باله (رقص)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رقص باله)
پرش به: ناوبری، جستجو
صحنه‌ای از باله دن کیشوت در کلرادو.

باله (به فرانسوی: Ballet) نوعی رقص است. حرکات باله نیاز به حد بالایی از ورزیدگی بدن رقصنده دارد.

با وجود اصالت این هنر در فرهنگ‌ ملل مختلف، ریشه باله را شاید بتوان در ایتالیای دوره رنسانس یافت. اما در فرانسه و روسیه بود که باله فرم و شکل امروزی را به خود گرفت.[۱] واژگان و نام حرکت‌ها در رقص باله به زبان فرانسه است.[۲]

انواع رقص باله[ویرایش]

باله کلاسیک[ویرایش]

'plié'، که اغلب استفاده می شود و که در آن هر دو پا همان زمان خم است. هنگامی که پا روی زمین نیستند ، به صورت pointe است. هنگامی که پا خم نیست ، آن را به طور کامل کشیده و یا در یک موقعیت نیمه کلاسیک که در آن پا کمی خم شده است نگه میداریم استقرار ، هم ترازی ، احساس و انعطاف پذیری برای تبدیل شدن به یک رقصنده باله کلاسیک حیاتی است

رده‌بندی رقصندگان باله[ویرایش]

تعادل در باله اهمیت محوری دارد.

رقصندهٔ مونث این رشته آکادمیک[۳] را بالِرین گویند. با تلفظ bālerin (به فرانسه ballerine) که در زبان فارسی به‌صورت bālerian در آمده‌است. رقصنده مذکر باله تنها رقصنده خوانده می‌شود.

در یک سازمان و یا کمپانی باله رقصندگان به درجات مختلفی از تخصص در تکنیک و اجراء تقسیم می‌شوند[۴] بدین ترتیب:

رقصندگان زن و مرد[ویرایش]

تنها رقصندگان زن[ویرایش]

باله در دنیا[ویرایش]

از مراکز مشهوری که به نمایش آثار باله در تاریخ اختصاص داشته‌است می‌توان باله بولشوی و باله مارینسکی در روسیه، باله ملی فرانسه و باله ملی انگلستان را نام برد.

امروزه بسیاری از کشورها دست‌کم یک سازمان ملی باله برای به نمایش درآوردن برترین استعدادهای خویش دارند.

از ایزادورا دانکن، بالرین فرانسوی - آمریکایی به عنوان مادر رقص مدرن یاد می‌شود.

باله در ایران[ویرایش]

سرکیس جانبازیان را (که تحصیلکرده لنینگراد بود) را به‌عنوان پدر باله ایران یاد می‌کنند.[۵] هنر باله در ایران نیز پس از انقلاب روسیه به وسیله شهروندان ارمنی تباری که سرکیس جانبازیان در صدر آنان قرار داشت رواج یافت. علاوه بر جانبازیان دو مهاجر ارمنی دیگر، مادام یلنا آودیسیان و مادام کرنلی نیز نقش های اصلی و تعیین کننده ای در معرفی هنر باله به جامعه فرهنگی و هنری ایران آن زمان داشتند.[۶] با اینحال روس‌ها در زمان قبل از کمونیسم در قزوین سالن باله تأسیس کرده بودند که امروزه عمارت شهرداری قزوین است. اولین کمپانی دولتی باله در ایران در سال ۱۹۶۹ بنام سازمان باله ملی ایران افتتاح شد که تا انقلاب سال ۵۷ در سطحی بین‌المللی فعال بود.[نیازمند منبع]

پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران باله از نظر شرعی حرام و تاریخ آن مختوم گشت. سازمان باله ملی ایران بعد از دو دهه سرانجام در سال ۲۰۰۲ در کشور سوئد از نو گشایش یافت.امروزه در ایران نیز تعدادی از هنرمندان مانند پردیس خسروی کماکان در حال زنده نگاه داشتن این هنر می باشند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Dancing Online, History of Ballet
  2. باله تاجیک، با حال و هوای ایرانی، بی‌بی‌سی فارسی
  3. RWBS - Professional Division
  4. رقصنده کر، نیمه‌تک‌رقصنده، تک‌رقصنده، تک‌رقصنده ممتاز و تک‌رقصنده ستاره معادل به ترتیب corp de ballet danseur, demi-solist, solist, danseur principal, danseur étoile هستند. واژه‌گزینی برای معادل‌یابی رده‌های بین‌المللی رقصندگان از سازمان باله ایران است.
  5. Separ - Access Denied
  6. «طراحان رقص اتحادیه اروپا، نوآوری‌های خود را در هنر باله مدرن و معاصر به روسیه می‌آورند». صدای آمریکا.