ولی (حقوق)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

ولی شخصی است که به حکم قانون اختیار دیگری یا دیگران را در قسمتی از امور دارا باشد ، خواه در امور خصوصی (مانند پدر که ولی فرزند صغیر خود است) و خواه در امور عمومی (مانند کارمندان دولت در حیطه شغل خویش). ولی واژه‌ای از ریشه عربی به معنی شخصی است که بر دیگری ولایت دارد و در فقه و حقوق اسلامی کاربرد دارد.

سرپرست[۱] یا قیم شخصی است که مسئولیت مراقبت، نگهداری و تربیت محجوران بی‌کس را برعهده دارد.این نهاد مشابه فرزندخواندگی در کشورهای غیر اسلامی است چرا که در اسلام فرزند خواندگی وجود ندارد.[۲]

سرپرستی در قوانین ایران[ویرایش]

در قوانین ایران سرپرستی کودکان یعنی افرادی که به سن بلوغ نرسیده‌اند (دختران کمتر از ۹ سال قمری و پسران کمتر از ۱۵ سال قمری)، مجنونین و سفیهان (کم‌خردان) در صورت نداشتن ولی (پدر و جد پدری) و یا وصی منصوب از طرف ولی با حکم دادگاه به شخصی واگذار می‌شود و این شخص سرپرست یا قیم لقب می‌گیرد. دادستان وظیفه دارد که در صورت شناسایی چنین اشخاصی موضوع را به دادگاه اطلاع داده و اشخاصی را که برای سرپرستی مناسب می‌بیند به ادگاه معرفی کند. البته سرپرستی بر سفها فقط مربوط به امور مالی وی است.[۳]

حقوق و تکالیف سرپرست و طفل تحت سرپرستی از نظر نگهداری و تربیت و نفقه و احترام مشابه حقوق تکالیف فرزند و پدر و مادر است.[۴] سرپرست اجازه انجام تنبیهات، محرومیت‌ها و محدودیت‌های متعارف را در جهت تربیت بر شخص مورد سرپرستی دارد.[۵]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

جعفری لنگرودی, محمد جعفر. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش, 1391. ISBN ‎9645986079. 

  1. مصوب فرهنگستان اول
  2. آفتاب
  3. قانون مدنی، مصوب ۱۳۱۴، جلد دوم، کتاب دهم - در حجر و قیمومت
  4. قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست، مصوب ۱۳۵۳، ماده ۱۱
  5. قانون مجازات اسلامی، مصوب ۱۳۷۰، ماده ۵۹
جستجو در ویکی‌نبشته متن مربوطه در ویکی‌نبشته: قانون حمایت از کودکان بدون سرپرست