شهرستان مشگین‌شهر

شهرستان مشکین‌شهر در استان اردبیل

شهرستان مشکین‌شهر شهر]] است.

تقسیمات کشوری

• بخش مرکزی شهرستان مشکین‌شهر
  • دهستان دشت
  • دهستان شعبان
  • دهستان مشکین شرقی
  • دهستان مشکین غربی

شهرها: مشکین‌شهر

• بخش ارشق
  • دهستان ارشق شمالی
  • دهستان ارشق مرکزی

شهرها: رضی

• بخش مشکین شرقی
  • دهستان قره سو
  • دهستان لاهرود
  • دهستان نقدی

شهرها: لاهرود، فخرآباد (اردبیل)

• بخش مرادلو
  • دهستان ارشق غربی
  • دهستان صلوات
  • دهستان یافت

شهرها: مرادلو (استان اردبیل)

توصیف

شهرستان مشکین شهر در شمال غربی ایران و ۸۳۹ کیلومتری تهران واقع شده است و جمعیتی بالغ بر ۱۶۴۰۰۷ نفر را در خود جای داده است.آب و هوای این شهرستان معتدل کوهستانی است . کوه سبلان در ۲۵ کیلومتری این شهر واقع شده است. شواهد و قرائن به دست آمده از منطقه باستانی شهریری، حکایت از تمدنی با قدمت شش هزار سال قبل از میلاد در منطقه مشگین‏شهر دارد. اورامی، وراوی، خیاو و پشکین، اسامی این شهرستان در ایام گذشته بوده است

محصولات کشاورزی: انگور - سیب - هلو - خربزه - گندم - جو

رودهای مهم: خیاو چای - مشکین چای - اونار چای - قره سو

مناطق طبیعی: سبلان و دامنه‌های آن - پارک جنگلی – شیروان دره سی - قره سو - زیستگاههای قاراگول، موئیل، آیقار، و ...

آبگرمهای معدنی: قوتورسویی – قینرجه – ایلاندو – شابیل – ....

آثار تاریخی: سنگ نبشته شاپور دوم ساسانی _ بقعه شیخ حیدر _ قلعه قهقهه _ قلعه ارشق _ کهنه قلعه _ کاروانسراهای قانلی بلاغ، _ قلعه قشلاق زاخور _ دیو قالاسی _ قلعه بربر _ منطقه باستانی شهریری _ و ...

چشمه‌های معدنی مشکین شهر

این شهرستان در ۹۰ کیلومتری غرب شهرستان اردبیل واقع شده است. مشگین شهر به جهت واقع شدن در دامنه سبلا ن، از طبیعتی زیبا و آب و هوایی خنک و آب‌های معدنی فراوان برخوردار است. این شهرستان دارای نه چشمه معدنی است که به فاصله تقریبی ۱۹ کیلومتری از مرکز شهرستان مشگین شهر قرار دارند.

پیشینه

از نظر تاریخی مشکین شهر با داشتن بیش از ۴۲۰ محوطه تاریخی و باستانی یکی از شهرستان‎های مهم استان اردبیل می ‎باشد.

به روایاتی نام قدیم مشکین ‎شهر اورامی و یا وراوی محل تولد سعد الدین وراوینی دانشمند و مترجم مرزبان‎ نامه در قرن ششم هجری قمری بوده است.

شهرستان مشکین ‎شهر به احتمال فراوان در گذشته‎های دور با فلات اردبیل و مناطق مغان و قره داغ تشکیل سرزمین واحدی را می‎ داده که چنین منطقه وسیعی از دیر باز می‎ توانسته نیاز بسیاری از اقوام گله‎ دار را که همیشه در حال کوچ ییلاق و قشلاق می‌باشند، برآورد.

شهرستان مشکین ‎شهر به لحاظ موقعیت طبیعی دارای تپه‎ ها, قلعه‎ ها، اماکن تاریخی زیاد مربوط به ادوار تمدن‎های ماقبل تاریخ و ادوار تاریخی قبل و بعد از اسلام می‎ باشد. از جمله وجود نقوش صخره‎ ای آثار تمدن انسان‎های ماقبل تاریخ در محدوده کناره رودهای قره ‎سو, دره ‎رود و شکلی ‎داش ارشق، سنگ افراشت‎های مجسمه‌ای هزاره قبل از میلاد معروف به شهریری و مکتب اوشاقلاری کناره رود قره ‎سو، سنگ‎ نبشته پهلوی ساسانی، قلعه کهنه, قلعه قهقهه(محل زندانی شدن شاه اسماعیل دوم صفوی)، قلعه ارشق، دیو قلعه‎ سی(دژ بهمن)، بقایای کاروان سراهای رضی، قانلو بلاغ, قره قیه, قره آغاج چرچیلو بر روی رودخانه‎های دره‎ رود و قره‎ سو، مقبره شیخ حیدر، بقایای برج و باروی منظم قلعه ‎سی، مقابر امامزاده‎ها و آثار متنوع دیگر را در خود جای داده است.

مولف کتاب زینه المجالس این منطقه را ملوک پیشکین خوانده و در وجه تسمیه آن می‎ نویسد:چون محمدبنپیشکین گرجی در زمان اتابکان آذربایجان حاکم اینجا بوده بنام او معروف گشته و در نتیجه کثرت استعمال، پیشکین به مشکین تبدیل گشته که امروزه به دو نام خیاو و مشکین ‎شهر شهرت دارد.

حمد الله مستوفی در کتاب نزهه ‎القلوب آورده که پیشکین در اصل «وراوی» نامیده می‎ شد و دارای هفت شهر بوده و جزء تومان پیشکین بودند، شامل: پیشگین، خیاو، انار، ارجاق، اهر، تکلفه و کلیبر است . ‎

در دوره حکومت آق ‎قویونلو و قره ‎قویونلو و اوایل نهضت ‎های صفویه بویژه در زمان شیخ جنید و فرزندش شیخ حیدر و بلحاظ تولد بنیانگذار حکومت شیعه در ایران, شاه اسماعیل اول صفوی، به سال ۸۹۰ هجری قمری در شهر خیاو، این شهر از رونق و اهمیت خاص برخوردار بوده و خود شیخ حیدر مدتی حاکم و والی شهر خیاو و مغان بوده است . در دوره قاجاریه بخصوص در زمان جنگ‌های 13 ساله ایران و روس این شهر از مراکز استقرار لشکریان عباس میرزا بوده است.

جستارهای وابسته

• مشکین شهر
• سبلان

پیوند به بیرون

خبرگزاری شهرستان مشکین شهر(خیاو نیوز)]

• جامعه مجازی مشکین شهر
• وب سایت جامع عکسهای شهرستان مشکین شهر
• سایت شهرستان مشکین شهر
• سایت دانشجویان شهرستان مشکین شهر
• تصاویری از شهرستان مشکین شهر
• وب سایت اختصاصی مشکین شهر دهستان آلنی

منابع

بخش تقسیمات کشوری: اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳خ.