دست خرچنگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
Ectrodactyly
Ectrodactyly on the hand of a one-year-old child
آی‌سی‌دی-۱۰ Q71.6
آی‌سی‌دی-۹ 755.4
اُمیم 225300
دادگان بیماری‌ها 32141
سمپ C574275

دست شکاف‌دار[۱] یا دست خرچنگی[۲] نوعی از سین داکتیلی است که با یک شکاف مرکزی که دست را به دو بخش تقسیم می‌کند مرتبط است. شکل آن به صورت " v شکل " که در مرکزیت دست دیده می شودکه در آن یک انگشت دست وجود ندارد و حتی ممکن است یک یا چند تا از استخوان‌های کف دست هم وجود نداشته باشد. دست شکافی می‌تواند یک طرفه یا دوطرفه ظاهرشود و می‌تواند به صورت ایزوله یا همراه با سندرم ظاهر شود. در بسیاری از انواع، انگشت شست، انگشت حلقه و انگشت کوچک قطعات کمتر تحت قرار می‌گیرند. این اختلال، ارثی خانوادگی است و به همین دلیل در صورت امکان جراحی پلاستیک اندیکاسیون می‌یابد. این بیماری نه تنها در انسان بلکه در گاوها، خرگوش‌ها، قورباغه‌ها، سگ‌ها، گربه‌ها، مرغ‌ها و … هم مشاهده می‌شود.

پاتوفیزیولوژی[ویرایش]

دست چپ شخصی مبتلا به دست خرچنگی

پاتوفیزیولوژی این گونه دست، به شکل یک نقص به مانند گووه از راس اکتودرم جوانه عضو تصور می‌شود. پلی داکتیلی (چند انگشتی، پر انگشتی)، سیین داکتیلی (انگشتان چسبیده به هم) و دست شکاف دار، در یک دست رخ می‌دهند؛ بنابراین برخی از محققان ابراز می‌کنند که این اتفاقات از یک مکانیسم صورت می‌گیرد. این مکانیزم هنوز مشخص نشده است.

درمان[ویرایش]

درمان، معمولاً تهاجمی است و می‌تواند هر زمان به دلیل ناهمگنی از وضعیت متفاوت باشد. جنبه‌های اجتماعی این نوع دست نیازمند توجه بیشتری است. چون دست بخشی از بدن است که معمولاً در هنگام برقراری ارتباط نشان داده می‌شود. هنگامی که این دست به وضوح متفاوت و بد شکل باشد، انگ زدن یا رد کردن و پس زدن می‌تواند رخ دهد. گاهی اوقات در خانواده‌هایی با این مشکل که عملکرد خوبی دارند، عملیات برای جنبه‌های لوازم آرایشی و بهداشتی در حاشیه در نظر گرفته می‌شود و خانواده‌ها انتخاب می‌کنند که عمل جراحی صورت نگیرد.

درمان جراحی این نوع دست بر اساس چند نشانه است:

  • بهبود عملکرد این موارد
    • عدم انگشت شست
    • بد شکلی به صورت چسبیدگی انگشتان (بیشتر بین انگشتان نابرابر مانند انگشت اشاره و انگشت شست)
    • استخوان‌های ترانسورس
    • باریک شدن فضای بین انگشتان
  • جنبه‌های زیبایی:
    • کاهش بد شکلی
  • زمان‌بندی عمل جراحی:
زمان عمل جراحی متفاوت است. والدین باید در دوران آسیب‌پذیری فرزند خود تصمیم قاطعی بگیرند.

درمان‌های زود هنگام جهت بدشکلی‌های پیش رونده هستند مثل چسبندگی بین انگشتان اشاره و شست یا برای استخوان‌های عرضی بین شعاع انگشتان. برای عمل‌های جراحی غیر ضروری می‌توان ۱–۲ سال صبر کرد.

منابع[ویرایش]

  1. «دست شکاف‌دار» [ارتاپزشکی] هم‌ارزِ «cleft hand, split hand, main fourchée» مترادفِ: «دست خرچنگی» هم‌ارزِ واژهٔ بیگانه‌ای دیگر (lobster hand, lobster daw)؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حداد عادل، «فارسی»، در دفتر یازدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۳-۴۵-۶۱۴۳-۶۰۰-۹۷۸ (ذیل سرواژهٔ دست شکاف‌دار) 
  2. «دست خرچنگی» [ارتاپزشکی] هم‌ارزِ «lobster hand, lobster daw»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی و زیر نظر غلامعلی حداد عادل، «فارسی»، در دفتر یازدهم، فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان، تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، شابک ‎۳-۴۵-۶۱۴۳-۶۰۰-۹۷۸ (ذیل سرواژهٔ دست خرچنگی)