ریزاندامگان همزیست

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از میکروبیوم)
پرش به: ناوبری، جستجو

ریزاندامگان همزیست (به انگلیسی: Microbiome) به معنای کلی و فراگیر زیست‌بوم ریزاندامه‌ها، همهٔ ژن‌ها و تودهٔ یاخته‌ای ریزاندامه‌ها با در نظر نگرفتن سرده و گونهٔ آنها، مستقر در یک بخش ویژه را گویند. ریزاندامگان همزیست، رابطهٔ همزیستی با جانور میزبان دارند. این به این معنی است که این ریزاندامه‌ها هم می‌توانند همسفره باشند، هم بیماری‌زا. مثلا به تمامی باکتری ها، قارچها و دیگر انواع میکروب هایی که بطور بومی در پوست انسان زندگی میکنند، میکروبیوم پوست می گویند. بزرگترین میکروبیوم بدن انسان، میکروبیوم دستگاه گوارش تحتانی و بطور خاص روده بزرگ می باشد. این اصطلاح گرچه بیشتر در پزشکی بکار رفته است، ولی در دیگر شاخه‌های علم میکرب شناسی نیز معتبر است. مثلا میکروبیوم خاک دشت مغان، یا میکروبیوم فاضلاب شهری اصفهان.

فلور نرمال بدن[ویرایش]

میکروبیوم بدن بر روی پوست ، مخاطها و دستگاه گوارش قرار دارد و بر دو نوع است:

1-فلور مستقر یا ساکن: شامل انواع تقریبا ثابتی از میکروارگانیسمها در محل خاص خود میباشند که در صورت آسیب دیدن قادر به بازسازی خود میباشند.

2-فلور موقت یا گذرا: شامل میکروارگانیسمهای غیربیماریزا و یا آنهایی که بالقوه بیماریزا هستند میشود که به مدت زمان کوتاهی در پوست یا مخاط جایگزین میشود. منشاء اینها از محیط بوده و در صورت آسیب دیدگی قادر به بازسازی کامل خود نمی باشند.نکته مهم اینجاست که فلور موقت در صورت وجود فلور ساکن نمی تواند بیماریزا باشد اما در حالت وجود زیادتر و رشد بیش از حد فلور ساکن بیماری ایجاد میگردد.

فواید فلور نرمال[ویرایش]

وجود فلور نرمال مانع رشد باکتریهای پاتوژن یا بیماریزا در بدن میگردد و منجر به پدیده ای بنام تداخل باکتريايی میشود.این باکتریها گاه فواید دیگری نیز دارند بعنوان مثال برخی باکتریهای روده در بدن ویتامین K می سازند با وجود این اعمال مفید ، باکتریهای فلور نرمال میتوانند در بیمارانی که ضعف سیستم ایمنی دارند حالت تهاجمی پیدا کرده و از محل اصلی و محدوده خود گسترش بیشتری پیدا کنند.

فلور نرمال برخی نواحی[ویرایش]

پوست: ارگانیسم اصلی آن استافیلوکوک‌ها ( مانند اپیدرمیدیس و اورئوس) می باشد . استرپتوکوک‌ها و ارگانیسمهای بی هوازی مانند پروپیونی باکتریوم آکنه نیز دیده میشوند.

دستگاه تنفسی: طیف وسیعی از ارگانیسمها (اغلب هوازی) در دستگاه تنفسی ، دهان ، بینی و حلق ایجاد کلونی مینمایند.معمولا قسمتهای تحتانی دستگاه تنفس و کیسه های هوایی باکتری ندارد. استافیلوکوک‌ها و استرپتوکوک‌ها (مانند استرپتوکوک ویریدنس و استرپتوکوک موتان) در بخشهای ابتدایی دستگاه تنفسی و دهان مشاهده میشوند. گاه گونه های هموفیلوس نیز موجودند.

دستگاه گوارش: بطور معمول در معده بدلیل اسیدی بودن محیط تعداد بسیار کمی باکتری وجود دارد.در روده باریک نیز باکتریها کم است (در نواحی انتهایی ایلئوم تعدادی یافت میشود). کولون(روده بزرگ) محل اصلی باکتری ها در بدن می باشد بطوری که 20% مدفوع انسان حاوی باکتری ها میباشد. باکتریهای گرم منفی مانند اشریشیا کلی ، پروتئوس ، پسودوموناس و باکتریهای بیهوازی مانند باکتروئیدها (نظیرباکتروئید فراژیلیس) ، کلستریدیوم‌ها ، فوزوباکتریومها و انترکوک‌ها (نظیر انتروکوک فکالیس) از این جمله‌اند.

دستگاه تناسلی-ادراری: فلور واژن در خانم های بالغ حاوی باکتری تخمیرکننده ای بنام لاکتوباسیلوس است و با تولید اسید محیط واژن را اسیدی نگه می دارد و از رشد باکتری های عفونت زا جلوگیری می کند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیایی انگلیسی