پرش به محتوا

دنیس مک‌ایون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

دنیس مک‌اوین (به انگلیسی: Denis MacEoin) (زادهٔ ۲۶ ژانویه ۱۹۴۹ در بلفست (به انگلیسی: Belfast) ایرلند شمالی)، مدرس پیشین اسلام‌شناسی، متخصص در تشیع، شیخیه، باب و آئین بهائی و بهایی سابق است. او همچنین با نام مستعار دنیل ایسترمن (به انگلیسی: Daniel Easterman) و جوناتان اِی‌کلیف (به انگلیسی: Jonathan Aycliffe) رمان‌نویسی می‌کرد. بسیاری دانشوران برخی از تحلیل‌های مک اوین را مورد انتقاد قرار داده‌اند.

زندگی‌نامه

[ویرایش]

در ۲۶ ژانویه ۱۹۴۹ میلادی در یک خانواده ایرلندی در بلفاست، ایرلند شمالی به دنیا آمد. او در نزد مایکل لانگلی (به انگلیسی: Michael Longley) شاعر هم وطنش، انگلیسی را آموخت.[۱] او بعدها به تئاتر و ادبیات علاقه‌مند شد. به همین جهت تصمیم گرفت به تحصیل زبان و ادبیات انگلیسی مشغول شود.[۲] او قبل از رفتن به دوبلین (برای تحصیل) بهائی شد و حدوداً ۱۵ سال[۳] بهائی بود. او به دانشگاه ادینبرگ در اسکاتلند رفت و در آنجا به تحصیل عربی، قرآن و فارسی پرداخت. او پس از ۴ سالی که در ادینبرگ گذاراند به اردن، ترکیه، و ایران سفر کرد. او در ایران به تحصیل در دانشگاه شیراز مشغول شد.[۲] مک اوین مدرک دکترای خود را در کینگز کالج کمبریج گرفت. وی پایان‌نامه خود را به موضوع شیخیه و بابیه در ایران شیعی قرن ۱۹ میلادی اختصاص داد. مک اوین به مدت دو سال، ۱۹۷۹–۱۹۸۰، به تدریس انگلیسی، تمدن اسلامی و مترجمی انگلیسی به عربی در دانشگاه محمد پنجم (به انگلیسی: Mohammed V University) در فِز (به انگلیسی: Fez)، مغرب پرداخت.[۲] مک اوین از سال۱۹۸۱ در دانشگاه نیو کسل به تدریس عربی و مطالعات اسلامی پرداخت تا زمانی که سرمایه‌گذاران عربستان سعودی وی را اخراج کردند.[۱][۲] مک اوین یکی از مدافعان اسرائیل بود و در حمایت از آن مطالب مختلفی منتشر کرده است. در عین حال بنابه گفته خودش احساس بسیار منفی نسبت به اسلام دارد. او در جون ۲۰۲۲ در ۷۳ سالگی به بیماری کوید در گذشت.[۴]

پژوهش دربارهٔ آیین بهائی

[ویرایش]

مک اوین بین سال ۱۹۶۶ تا حدود ۱۹۸۰ بهائی بود.[۵] او در آن مدت در کنفرانس‌های بهائی سخنرانی می‌کرد و در حمایت از آئین بهائی می‌نوشت. او بعدها به علت اختلاف با مؤسسات بهایی و به توافق نرسیدن بر نوع تحقیقات علمی خود بر روی متون بهایی از جامعهٔ بهائی خارج شد و در رد آن نوشت.[۶] پس از آن، پژوهش‌های او لحنی فزاینده خصمانه به خود گرفت. آثار او با واکنش‌هایی از سوی پژوهشگران بهائی ویلیام هچر و محمد افنان روبه‌رو شد که او را به تحریف و جانبداری متهم کردند و پاسخ‌های خود را در نشریه Religion منتشر ساختند.[۷][۸] پژوهشگران دیگری از جمله خوان کول و موژان مؤمن نیز روش‌ها و نتایج او را به چالش کشیدند و تمایل او به تحلیل‌های جدلی به جای تحلیل‌های منصفانه، تکیه نسنجیده بر منابع ازلی، عدم توازن در ارزیابی منابع بهائی و جانبداری شخصی پس از ترک جامعه بهائی را مورد انتقاد قرار دادند.[۹][۱۰] منتقدان بر این باورند که رویکرد او بازتابی از شرق‌شناسی کلاسیک دارد — رویکردی که در آن تفسیرهای آکادمیک غربی بر دیگر دیدگاه‌ها تفوق می‌یابند و روایت‌های برخاسته از درون جامعهٔ بومی بی‌اعتبار شمرده می‌شوند.[۱۱][۱۲][۱۳]

