود هزار نفر برای آموزش خلبانی ثبت‌نام کردند که از میان آن‌ها چهارصد نفر در پرواز همراه با خلبان شرکت کردند و تا سال ۱۳۲۰ بیست و شش نفر آموزش دیدند و توانستند به صورت مستقل پرواز کنند. اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ روند کار باشگاه را متوقف کرد. تا آذر ۱۳۲۰ ۲۷۶۸۸۴۵۲ ریال از ایرانیان داخل و ۵۷۵۳۴۸ ریال از ایرانیان خارج از کشور برای راه‌اندازی باشگاه هواپیمایی پرداخت شده بود. آموزشگاه و آسایشگاه خلبانی در فرودگاه مهراباد در حال ساخت بود و تا آذر ۱۳۲۰ ۲۸۴ هزار و سیصد تومان هزینه برداشته بود.[۲]

در پایان سال ۱۳۲۱ باشگاه هواپیمایی دوازده خلبان و هجده مکانیسین داشت و آموزشگاه خلبانی‌اش با دوازده هواپیمای آموزشی برقرار بود. دوازده هواپیمای دیگر این آموزشگاه در همان زمان به وزارت پست و تلگراف فروخته شد. [۳]

در سال ۱۳۲۶ اداره کل هواپیمایى کشورى تأسیس شد. این اداره ابتدا با دو کارمند کار خود را در اتاقی در طبقه پایین ساختمان شمس‌العماره آغاز کرد و سال بعد با بودجه‌ای بالغ بر سیصد هزار تومان به فرودگاه مهرآباد انتقال یافت.

اداره هواپیمایی کشوری در آغاز از متخصصان خارجی و افسران نیروى هوائى ارتش استفاده می‌کرد. در سال ۱۳۲۸ قانون تشکیل اداره هواپیمایی کشوری به تصویب مجلس شورای ملی رسید و این اداره رسماً زیر مجموعه وزارت راه شد. در سال ۱۳۳۱ آموزشگاه‌های مخابرات و دید‌بانى هواشناسى (با سی دانشجو)، رادیو تکنیسین (با سی دانشجو)، رادیو مکانیسین (با بیست دانشجو) و آموزشگاه عالى پیش‌بینى هواشناسى (با نه دانشجو) تأسیس شد و آموزشگاه‌ ناوبرى و خلبانى (با نه نفر دانشجو) در حال تأسیس بود.[۴]

سال ۱۳۵۳ اداره کل هواپیمایی کشوری با عنوان «سازمان هواپیمایی کشوری» زیر پوشش وزارت جنگ رفت و پس از انقلاب ۱۳۵۷ با تصویب شورای انقلاب به وزارت راه و ترابری ملحق شد.[۵]

ساختار سازمانی[۶][ویرایش]

سازمان هواپیمایی کشوری دارای سه معاونت و پنج دفتر می باشد:

  • معاونت استاندارد پرواز. معاونت هوانوردی و امور بین‌الملل
  • معاونت توسعه مدیریت و منابع
  • دفتر ایمنی
  • دفتر ارزیابی عملکرد و تضمین کیفیت
  • دفتر بررسی سوانح و حوادث هوایی
  • دفتر ریاست و روابط عمومی
  • دفتر حراست




شرح وظایف سازمان هواپیمایی کشوری[ویرایش]

سازمان هواپیمایی کشوری دارای وظایف مصوب ذیل است:

· سياستگذاري و برنامه ريزي و تعيين خط مشي هاي فن، اقتصادي، بازرگاني بين المللي حمل و نقل هوايي كشور.

· سياستگذاري و برنامه ريزي در مورد نوع، تعدد جايگاه دستگاه هاي ناوبري و كمك ناوبري و ارتباطي در فرودگاه ها و نظارت بر عملكرد فرودگاه ها

· سياستگذاري و برنامه ريزي در زمينه آموزش و تربيت پرسنل متخصص هواپيمايي براي كليه موسسات هواپيمايي

· سياستگذاري و برنامه ريزي در امور مخابراتي و صدور دستورالعمل هاي مربوط به امور مخابرات و مبادله پيام ها و دستگاه هاي مورد نياز در فرودگاه ها

· برنامه ريزي در خصوص برقراري سيستم هاي برق اضطراري و روشنايي باندها و نظارت بر نصب و بهره برداري صحيح از سيستم ها و تجهيزات مربوطه.

· صدور دستورالعمل هاي مورد نياز در امور امنيتي زميني، آتش نشاني و آموزشي پرسنل و نظارت بر حسن اجراي آن.

· تدوين استاندارد پرواز، نظارت بر شركت هاي هواپيمايي از نظر تاييد صلاحيت و رعايت نكات و استانداردهاي ايمني و صدور گواهينامه ها و تدوين و تنظيم مقررات مربوطه.

· تنظيم و تدوين مقررات و دستورالعمل هاي مربوط به كنترل فضاي كشور و صدور اجازه پرواز و جلوگيري از آن و نظارت بر واحدهاي مراقبت پرواز فرودگاه ها

· تاييد انواع هواپيماهايي كه مي توانند در ايران به فعاليت حمل و نقل هوايي بپردازند.

