روستای عدالت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
روستای عدالت
چغاسبز (در گویش محلی: چُغاسُز)
کشور  ایران
استان خوزستان
شهرستان دزفول
بخش مرکزی
مردم
جغرافیای طبیعی
مساحت ۹۵۰ هکتار
ارتفاع از سطح دریا ۱۴۰ متر
آب‌وهوا
روزهای یخبندان سالانه ندارد
اطلاعات شهری
ره‌آورد مرکبات، محصولات کشاورزی
پیش‌شماره تلفنی ۰۶۱
تابلوی خوش‌آمد به شهر


شهرک عدالت یکی از روستاهای قدیمی و مهم شهرستان دزفول می‌باشد.

مشخصات شهرک عدالت[ویرایش]

مشخصات عمومی

۱–۱ نام: شهرک عدالت (شهرک چغاسبز)

نقل از لغت نامه دهخدا

چغاسبز. [ چ ِ س َ ] (اِخ) شهرکی در بلوک شرقی بخش مرکزی شهرستان دزفول که در ۱۵ هزارگزی جنوب خاوری دزفول و ۶ هزارگزی جنوب باختر راه فرعیٔ شوشتر به دزفول واقع است. دشت و گرمسیر و جمعیتی بالغ بر ۳۶۷۸ سکنه دارد. آبش از رودخانهٔ دز. محصولش غلات، گندم، ذرت، سیفی جات و کنجد می‌باشد. شغل اهالی کشاورزی و راهش آسفالت است. ساکنین این آبادی بختیاری و کرد می‌باشند، (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج ۷). وجه تسمیه

۱–۲ مختصری از تاریخچه روستای چغاسبز (شهرک عدالت): نام قدیمی و رایج شهرک عدالت «چغاسبز» (در زبان محلی «چُغاسُز») است. چُغا در زبان بختیاری به معنی تپه بوده و چغاسبز یعنی تپهٔ سبز. حتی با مراجعه به فرهنگ لغت فارسی می‌توانید کلمه چغاسبز را پیدا کرده و به قدمت شهرک پی ببرید. این شهرک در گذشته در حدود یک کیلومتر به سمت غرب نسبت به مکان کنونی قرار داشته که مردم این شهرک از آن به عنوان «قلعه کهنه» یا در زبان محلی «قَلَه کونَه» یاد می کنن. در اوایل دهه پنجاه شمسی فیلم سینمایی (خاک (فیلم)) به کارگردانی مسعود کیمیایی در قلعه کهنه چغاسبز فیلمبرداری شد. معماری قلعه کهنه چغاسبز بصورت یک دژ بوده و فقط یک دروازه داشته است که در شب برای تأمین امنیت دروازه بسته می‌شده است. روستای چغاسبز یکی از قدیمی‌ترین و مهمترین روستاهای دزفول بوده و هست که از همان زمان قدیم در حالی که در بسیاری روستاها محروم بوده‌اند چُغاسبز دارای حمام و مدرسه بوده. مدیریت آن دژ کهنه بدست کدخدای روستا بوده که به آن کاید (برگرفته از قاید) می‌گفته‌اند که از مهمترین و معروفترین آنها « کامحمدرضا» بوده است (کا در اختصار کاید همراه نام). و همچنین می‌توان «کله غلام» « کامحمود» را در شهرت نام برد.

حاج آباد: یک روستای تازه یا بخشی از قلعه کهنه چغاسبز؟ بخاطر نوع معماری قلعه مانند (قلعه کهنه) #چغاسبز فضای کافی برای گسترش روستا نبوده است به همین دلیل بعضی از مردم قلعه کهنه، روستایی جدید در نزدیکی قلعه کهنه با نام حاجی‌آباد و یا در گویش محلی حَج آباد به وجود می‌آورند؛ که عده‌ای از مردم روستای چغاسبز و برخی هم از روستاهای اطراف و مناطق دیگر ساکن آن می‌شوند. اما در چند سال بعد یعنی در (حدود) سال ۱۳۵۹ و ۱۳۶۰ بخاطر وجود چاه آب (در موقعیت کنونی روستا) روستای قدیمی چغاسبز (قَلَه کونَه) و روستای جدید حاج آباد به محل کنونی شهرک چغاسبز نقل مکان می‌کنند؛ و بجای روستا یک شهرک را بوجود آوردند. شهرک عدالت دارای دو مسجد است بنام مسجد امام حسن مجتبی که در مرکز روستا قرار دارد و بصورت یک میدان است و مسجد امام حسین. نام چغاسبز بعداز پیروزی انقلاب اسلامی به عدالت تغییر می‌کند. اما همچنان بین اهالی آن و مردم دزفول و حومه نام چغاسبز رایج تر و معروفتر است. شهرک عدالت ۱۹ شهید در جنگ تحمیلی به ایران اسلامی تقدیم کرد.