همچنین مک‌اوین به‌دلیل مقایسه آزار و اذیت بهائیان در ایران — که از سوی نهادهای حقوق بشری به‌عنوان جنایت علیه بشریت توصیف شده است — با جنبش‌های ضد فرقه‌ای در غرب مورد انتقاد قرار گرفته است.[۱۴][۱۵] برخی از آثار او از نظر داده‌های متنی ارزشمند شمرده می‌شوند، اما از نظر روش‌شناسی معیوب دانسته شده و بیشتر به‌عنوان پژوهش‌های فیلولوژیک و نه بازنمایی دقیق از آیین‌های بهائی یا بابی تلقی می‌شوند.[۱۶] نوشته‌های متأخر او نیز به‌دلیل بی‌اعتنایی به پژوهش‌های جدید دربارهٔ جنبش بابی مورد انتقاد قرار گرفته‌اند.[۱۲]

اظهار نظرهای عمومی دربارهٔ اسلام و خاورمیانه

[ویرایش]

در سال‌های پایانی زندگی، مک‌اوین توجه خود را به اسلام و سیاست خاورمیانه معطوف کرد و از نگارش دانشگاهی به تفسیرهای عمومی و جدلی روی آورد. هرچند آثار اولیه او، از جمله ویراستاری مشترک اسلام در عصر مدرن(۱۹۸۳)،[۱۷] نشانگر درگیری علمی وی با مطالعات اسلامی بود، اما نوشته‌های بعدی‌اش برای اندیشکده‌های محافظه‌کاری مانند مؤسسه گیت‌استون — که بیش از صد مقاله برای آن نوشت و عضو ارشد آن بود —[۱۸] و سیویتاس، نشان از موضعی به‌شدت انتقادی نسبت به اسلام داشت. او استدلال می‌کرد که قانون شریعت با هنجارهای حقوقی و فرهنگی غرب ناسازگار است و مهاجرت مسلمانان را تهدیدی برای تمدن اروپا می‌دانست.[۱۹][۲۰]

مقالات مک‌اوین غالباً اسلام را با خشونت، زن‌ستیزی و مخالفت با تجدد پیوند می‌داد.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴] این نوشته‌ها به‌دلیل ترویج اسلام‌هراسی مورد انتقاد گسترده قرار گرفت، زیرا مؤسسه گیت‌استون از سوی سازمان‌هایی مانند مرکز پیشرفت آمریکا به‌عنوان یکی از منابع اصلی گفتمان ضداسلامی شناسایی شده است.[۲۵] همچنین نقش آن در ترویج اسلام‌هراسی از سوی «مرکز حقوق فقر جنوبی» مستندسازی شده است.[۲۶] گزارش‌های رسانه‌های مستقل و گروه‌های مدنی، از جمله NBC News و شورای روابط اسلامی-آمریکایی (CAIR),[۲۷][۲۸] و تحلیل‌های علمی و تحلیل‌های سیاست‌گذاری-محور مانند گزارش مرکز کارتر با عنوان «مقابله با صنعت اسلام‌هراسی» نیز بر سهم این مؤسسه در گفتمان‌های ضداسلامی تأکید کرده‌اند.[۲۹]

افزون بر این، گزارش او در سال ۲۰۰۷ برای اندیشکده Policy Exchange با عنوان «به انحراف کشاندن اسلام بریتانیا: چگونه ادبیات افراط‌گرا مساجد بریتانیا را منحرف می‌کند» از سوی برنامه نیوزنایت شبکه بی‌بی‌سی به استفاده از اسناد جعلی، از جمله رسیدهای ساختگیِ منتسب به فروش متون افراطی در مساجد، متهم شد.[۳۰][۳۱][۳۲][۳۳] برخی از مساجد نام‌برده این ادعاها را رد کردند و تحلیل‌های فنی نشان داد که چند رسید از منبعی واحد تهیه شده‌اند.[۳۴] این ماجرا به اقدام قانونی از سوی هیئت امنای مسجد شمال لندن انجامید.[۳۵][۳۶][۳۷]

تالیفات و مقالات

[ویرایش]

