شعبان جعفری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شعبان جعفری با پرچمی در دست، در فعالیت‌های انتخاباتی مجلس دورهٔ هجدهم (عکس از آرشیو «واتیمور»، عکاس «تایم-لایف»)[۱]
شعبان جعفری درحال انجام ورزش زورخانه‌ای

شعبان جعفری (زاده ۱۳۰۰ در تهران، درگذشت ۲۸ مرداد ۱۳۸۵ در سنتا مونیکا، کالیفرنیا)[۲] مشهور به شعبون بی‌مخ[۲] یکی از نام‌های جنجالی تاریخ معاصر ایران و از بازیگران اصلی کودتای ۲۸ مرداد بود.[۳] وی زورخانه دار و باستانی کار ایرانی بود که بیشتر به خاطر حضورش در حرکات سیاسی به خصوص در کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ شهرت داشت. وی از اوباش بنامِ تهران بود.[۴]

شعبان جعفری در حال کتک زدن طرفداران جبهه ملی در مرداد ۱۳۳۲
اعلام تنفر شعبان جعفری در رابطه با توده‌ای‌ها در یک جلسه دادگاه

نقش وی در کودتای ۲۸ مرداد[ویرایش]

نوشتار اصلی: کودتای ۲۸ مرداد

شعبان جعفری که در میان لات‌ها و محله گردان‌های آن زمان به «شعبان بی مخ» و «شعبان درخونگاه» شهرت داشت.[۳][۵]

در پی کودتای ۲۸ مرداد، وی نقش دست اولی در پیروزی خیابانی طرفداران شاه و ارتش در مقابل نیروهای چپ و ملی طرفدار دکتر مصدق بازی کرد[۳]

در این میان برخی وی را متهم می‌کنند که در کودتای ۲۸ مرداد از دولتهای انگلیس و آمریکا برای سرنگونی دولت محمد مصدق پول گرفته‌است.[مدرک ؟]

در همین حال شعبان جعفری خود را از مریدان آیت‌الله کاشانی و از حامیان و اعضای گروه فدائیان اسلام می‌دانست .[۶][۷][۸] خود شعبان جعفری مدعی بود که در روز ۲۸ مرداد سال ۳۲، وی تا حدود ظهر در زندان شهربانی بوده و بنابراین نمی‌توانسته نقشی اساسی در به ثمر رسیدن کودتای ۲۸ مرداد بازی کرده باشد. در زمینه این دو ادعای اخیر بحث و جدلهای تاریخی فراوان است.[۹]

باشگاه جعفری[ویرایش]

نوشتار اصلی: باشگاه جعفری


انقلاب و تبعید[ویرایش]

سید ابوالقاسم کاشانی (عمامه مشکی) و شعبان جعفری (نشسته سمت چپ)

وی که علاقه اش به محمدرضا شاه پهلوی و "شاه دوستی" اش بر کسی پوشیده نیست، بعد از انقلاب ایران، نامش در لیست افرادی بود که تحت تعقیب کمیته ضربت انقلاب اسلامی قرار داشتند.[۱۰]

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دولتمردان وقت، بارها وی را به دست داشتن در «ناآرامیهای شهرهای مختلف ایران» متهم می‌کردند.[۱۱]

مرگ[ویرایش]

شعبان جعفری در سن هشتاد و پنج سالگی و در روز ۲۸ مرداد ۱۳۸۵ (سالگرد کودتای ۲۸ مرداد) در شهر سنتا مونیکا، کالیفرنیا واقع در ایالات متحده آمریکا درگذشت.[۲]

کتاب خاطرات[ویرایش]

کتاب خاطرات شعبان جعفری، در سال ۱۳۸۱ به کوشش هما سرشار ابتدا در خارج از ایران و بعد در ایران انتشار یافت که از آثار پرفروش منتشره در ایران بود.[۱۲]

نکاتی از زندگی وی[ویرایش]

شعبان جعفری در کنار محمدرضا پهلوی
  • او از یک ترور که توسط عزت شاهی انجام شد، جان سالم به در برد.[۱۳]
  • شعبان جعفری اعتقادات شدید مذهبی داشت و آن طور که اطرافیانش می‌گویند نماز و روزه‌اش تا آخرین سال حیات هم قطع نشد.[۱۴]
  • شعبان جعفری متولد محله درخونگاه در منطقه سنگلج در قلب شهر تهران بود، محله‌ای که آیت‌الله محمد طباطبائی (از سران مشروطیت)، آیت‌الله شریعت سنگلجی (از استادان بنام و نواندیش فقهی) و رضا شاه پهلوی (تا قبل از کودتای سوم اسفند) در آن محله می‌زیستند.[نیازمند منبع]
  • آخرین کار زندگی او، حاضر شدن در مقابل دوربین سهراب اخوان فیلمساز ایرانی بود که می‌خواست فیلمی از زندگی شعبان بسازد. فیلمی که نام آن را "خط آخر" داده بود.[نیازمند منبع]

پانویس[ویرایش]

  1. هما افشار، خاطرات شعبان جعفری، نشر ثالث، صفحهٔ ۲۰۰ (عکس شمارهٔ ۱۰/۸)، ۱۳۸۱، شابک ۸-۶۴-۷۲۳۰-۹۶۴.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ H. E. Chehabi, “JAʿFARI, ŠAʿBĀN”.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ مسعود بهنود. «مرگ در ۲۸ مرداد: شعبان جعفری در لس آنجلس درگذشت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی. بازبینی‌شده در ۲۰ اوت ۲۰۰۶. 
  4. شعبان جعفری در سالگرد بیست و هشتم مرداد در آمریکا درگذشت
  5. نیما احمدپور. «بنکدار تهرانی: شعبان بی‌مخ مزدور فاطمی بود»(فارسی)‎. تاریخ ایرانی. 
  6. BBC Persian
  7. BBCPersian.com
  8. [۱]
  9. BBCPersian.com
  10. http://www.baztab.com/news/46035.php
  11. http://www.baztab.com/news/46035.php
  12. BBC Persian
  13. خاطرات عزت شاهی، تهران: سوره مهر، ۱۳۸۵
  14. مسعود بهنود. «مرگ در ۲۸ مرداد: شعبان جعفری در لس آنجلس درگذشت»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی. بازبینی‌شده در ۲۰ اوت ۲۰۰۶. 

منابع[ویرایش]