باغ گیاه‌شناسی ملی ایران

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

مختصات: ۳۵°۴۶′۲۰″شمالی ۵۱°۱۰′۴۷″شرقی / ۳۵٫۷۷۲۱۴۳°شمالی ۵۱٫۱۷۹۵۹۵°شرقی / 35.772143; 51.179595

گذرگاه اصلی باغ گیاه‌شناسی ملی ایران

باغ گیاه‌شناسی ملی ایران یکی از باغ‌های گیاه‌شناسی ایران است که در یکی از غربی‌ترین نقاط شهر تهران، در منطقهٔ چیتگر در محله سروآزاد قرار دارد. این باغ زیر نظر مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور اداره می‌شود.

عملیات اجرایی باغ گیاه‌شناسی ملی ایران در سال ۱۳۴۷ با واگذاری قطعه زمینی از مراتع ملی شده در اراضی چیتگر واقع در کنار اتوبان تهران-کرج آغاز گردیده و مراحل نهایی خود را طی می‌کند. مساحت باغ حدود ۱۴۵ هکتار می‌باشد. ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۲۰ متر بوده و دارای آب و هوای نیمه‌خشک و میزان بارندگی متوسط سالیانه حدود ۲۴۰ میلی‌متر است. حداکثر دمای هوا در ماه‌های تیر و مرداد به ۴۳–۴۲ درجه سانتیگراد و حداقل دمای هوا در زمستان به پائین‌تر از ۱۰- درجه سانتیگراد می‌رسد.

طرح جامع باغ گیاه‌شناسی ملی ایران به نحوی پیش‌بینی شده‌است که نشان‌دهندهٔ الگویی از باغ ایرانی باشد. به این منظور یک میدان در مرکز باغ پیش‌بینی شده که چهار بلوار در چهار جهت به آن می‌پیوندد.

در این باغ ۶۴ گونه درخت و درختچه از اقلیم کاسپین، ۲۴۰ گونه گیاهی از اقلیم البرز، ۴۲ گونه چوبی و ۳۰ گونه علفی از اقلیم زاگرس و ۲۳ اجتماع گیاهی و حدود ۴۰ گونه گیاهی از اقلیم کویری و بیابانی ایران وجود دارد، اقلیم چین و ژاپن، اقلیم هیمالیا، اقلیم قفقاز، اقلیم سیبری و آمریکا و باغ‌های اروپایی از اقلیم‌های جهانی این باغ است.

گونه‌های موجود[ویرایش]

  • اقلیم کاسپین (لیلکی، انار وحشی، افرا، سیاه‌ال، انجیلی و به وحشی)
  • اقلیم البرز (پونه، آویشن، ثعلب، توتیا، نعناع چمنی، گزنه، شیپوری، گلپر، سنبل صحرایی، زنبق، خیارک)
  • اقلیم زاگرس ( بلوط ایرانی (برودار)، مازودار، ویول، زرشک، سنجد، گلابی وحشی، مو، بید، سپیدار، ارغوان، سیاه تلو، زبان گنجشک و زالزالک)
  • اقلیم هیمالیا (کاج کاشفی، سدروس و بلوط همیشه سبز)
  • اقلیم منطقه قفقاز و آسیای میانه (مازو، اوری، افرا و بارانک)
  • اقلیم آمریکا (دارتالاب و کاج تدا و درختان و درختچه‌های پهن برگ)

آسیب شناسی و آینده باغ[ویرایش]

آینده این باغ مانند اغلب آثار فرهنگی و منابع طبیعی با ساخت برجهای مسکونی  در معرض خطر قرار گرفته‌است و ادامه پروژه شهرک سازی در شمال این باغ که مراحل اسکلت زنی را هم به پایان برده است، حیات باغ را با تهدیدات جدی روبرو کرده‌است.در اردیبهشت 1390 رئیس موسسه تحقیقات جنگل‌ها در مصاحبه با خبرگزاری مهر عنوان کرد"با شهردار وقت منطقه 22 و دیگر بخش‌های شهرداری تماس گرفتیم و اعلام کردیم که ساخت و ساز در اطراف باغ می‌تواند به آن لطمه بزند اما این درخواست پیگیری نشد."

این ساخت و سازها علاوه براینکه نمای کوه را در مقابل باغ گیاه‌شناسی ملی پوشانده است به همراه شهرک دیگری که در اطراف باغ ساخته شده حدود 170هزار نفر جمعیت را به این منطقه تحمیل می‌کند که این امرعلاوه براینکه شلوغی و ترافیک را در این محدوده افزایش می‌دهد باعث کاهش آب‌های زیر زمینی و صدمات جبران ناپذیری به باغ ملی می‌شود.ساخت و سازهای جدید در فاصله 50 متری حریم شمالی در حال انجام است که علاوه بر نابودی چشم‌انداز شمالی به دلیل امکان نشت فاضلاب به شدت آینده باغ را تهدید می‌کند.

همواره پرداختن به وضعیت نامطلوب زیست محیطی این باغ ملی که در آینده بسیار تاریک بنظر می رسد، از سوی رسانه ها بدون توجه رها شده و ساخت و ساز انبوه مسکن به تهدیدی جدی برای این منطقه خوش آب و هوا و زیبای پایتخت تبدیل شده است. نابودی چشم انداز تا گسیل فاضلابهای انسانی و سمی به سمت این باغ چیزی جز نابودی به همراه نخواهد داشت.

منابع[ویرایش]

  • «باغ گیاهشناسی ملی». مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور. ۶ خرداد ۱۳۸۹. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اکتبر ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۷ آبان ۱۳۹۱.
  • جایی در تهران، که حتماً باید رفت و دید[پیوند مرده] ایسنا
  • https://www.mehrnews.com/news/1300550/ ساخت برجهای مسکونی و دریاچه در باغ گیاه‌شناسی ملی!
  • https://www.parsine.com/fa/news/567190

پیوند به بیرون[ویرایش]