توربین آبی

نمای برشی توربین کاپلان و ژنراتور برق.

توربین آبی موتور متحرکی که از آب متحرک انرژی می‌گیرد. اولین توربین‌های آبی چرخ‌های آبی بودند که برای گذر از چرخ‌های آبی به توربین‌های مدرن ۱۰۰ سال سپری شد. در ادامه swirl در توربین‌ها تحقق پیدا کرد که انرژی به یک جزء چرخان منتقل می‌شد. (البته در توربین‌های ضربه‌ای swirl وجود ندارد.)

تاریخچه

چرخ آب برای هزاران سال برای قدرت‌های صنعتی مورد استفاده قرار گرفته‌است. ضعف اصلی ان اندازه بوده‌است، که محدودیت سرعت جریان که می‌تواند مهار شود. انتفال از چرخ آب به توربین‌های مدرن در زمان حدود یک صد سال صورت گرفت. توسعه ان در دوران انقلاب صنعتی با استفاده از اصول علمی رخ داده‌است. آنها همچنین با استفاده گسترده از مواد جدید و روش ساخت در آن زمان ساخته شده‌اند.

چرخش

واژه توربین توسط مهندس فرانسوی کلود Burdin در اوایل قرن 19th معرفی شده‌است و از کلمه لاتین

" whirling " و یا " vortex " مشتق شده‌است. تفاوت اصلی بین آب توربین اولیه و چرخ آب این است که آب از چرخ عبور می‌کند و انرژی را به یک روتور چرخان برساند. این بخش اضافی  حرکت، به توربین اجازه می‌دهد کوچکتر از چرخ آب باشد با همان قدرت. آنها توسط اسپین می‌تواند آب بیشتری راسریعتر  پردازش کند و می‌تواند سر بسیار بیشتری را مهار کند.(بعدها، توربین ضربه که پیشرفت کردن در آن هااز  چرخش استفاده نمی‌شد).

نظریه عملی

جریان آب بر روی تیغه‌های توربین می‌رود، یک نیرو را در پره ایجاد می‌کند. از آنجا که اسپین، این نیرو از طریق یک فاصله (نیروی اقدام از طریق یک فاصله تعریف کار) عمل می‌کند. در این روش، انرژی است که از جریان آب به توربین منتقل می‌شود.

توربین‌های واکنش و ضربه، آب توربین‌ها به دو گروه تقسیم می‌شود.

شکل دقیق پره‌های توربین آب تابعی از فشار عرضه آب است، و نوع پروانه انتخاب شده‌است.

طراحی و کاربرد

انتخاب توربین است که عمدتا بر سر آب در دسترس است، و کمتر بر روی میزان جریان در دسترس است. به طور کلی، توربین ضربه برای سایت سر بالا استفاده می‌شود، و توربین واکنش برای سایت‌های کم سر مورد استفاده قرار می‌گیرند. توربین کاپلان با زمین تیغه قابل تنظیم به خوبی اقتباس شده به محدوده وسیعی از شرایط جریان و یا سر، از بهره وری به اوج خود می‌تواند بیش از یک طیف گسترده‌ای از شرایط جریان به دست آورد.

توربین‌های کوچک (اغلب کمتر از ۱۰ مگاوات) ممکن است شفت افقی داشته باشد، و حتی نسبتا بزرگ توربین نوع لامپ تا ۱۰۰ مگاوات یا افقی ممکن است. بسیار بزرگ فرانسیس و کاپلان ماشین‌های معمولا دارای شفت عمودی چرا که این کار باعث می‌شود بهترین استفاده را از سر موجود، و نصب و راه اندازی ژنراتور مقرون به صرفه تر می‌سازد. چرخ Pelton ممکن است به صورت عمودی یا افقی ماشین آلات شفت به دلیل اندازه از ماشین بسیار از سر کمتر است. برخی از توربین ضربه با استفاده از جت آب متعدد در دونده برای افزایش سرعت خاص و محوری شفت تعادل.

سرعت خاص

سرعت خاص از یک توربین را مشخص شکل توربین در راه است که به اندازه آن نیست. این اجازه می‌دهد تا طراحی توربین‌های جدید از طرح‌های موجود از عملکرد شناخته شده کوچک شده‌است. سرعت خاص است نیز معیارهای اصلی برای تطبیق سایت آبی خاص با توجه به نوع توربین صحیح است. سرعت خاص است که با سرعت توربین تبدیل Q ترشحات خاص، با سر واحد و در نتیجه قادر به تولید قدرت واحد است. قوانین میل

قوانین میل اجازه می‌دهد تا خروجی از یک توربین در آزمون مدل پیش بینی می‌شود بر اساس. ماکت مینیاتوری از طرح پیشنهادی، در حدود یک فوت (۰٫۳ متر) در قطر، می‌تواند به آزمایش و اندازه گیری آزمایشگاه شیمی کاربرد نهایی با اعتماد به نفس بالا. قوانین میل نیاز به شباهت بین مدل آزمون و کاربرد مشتق شده‌است.

جریان از طریق توربین یا توسط یک شیر بزرگ و یا توسط دریچه مرتب در اطراف خارج از دونده توربین کنترل شده‌است. سر دیفرانسیل و جریان را می‌توان برای تعداد مقادیر مختلف باز شدن دروازه رسم می‌شود، تولید یک نمودار تپه مورد استفاده قرار گیرد برای نشان دادن بهره وری از توربین در شرایط متفاوت است.

سرعت فراری

سرعت فرار توربین آب، سرعت خود را در جریان کامل و بدون بار محور است. توربین طراحی شده برای زنده ماندن نیروهای مکانیکی از این سرعت است. سازنده امتیاز سرعت فرار را فراهم کند.