این شهرک هم اکنون بخاطر افزایش جمعیت گسترش پیدا کرده و مردم آن امید دارند که بزودی به یک شهر تبدیل شود.

۱–۳- تابعیت (دهستان، بخش، شهرستان و استان):

شهرک عدالت در تابعیت شهر شمس‌آباد از توابع بخش مرکزی شهرستان دزفول استان خوزستان می‌باشد

۱–۴- موقعیت (طول و عرض جغرافیایی)

شهرک عدالت با موفقیت جغرافیایی ۳۲ درجه و ۱۶ دقیقه عرض شمالی از خط استوا و ۴۸ درجه و ۲۹ دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ در قسمت شرق دهستان شمس‌آباد کنار جاده ارتباطی شوشتر شوش واقع شده.

۱–۵- فاصله تا سطوح تقسیماتی دهستان، بخش، شهرستان و استان

شهرک عدالت در شرق دهستان شمس‌آباد بخش مرکزی دزفول و فاصله ۱۶ کیلومتری تا مرکز شهرستان و ۱۲۰ کیلومتر تا مرکز استان می‌باشد.

وضعیت طبیعی ۲–۱- توپوگرافی منطقه (قرار گرفتن در کوهپایه، دره، دشت، جلگه، ساحل و جزیره و…)

این شهرک با واقع شدن در منطقه جلگه‌ای دارای ارتفاعی معادل ۸۷ متر از سطح دریا می‌باشد. ۲–۲- اقلیم و نوع آب و هوا:

آب و هوای آن نیمه استوایی با تابستان‌های گرم. طولانی و زمستان‌های معتدل و کوتاه می‌باشد؛ و بر اساس بررسی دوره‌های آماری آب و هوای معتدل حداکثر درجه حرارت منطقه ۴۵/۶ درجه سانتیگراد در تیرماه و معدل درجه حرارت ۱۹/۲ درجه در دی ماه استخراج شده است.

منابع آب نزدیکترین رودخانه به روستا رودخانه دز بوده که چون ۱۷۸۰۰ کیلومتر مربع وسعت حوزه آبریز دارد. آب کشاورزی مورد نیاز از کانال‌های انحرافی دز تأمین می‌شود؛ که این کانال‌ها از اولین کانال‌های آبیاری کشاورزی ایران می‌باشند.

نوع خاک

روستای عدالت در دشت‌های دامنه‌ای با شیب ملایم و پستی و بلندی و فرسایش کم ۱ تا ۲ درصد می‌باشد. خاک‌های عمیق با بافت سنگین اغلب بر روی تجمع مواد آهکی پدید آمده‌اند و با دارا بودن شوری کم از مناسبترین اراضی برای کشت به شمار می‌روند. زیرسطحی - در نواحی جلگه‌ای همچون روستای عدالت آب‌های زیرزمینی از اهمیت بیشتری برخوردارند به طوریکه امکان بهره‌برداری از این منابع در قالب چاه امکانپذیر است. روستای عدالت نیز آب آشامیدنی مورد نیاز خود را از طریق چاه عمیق تأمین می‌نماید که قرار است در سال آینده به حفر سه حلقه چاه عمیق ساخت تصیفه خانه بزرگ آب تصفیه شده روستاهای اطراف را نیز تأمین کند.