· تهيه طرح موافقتنامه ها و قراردادهاي بين المللي و مبادله آنها.

· تهيه و تدوين دستورالعملهاي امنيتي، حفاظتي با رعايت مقررات و استانداردهاي بين المللي و داخلي مربوطه و نظارت بر اعمال آنها.

· عضويت و ارتباط با سازمان بين المللي هواپيمايي كشوري (ICAO) و ساير سازمان هاي جهاني ذيربط با رعايت مقررات مربوطه.

· بررسي سوانح و حوادث هواپيمايي و اعمال مجازات هاي لازمه طبق مقررات مربوطه.

· بررسي و ارائه طرح هاي فرودگاهي و نظارت بر رعايت استانداردهاي بين المللي مربوطه.

· تاييد صلاحيت فني و تخصصي مديران و مسئولين عملياتي فرودگاه هاي كشور قبل از انتصاب آنان توسط مديرعامل شركت فرودگاه هاي كشور.

· انجام امور برنامه ريزي، امور اداري و مالي و حقوقي و ارزشيابي و ساير خدمات مديريتي و پشتيباني سازمان و پرسنل مربوطه.

· صدور، تمديد، تعليق و لغو مجوز تاسيس دفاتر خدمات مسافرت هوايي

· نظارت و ارزيابي مستمر نحوه فعاليت دفاتر خدمات مسافرت هوايي

· آموزش توجيهي و تخصصي مديران فني دفاتر خدمات مسافرت هوايي و برگزاري آزمون تخصصي مربوط.


روسای سازمان هواپیمایی کشوری[ویرایش]

1.      احمد شفیق (1328 تا شهریور 1332)،

2.      خلبان عیسی اوشتوداخ (شهریور 1332 تا مهر 1336)،

3.      ابوالقاسم هوشنگ اربابی (مهر 1336 تا آبان 1355)،

4.      خلبان مهدی حاج منیری (آبان 1355 تا دی 1357)

5.      اکبر اسدالله خان والی (اسفند 1357 تا اسفند 1358)،

6.      امیر بهمن باقری (اسفند 1358 تا مهر 1359)،

7.      کاظم صمدیان (مهر 1359 تا دی 1360)،

8.      علیمحمد نوریان (دی 1360 تا تیر 1362)،

9.      حسن شفتی (تیر 1362 تا شهریور 1363)،

10.   مهدی فراشاهی (شهریور 1363 تا دی 1364)،

11.   محمد جواد رعنایی فر (دی 1364 تا فروردین 1368)،

12.   محمد نبی حبیبی ( فروردین 1368 تا آبان 1368)،

13.   علیمحمد نوریان ( آبان 1368 تا آذر 1371)،

14.   محمد بنی نجاریان ( آذر 1371 تا شهریور 1373)،

15.   علی شاهچراغی ( شهریور 1373 تا شهریور 1377)،

16.   اصلان کاظم پور (شهریور 1377 تا دی 1377)،

17.   بهزاد مظاهری (دی 1377 تا اسفند 1380)،

18.   اصغر کتابچی (اسفند 1380 تا اردیبهشت 1381)،

19.   خلبان روح‌الدین ابوطالبی (اردیبهشت 1381 تا مهر 1381)،

20.   حسن حاجعلی فرد (مهر 1381 تا آبان 1383)،

21.   نورالله رضایی نیارکی ( آبان 1383 تا دی 1385)،

22.   خلبان حسین خانلری (دی 1385 تا تیر 1388)،

23.   محمدعلی ایلخانی (تیر 1388 تا مهر 1388)،

24.   خلبان رضا نخجوانی (مهر 1388 تا اردیبهشت 1391)،

25.   خلبان  حمیدرضا پهلوانی (اردیبهشت1391 تا آبان 1392)،

26.   علیرضا جهانگیریان (آبان 1392 تا تیر 1394)

27.   محمد خداکرمی (تیر 1394 تا مرداد 1394)

28.   علی عابدزاده (مرداد 1394 تا الان)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. http://www.cao.ir/Portal/Home/Default.aspx?CategoryID=ed889192-0415-4cb6-b54d-b64f60215a18
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «مذاکرات جلسه چهاردهم دوره سیزدهم مجلس شورای ملی هجدهم دی ۱۳۲۰».
  3. «مذاکرات جلسه ۱۳۸ دوره سیزدهم مجلس شورای ملی هجدهم اسفند ۱۳۲۱».
  4. «مذاکرات جلسه ۴۷ دوره هفدهم مجلس شورای ملی ۲۵ آذر ۱۳۳۱».
  5. «تاریخچه سازمان هواپیمایی کشوری - سازمان هواپیمایی کشوری». www.cao.ir. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۵-۱۰.
  6. https://www.cao.ir/

سازمان هواپیمایی کشور

پیوند به بیرون[ویرایش]