دنیس مک اوین در دانشنامه‌ها و مجلات بسیاری مطلب نگاشته است، از میان آن‌ها می‌توان به دانشنامه اسلام، دانشنامه آکسفورد در زمینه اسلام در دنیای مدرن و دانشنامه ایرانیکا اشاره نمود. او پایان‌نامه دکترای خود را بر روی شیخیه و بابیه کار کرد. وی در آن زمان، از کتابخانه کمبریج که در این زمینه، نسخه‌های اصلی که ادوارد براون در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم میلادی با استفاده از اسناد ازلی‌ها جمع‌آوری کرده بود را در اختیار داشت، بهره فراوان جست.[۳۸] طولانی‌ترین اثر علمی وی با نام مسیح شیراز، مجموعه ۸۰۰ صفحه‌ای شامل پایان‌نامه دکتری وی و تعداد زیادی از مقالات منتشر شده در خصوص بابیت است.[۳۹] مک اوین در طول سال‌های زیادی، مقالات و کتب متعددی در انتقاد به آیین بهایی و هم چنین مؤسسات بهایی منتشر کرده، و انتقادهای بسیاری هم دریافت نموده است. علاوه بر موضوعات یاد شده، او در راستای حمایت از اسرائیل مطالب متعددی نگاشته است. از جمله کتابی به عنوان «گری عزیز، چرا در مورد اسرائیل اشتباه می‌کنی» می‌باشد. وی مطالبی در مورد اسلام، اسرائیل و خاورمیانه در ستونی برای مؤسسه «گیت استون» (به انگلیسی: Gatestone) می‌نوشت.[۳۹] او به عنوان یک رمان‌نویس هم شناخته می‌شود. وی از سال ۱۹۸۶ حدود ۲۳ رمان نوشته است که بعضی از آن‌ها جزو رمان‌های پر فروش قرار گرفته‌اند. وی رمان‌های خود را با دو نام مستعار دنیل ایسترمن (به انگلیسی: Daniel Easterman) و جاناتان ای کلیف (به انگلیسی: Jonathan Aycliffe) چاپ کرده است.[۳۹]

مک اوین در کارنامه آکادمیک خود در زمینه مطالعات اسلامی بیش از ۲۰۰ مقاله به چاپ رسانده است. از میان نوشته‌های او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کتاب‌ها[۲]

  • The Sources for Early Bābī Doctrine and History
  • Rituals in Babism and Baha'ism
  • The Messiah of Shiraz: Studies in Early and Middle Babism

مقالات[۶]

  • The Crisis in Babi and Baha'i Studies: Part of a Wider Crisis in Academic Freedom
  • Divisions and Authority Claims in Babism (1850–1866)

