رابرت شرلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رابرت شرلی و همسرش ترزیا سامپسونیا؛ لباس ایرانی و تاج قزلباش شرلی میزبانان اروپایی او را به شدت تحت تأثیر قرار داد.

رابرت شرلی (۱۵۸۱–۱۳ ژوئیه ۱۶۲۸) یک جهانگرد و ماجراجوی انگلیسی بود. او از برادرانش، آنتونی شرلی و توماس شرلی کوچکتر است.

اولین سفر به ایران[ویرایش]

نقاشی رابرت شرلی؛ اثری از آنتونی ون دیک

رابرت به همراه برادرش آنتونی در ۱۵۹۸ میلادی به ایران سفر کرد. آنتونی شرلی در ۱۰ آذر سال ۹۷۸ قمری (۱ دسامبر ۱۵۹۹ میلادی) به همراه ۵۰۰۰ اسب وارد ایران شد و تا اردیبهشت ۹۷۹ قمری (۱۶۰۰ میلادی) در ایران ماند. او از سوی لرد اسکس مأموریت داشت تا ارتش صفویان را تعلیم دهد. به او همچنین فرمان داده شده بود که واحد توپخانه ایران را تقویت و نیروها را آموزش دهد.

بعد از آنکه آنتونی به همراه حسینعلی بیگ بیات برای برقراری رابطه با کشورهای مسیحی ایران را ترک کرد، رابرت به همراه چهارده انگلیسی دیگر در ایران ماند. او به خاطر خدماتش در جنگ با عثمانی مورد توجه شاه عباس قرار گرفت و در ایران با ترزیا سامپسونیا که خواهرزاده یکی از زنان چرکسی شاه عباس بود ازدواج کرد. در سال ۱۶۰۳ با ورود اتین کاکاش، سفیر رودولف دوم، امپراتور امپراتوری مقدس روم، و همچنین سفیر روسیه تزاری، شاه عباس رابرت شرلی را مأمور پذیرایی از سفرا کرد. رابرت شرلی به لنگرود رفت تا هیئت سیاسی را به اصفهان به نزد شاه عباس ببرد، ولی کاکاش و اعضای سفارت به دلیل بدی هوا و ناسازگاری آب و غذا و احتمالاً پشهٔ مالاریا بیمار شدند. کاکاش و سه تن از همراهانش پس از رسیدن به لاهیجان درگذشتند. او در بستر مرگ، منشی‌اش فون دریابل را به جانشینی خود و ریاست هیئت برگزید.

رابرت شرلی در ۱۶۰۹ به فرمان شاه عباس با لباس ایرانی و تاج قزلباش برای انجام ماموریت‌های دیپلماتیک به سفارت ایران در اروپا فرستاده شد تا به دربار جیمز اول انگلستان و دیگر پادشاهان و شاهزادگان اروپایی برود. او همچون برادرش آنتونی، بعنوان سفیر به میان شاهان مسیحی رفت تا آنان را علیه امپراتوری عثمانی متحد کند.

اولین مأموریت در اروپا[ویرایش]

نقاشی رابرت شرلی در زمان بازدید از پاپ پل پنجم در سال ۱۶۱۱

رابرت شرلی در امپراتوری مقدس روم (اتریش) به حضور رودولف دوم بار یافت و امپراتور به خاطر خدماتش در جنگ با ترکان عثمانی او را به مقام شوالیه و کنت پالادین مفتخر کرد. رابرت از پاپ پل پنجم نیز لقب کنت دولاتران گرفت. او دو سال در اسپانیا ماند زیرا اطمینان نداشت که جیمز اول، پادشاه انگلستان او را به عنوان سفیر یک دولت خارجی بپذیرد. دربار انگلستان در نهایت او را پذیرفت و پادشاه به او لقب سِر داد.

رابرت شرلی در انگلستان نامه‌ها و پیشنهادهای شاه عباس در مورد قرارداد بازرگانی بین دو کشور و صدور ابریشم (که انحصار آن در اختیار شاه بود) را ارائه داد ولی هیئت مدیره چهار نفری شرکت هند شرقی به علت منافعی که انگلستان در تجارت با امپراتوری عثمانی داشت پیشنهادهای شاه عباس را رد کردند. رابرت شرلی سپس به هند رفت و نامه شاه عباس را به محمد جهانگیر امپراتور گورکانی هند تسلیم کرد.[۱]

دومین مأموریت در اروپا[ویرایش]

او در سال ۱۶۱۳ با هدایای متعدد جهانگیر به ایران بازگشت و در سال ۱۶۱۵ دوباره به اروپا رفت و در مادرید ساکن شد.

پس از سفارت[ویرایش]

او سومین سفر خود به ایران را در سال ۱۶۲۷ انجام داد اما مدتی پس از رسیدن به ایران در قزوین درگذشت.


منابع[ویرایش]

  1. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا. تاریخ روابط خارجی ایران. امیرکبیر، ۱۳۹۳. ۵۵–۵۸

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Robert Shirley»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۳۱ مرداد ۱۳۸۹).