دستور وابستگی

دستور وابستگی یکی از نظریه‌های زبان‌شناختی است که در بررسی نحو و دستور زبان به کار می‌رود. مهم‌ترین مفهوم در دستور وابستگی، مفهوم ظرفیت (valence) است.

تاریخچه

مبانی نظری دستور وابستگی را لوسی‌ین تنی‌یر نخستین بار در کتاب کم‌حجمی با عنوان «گفتارهایی در نحو ساختاری» (۱۹۵۳) معرفی کرد. شرح مفصل این نظریه در سال ۱۹۵۹ پس از مرگ تنی‌یر در کتاب دیگر او با عنوان «مبانی نحو ساختاری» منتشر شد. این نظریه در اروپا و به ویژه در فرانسه، آلمان و روسیه مورد استقبال زبان‌شناسان قرار گرفت و به تدریج مبدل به یکی از مهم‌ترین نظریه‌های نحو در کار تدوین دستور زبان‌های گوناگون و نیز آموزش زبان به خارجی‌ها شد.

جستارهای وابسته

• لوسی‌ین تنی‌یر
• ظرفیت فعل
• ظرفیت (زبان‌شناسی)

منابع

• واژگان ظرفیت نحوی افعال فارسی
• طبیب‌زاده، امید (۱۳۸۵)، «ظرفیت فعل و ساخت‌های بنیادین جمله در فارسی امروز: پژوهشی بر اساس نظریه دستور وابستگی»، تهران: نشر مرکز

پیوند به بیرون

• پیکره وابستگی نحوی زبان فارسی مجوعه‌ای شامل حدود ۳۰هزار جمله برچسب‌خورده با اطلاعات نحوی بر اساس دستور وابستگی.
• فرهنگ ظرفیت نحوی افعال فارسی مجموعه‌ای حاوی اطلاعات مربوط به ظرفیت نحوی بیش از ۴۵۰۰ فعل در زبان فارسی.