استندآپ کمدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
باب هوپ، استندآپ کمدین مشهور آمریکایی در دورهٔ جنگ جهانی دوم

ایستخند یا کمدی ایستاده یا کمدی استندآپ یا استندآپ کمدی (به انگلیسی: Stand-up comedy) نوعی از کمدی است که در آن، اجراکننده بدون وجود دیوار چهارم و به‌صورت مستقیم با شنوندگان صحبت می‌کند.

این کمدی معمولاً توسط یک نفر اجرا می‌شود. در این نمایش، کمدین با اجرای سریعی از داستان‌گویی، لطیفه و شوخی‌های کوتاه و گذرا و بداهه‌سازی‌هایی که جمع تماشاگران پذیرای آنها باشند، به انتقال مضامین می‌پردازد. اجراکننده معمولاً سرنوشت مسائل و معضلاتی را که به‌طور بسیار مهم و جدی اجتماع کلی را درگیر خود ساخته به چالش می‌کشد، به این امید که باعث شگفتی و خندهٔ تماشاگران شود و مشکلات اجتماع را با لبخند تبدیل به آرامش کند.

تاریخچه[ویرایش]

این نوع ژانر اولین بار به شکل کارناوال‌های کوچک موزیکال بین سده‌های ۱۸ و ۱۹ در انگلستان به‌وجود آمد و پس از آن به روسیه و آمریکا رفت. از جمله هنرمندانی که اجرای استندآپ کمدی داشته‌اند می‌توان به جیم کری، مستر بین و رابین ویلیامز اشاره نمود.

در ایران[ویرایش]

پیش از انقلاب

در ایران قبل از انقلاب ۱۳۵۷ نورمن ویزدوم، کمدین مشهور، چند بار در کاباره شکوفه اجرای استندآپ کمدی داشته است. و اما توسط هنرمندان ایرانی در قالب لطیفه و تقلید صدا توسط اشخاصی چون سید کریم برادران تقدسی و برادران طلایی تجربه شد و به‌شکل فنی و حرفه‌ای و مطابق با تعریف آن، منوچهر نوذری و علی تابش از اولین کسانی بودند که اجرای استندآپ کمدی داشتند.

پس از انقلاب

پس از انقلاب ۱۳۵۷ از چهره‌های بنام دیگرِ استندآپ کمدی ایران می‌توان به حسن ریوندی، حمید ماهی‌صفت، هادی خرسندی، ابراهیم نبوی، رضا ارحام صدر، و امیر کربلایی‌زاده اشاره کرد.

ایرانیان خارج از کشور

نسل جدید ایرانیان خارج از کشور نیز، با اجرای استندآپ کمدی به زبان انگلیسی، به چهره‌های شناخته‌شده‌ای تبدیل شده‌اند. از جملهٔ این افراد می‌توان از مازیار جبرانی، شاپرک (شاپی) خرسندی، مکس امینی و امید جلیلی یاد کرد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]