پوشش گیاهی آب و هوای خاص این منطقه باعث شده تا پوشش گیاهی متنوعی در این شهرک داشته باشیم در این منطقه درخت مرکباتی چون پرتقال، نارنج و لیمو به وفور یافت شده و درختانی مانند اکالیپتوس و کویره، کُنار و …

وضعیت اجتماعی و فرهنگی ۱–۳- زبان و لهجه:

اهالی شهرک عدالت عمدتاً بختیاری و با گویش لری هستند و ساکنین اصلی آن اغلب به دزفول مهاجرت کرده‌اند.[hkzprsia ]

قومیت:

اکثراهالی این شهرک از طوایف بختیاری و کُرد هستن و اهالی اصلی این روستا در حال حاضر مهاجرین می‌باشند.[hkzprsia]

دین، مذهب و فرقه مذهبی:

اسلام، مذهب شیعه، اثنی عشری

وضعیت اقتصادی ترکیب اقتصادی جمعیت:

میزان مبادلات با شهرها و روستاهای همجوار:

شهرک عدالت به جهت قرار گرفتن در کنار جاده اصلی ارتباطی شوش-شوشتر و از طریق جاده‌های آسفالته اصلی به دیگر شهرهای همجوار از قبیل شوش، شوشتر، دزفول، صفی آباد، میانرود و دزآب متصل می‌گردد. ارتباط شهرک عدالت با دیگر روستاهای همجوار از قبیل سیاه منصور، چغاسرخ، شهید کریمی (شلگهی) و شمس‌آباد از طریق جاده آسفالته اصلی صورت می‌گیرد. به دلیل داشتن بیش از ۱۰۰۰ هکتار زمین زراعی آبی یکی از قطب‌های کشاورزی منطقه بوده و سالانه بیش از بیست هزار تن انواع محصولات کشاورزی را روانه بازار مصرف می‌نماید.

بافت فیزیکی و کالبدی ۵–۱- وضعیت معابر:

خیابان‌های شهرک عدالت دارای جوی، و آسفالت می‌باشند. شبکه معابر شهرک در وضعیت موجود ۱۱۶۷۶۰ متر مربع مساحت داشته و ۲۷/۷ درصد از بافت فیزیکی شهرک را به خود اختصاص داده‌اند.

۵–۲- بنای مسکونی و نوع مصالح

کل مساحت واحدهای مسکونی شهرک عدالت معادل ۱۸ هکتار می‌باشد. قسمت اعظم بناهای موجود شهرک عدالت جزء بناهای قابل نگهداری بوده و ۷۶ درصد بافت موجود را شامل می‌شود. خانه‌های نوساز با ۲۴ درصد در ردیف بعدی قرار گرفته‌اند. در حال حاضر با توجه به دسترسی شهرک به معادن شن و ماسه، و کوره‌های آجرپزی اهالی به رعایت نکات ایمنی از قبیل احداث سقف‌های مطمئن و شناژهای بتنی هدایت گردیده‌اند و در ساخت منازل خود از سنگ، آجر، آهن و بلوک‌های سیمانی استفاده می‌نمایند.

۵–۳- میزان انجام طرح هادی و بهسازی شهرک:

متأسفانه تخصیص بودجه و اعتبارات به این شهرک در حد میزان جمعیتی که در آن زندگی می‌کنند نبوده و انجام طرح هادی و بهسازی شهرک پیشرفتی در حدود ۲۵٪ داشته که امید است با عنایت مسئولین محترم استان در این خصوص این پیشرفت دراندک زمان کوتاه به جایگاهی در خور توجه که شایسته این مردم باشد برسد.

۵–۵- انواع و تعداد راه‌های ارتباطی موجود با شهرها و روستاهای همجوار:

جاده آسفالته شهرک عدالت از دو طرف غرب و شرق به شهرستان دزفول به ترتیب به طول‌های ۱۶ و ۱۸ کیلومتر. جاده آسفالته به طول ۲۵ کیلومتر تا شهرستان شوش. جاده آسفالته به طول ۴۰ کیلومتر تا شرکت کشت و صنعت کارون و ۵۰ کیلومتر تا شهرستان شوشتر. ۱/۵ کیلومتر جاده آسفالته تا شهرک شهید کریمی، ۲ کیلومتر تا شهرک چغاسرخ، ۵ کیلومتر تا شهرک سیاه‌منصور، ۸ کیلومتر تا شهرصفی‌آباد، ۱۲ کیلومتر تا شهر دزآب.

وضعیت جمعیت ۶–۱- تعداد جمعیت:

این شهرک جمعیتی بالغ بر ۳۶۷۸ نفر و ۷۶۱ خانوار بنابر آمارهای ارائه شده از خانه بهداشت شهرک دارا می با شد

۶–۲- نوع تراکم:

نوع تراکم در این شهرک متوسط می‌باشد

منابع[ویرایش]

  1. Colin, Mackinnon , (علی قاید) Ali Ghayed. «“Dezful ii. DEZFŪLĪ AND ŠŪŠTARĪ”».