فنول فتالئین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
فنول فتالئین
شناساگرها
CAS 77-09-8 YesY
پاب‌کم 4764
کم‌اسپایدر 4600 YesY
دراگ‌بانک DB04824
KEGG D05456 YesY
ChEMBL CHEMBL63857 YesY
کد اِی‌تی‌سی A06AB04
Jmol-3D images Image 1
خصوصیات
فرمول مولکولی C20H14O4
جرم مولی ۳۱۸٫۳۲ g mol−1
چگالی 1.277 g cm−3, at 32 °C
دمای ذوب
‎260 °C
دمای جوش
‎N/A
محلول در آب Insoluble
محلول در other solvents Insoluble in benzene, very soluble in ethanol and ether, slightly soluble in DMSO
 N (verify) (what is: YesY/N?)
تمامی داده‌ها مربوط به شرایط استاندارد(در  °C۲۵ و  kPa۱۰۰) است، مگر آنکه خلاف آن ذکر شده باشد.
Infobox references

فنل فتالئین[۱](به انگلیسی Phenolphthalein)یا فنل فتالین پودری ریزدانهٔ و سفیدرنگ و یک ترکیب شیمیایی (با چهار گونه ملکول مختلف) با فرمول C20H14O4 است. بطور معمول بعنوان شناساگر یا معرفی برای اسید و بازها استفاده شده و دارای دامنه کاربرد PH آن از ۳ تا ۷ است.
در محیط اسیدی بیرنگ و در محیط بازی قرمز ارغوانی است و از محلول واکنش آهسته آن در مدارس، برای شناساندن معرفها به دانش آموزان استفاده می شود. فنل فتالین در آب نامحلول است و اغلب در آزمایشها، آنرا با الکل رقیق میکنند. این ماده به خودی خود یک اسید ضعیف بوده و در محلول یون هیدروژن آزاد میکند.

موارد استفاده[ویرایش]

فنل فتالین در گذشته بعنوان ملین و ضد یبوست نیز استفاده میشد، اما بخاطر خواص کارسینوژن و سرطانزایی بطور کامل از فهرست تجویز حذف گردیده است[۲]. بطور عمده در شناسایی اسیدها و بازها کاربرد دارد. از ترکیبات آن با الکل و استفاده از آب اکسیژنه (پراکسید ئیدروژن) در آزمایشگاههای تشخیص طبی و در بیمارستان برای تشخیص خون مخفی(Occult blood test) در مدفوع استفاده میگردد[۳].

آزمایش[ویرایش]

کمی سدیم را در مقداری آب بیندازید. سپس چند قطره فنل فتالئین را (که با الکل حل کرده‌اید) در این محلول بریزید، مشاهده خواهید کرد که رنگ محلول ارغوانی می‌شود. حال اگر کمی اسید استیک(CH3COOH) در آن بریزید، مشاهده می‌کنید که رنگ آن به حالت اول بازمی گردد. سپس کمی سود سوزآور(سدیم هیدروکسید)در آن بریزید، خواهید دید که رنگ آن به ارغوانی باز می‌گردد. این تغییرات به خاطر اسیدی و بازی شدن محیط است. به طوری که وقتی فضا اسیدی می‌شود، رنگ فنل فتالئین بی رنگ می‌شود و وقتی محیط، بازی می‌شود، رنگ محلول ارغوانی می‌شود.

منابع[ویرایش]

بیشتر[ویرایش]

ویکی‌پدیا انگلیسی: Phenolphtalein