منابع

[ویرایش]
  1. 1 2 «سرمایه ادبی سلطنتی». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۳.
  2. 1 2 3 4 5 «زندگی‌نامه دنیس مک ایون».
  3. ↑ The crisis in Babi and Baha'i studies: part of a wider crisis in academic freedom?, British Journal of Middle Eastern Studies, Volume 17, Issue 1 1990 , pages 55 - 61
  4. ↑ "The Wisdom of Denis COUNTRY SQUIRE MAGAZINE". COUNTRY SQUIRE MAGAZINE (به انگلیسی). 2024-06-05. Retrieved 2025-01-05. By: DOMINIC WIGHTMAN
  5. ↑ مک ایون، دنیس (۱۳۹۲). «دربارهٔ نویسنده». انشعابات و ادعاهای رهبری در بابیت. ترجمهٔ چمن خواه، لیلا. ایران: نشر نگاه معاصر. ص. ۶.
  6. 1 2 انزوا و نقض در بهائیت بایگانی‌شده در ۴ مارس ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine ص. ۱۹۴
  7. ↑ Afnán, Muhammad; Hatcher, William S (1985-01-01). "Western Islamic Scholarship and Bahá'í origins". Religion. 15 (1): 29–51. doi:10.1016/0048-721X(85)90058-2. ISSN 0048-721X.
  8. ↑ MacEoin, Denis (1986-04-01). "Afnán, hatcher and an old bone". Religion. 16 (2): 193–195. doi:10.1016/S0048-721X(86)80007-0. ISSN 0048-721X.
  9. ↑ Momen, Moojan (2009-10-01). "The Messiah of Shiraz: Studies in Early and Middle Babism by Denis MacEoin (Leiden: Brill, 2009. 738 pages.)". American Journal of Islam and Society (به انگلیسی). 26 (4): 123–126. doi:10.35632/ajis.v26i4.1372. ISSN 2690-3741.
  10. ↑ Momen, Moojan (2009-10-01). "The Messiah of Shiraz: Studies in Early and Middle Babism by Denis MacEoin (Leiden: Brill, 2009. 738 pages.)". American Journal of Islam and Society (به انگلیسی). 26 (4): 123–126. doi:10.35632/ajis.v26i4.1372. ISSN 2690-3741.
  11. ↑ Cole, Juan R.I. (1991-01-01). "'The objectivity question' and Baha'i studies: a reply to MacEoin'". British Society for Middle Eastern Studies. Bulletin. 18 (1): 82–85. doi:10.1080/13530199108705528. ISSN 0305-6139.
  12. 1 2 Momen, Moojan (2009-10-01). "The Messiah of Shiraz: Studies in Early and Middle Babism by Denis MacEoin (Leiden: Brill, 2009. 738 pages.)". American Journal of Islam and Society (به انگلیسی). 26 (4): 123–126. doi:10.35632/ajis.v26i4.1372. ISSN 2690-3741.
  13. ↑ Cooper-Davies, Christopher (2024). "The House of Baha'u'llah and the Struggle for Religious Visibility in Mandatory Iraq". International Journal of Middle East Studies (به انگلیسی). 56 (4): 585–609. doi:10.1017/S0020743824000783. ISSN 0020-7438.
  14. ↑ Naghshbandi, Nahid (2024-04-01). ""The Boot on My Neck"". Human Rights Watch (به انگلیسی).
  15. ↑ Momen, Moojan (2007-09-01). "Marginality and apostasy in the Baha'i community". Religion. 37 (3): 187–209. doi:10.1016/j.religion.2007.06.008. ISSN 0048-721X.
  16. ↑ "Rituals in Babism and Bahá'ísm, by Denis MacEoin". bahai-library.com (به انگلیسی). Retrieved 4 January 2021.
  17. ↑ "Islam in the Modern World". Routledge & CRC Press (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-11.
  18. ↑ "Denis MacEoin". Gatestone Institute (به انگلیسی). Archived from the original on 2025-03-27. Retrieved 2025-10-11.
  19. ↑ "Sharia Law or 'One Law For All?'". Civitas: Institute for the Study of Civil Society (به انگلیسی). 2009-06-25. Retrieved 2025-10-11.
  20. ↑ MacEoin, Denis (2009-06-29). "No to sharia law in Britain". The Guardian (به انگلیسی). ISSN 0261-3077. Retrieved 2025-10-11.
  21. ↑ MacEoin, Denis (2014-09-17). "Islam and the "Killing of Innocents"". Gatestone Institute (به انگلیسی). Archived from the original on 2025-08-13. Retrieved 2025-10-11.
  22. ↑ MacEoin, Denis (2017-06-28). "What Might Be Missing in the Muslim World?". Gatestone Institute (به انگلیسی). Archived from the original on 2025-03-27. Retrieved 2025-10-11.
  23. ↑ MacEoin, Denis (2017-09-16). "How Women Are Treated by Islam". Gatestone Institute (به انگلیسی). Archived from the original on 2025-07-14. Retrieved 2025-10-11.
  24. ↑ MacEoin, Denis (2020-06-14). "Religious Responses to Coronavirus". Gatestone Institute (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-11.
  25. ↑ "Fear, Inc". Center for American Progress (به انگلیسی). 2011-08-26. Retrieved 2025-10-11.
  26. ↑ "Gatestone Institute – Islamophobia" (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-11.
  27. ↑ "John Bolton presided over anti-Muslim think tank". NBC News (به انگلیسی). 2018-04-23. Retrieved 2025-10-11.
  28. ↑ Islamophobia in the Mainstream (2021), CAIR National Report
  29. ↑ Countering the Islamophobia Industry – The Carter Center
  30. ↑ "BBC NEWS | Talk about Newsnight | Policy Exchange dispute - update". www.bbc.co.uk. Retrieved 2025-10-13.
  31. ↑ "The Hijacking of British Islam". Powerbase.
  32. ↑ "Tories' favourite think-tank sued by Muslim group". The Independent (به انگلیسی). 2008-08-14. Retrieved 2025-10-13.
  33. ↑ "Denis MacEoin — Allegations of forgery". Liquisearch.
  34. ↑ "Denis MacEoin — Allegations of forgery". Liquisearch.
  35. ↑ "The Hijacking of British Islam". Powerbase.
  36. ↑ "North London Central Mosque statement on settlement with Policy Exchange | Islamophobia Watch" (به انگلیسی). 2010-11-04. Retrieved 2025-10-13.
  37. ↑ ConservativeHome (2010-11-03). "North London Mosque gets no apology from Policy Exchange - and pays "a substantial contribution" towards its costs". Conservative Home (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-13.
  38. ↑ «دنیس مک ایون سردبیر فصلنامه خاورمیانه».
  39. 1 2 3 مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Denis MacEoin». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۵ تیر ۱۳۹۳.
برگرفته از «https://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=دنیس_مک‌ایون&oldid=42867331»