توربین واکنش

توربین واکنش با آب، که تغییرات فشار را به عنوان آن را از طریق توربین حرکت می‌کند و می‌دهد تا انرژی خود را عمل کرده‌است. آنها باید روکشی برای جلوگیری از فشار آب (یا مکش)، یا آنها باید به طور کامل در جریان آب غوطه ور شده‌است.

قانون سوم نیوتن توصیف انتقال انرژی برای توربین واکنش است.

بیشتر آب توربین‌ها در استفاده از توربین واکنش هستند و در برنامه‌های کاربردی کم سر (<30m/98 فوت) و متوسط (30-300m/98-984 فوت) استفاده می‌شود. در واکنش افت فشار توربین رخ می‌دهد در هر دو پره‌های ثابت و متحرک است. توربین ایمپالس

توربین ایمپالس تغییر سرعت جت آب می‌باشد. جت هل بر روی تیغه‌های منحنی توربین است که تغییر جهت جریان می‌باشد. تغییر در نتیجه حرکت (ضربه) باعث می‌شود نیرو را در پره‌های توربین است. از آنجا که توربین در حال چرخش است، این نیرو از طریق از راه دور (کار) عمل می‌کند و جریان آب منحرف شده‌است با انرژی کاهش باقی مانده‌است.

قبل از ضربه زدن به پره‌های توربین، فشار آب (انرژی پتانسیل) توسط یک نازل به انرژی جنبشی تبدیل می‌شود و با تمرکز بر روی توربین شده‌است. تغییر فشار در پره‌های توربین رخ می‌دهد، و توربین مسکن برای عمل نیاز ندارد.

قانون دوم نیوتن توصیف انتقال انرژی برای توربین ضربه‌است.

توربین ایمپالس اغلب در برنامه‌های کاربردی سر بسیار بالا (> 300m/984 فوت) استفاده می‌شود.

اثرات زیست محیطی

آب توربین‌ها به طور کلی به عنوان یک تولید کننده قدرت تمیز، به عنوان توربین باعث می‌شود اساسا هیچ تغییری به آب است. آنها با استفاده از یک منبع انرژی تجدید شونده و طراحی شده‌اند تا برای چندین دهه به کار گیرند. آنها تولید مقادیر قابل توجهی از منبع تغذیه الکتریکی در جهان است.

از لحاظ تاریخی نیز وجود دارد پیامدهای منفی، عمدتا در ارتباط با سدها به طور معمول برای تولید برق مورد نیاز بوده‌است. سدها محیط زیست طبیعی از رودخانه‌ها را تغییر می‌دهد، به طور بالقوه کشتن ماهی، توقف مهاجرت، و اخلال در معیشت مردم است. به عنوان مثال، قبایل هندی آمریکایی در شمال غربی اقیانوس آرام تا به حال معیشت ساخته شده در اطراف ماهیگیری ماهی قزل آلا، اما تهاجمی سد سازی، راه خود را از زندگی را نابود کردند. سدها نیز باعث کمتر آشکار است، اما عواقب، از جمله افزایش تبخیر آب (به خصوص در مناطق خشک)، ساخت تا از گل و لای در پشت سد، و تغییرات به درجه حرارت آب و الگوهای جریان است. بعضی از مردم [که؟] بر این باورند که ممکن است به ساخت سیستم‌های برق آبی است که منحرف، ماهی‌ها و دیگر موجودات زنده را از شما دور از مصرف توربین بدون آسیب و یا از دست دادن قابل توجه قدرت عملکرد تاریخی سازه‌های انحراف فقیر شده‌اند. در ایالات متحده، در حال حاضر غیر قانونی برای جلوگیری از مهاجرت ماهی، برای مثال ماهی خاویاری سفید در معرض خطر بزرگ در شمال امریکا، بنابراین نردبان ماهی باید توسط سازندگان سد ارائه شده‌است. عملکرد واقعی از نردبان ماهی اغلب ضعیف است.

توربین‌های عکس العملی

در این توربین‌ها آب با گذر از بین پره‌های توربین فشار خود را از دست داده و باعث حرکت رانر می‌شود. توصیف انتقال انرژی بوسیله قانون سوم نیوتن انجام می‌گیرد. مانند:

توربین فرانسیس

توربین کاپلان(Kaplan, Propeller, Bulb, Tube, Straflo)

Tyson

Water wheel

توربین‌های ضربه‌ای

در این نوع تغییر فشار بوجود نمی‌آید و با یک نازل سرعت آب افزایش داده می‌شود و آب به پره‌ها ضربه می‌زند. مانند:

توربین پلتون

Turgo

Michell-Banki یا Crossflow یا Ossberger

توان خروجی

توان از فرمول زیر محاسبه می‌شود:

توان خروجي

که در آن η راندمان، ρ چگالی آب، g شتاب ثقل، h ارتفاع آب و v. دبی آب می‌باشد. بهره مکانیکی توربین‌ها (نه بهره ترمودینامیکی!!!) بیش از ۹۰ درصد می‌باشد.

در مورد نصب توربین‌ها هم می‌توانند دارای محور افقی و هم عمودی باشند. پلتون به هر دو نوع ساخته می‌شود اما فرانسیس و کاپلان‌های بزرگ معمولاً عمودی هستند. همچنین در مورد ارتفاع و دبی هم تقسیم بندی می‌شوند. (البته ارتفاع به مراتب مهمتر از دبی است.) ضربه‌ای‌ها در ارتفاع خیلی بالا استفاده می‌شوند و عکس العملی‌ها هم در رنج وسیعی از ارتفاع (H همان ارتفاع و به متر است) به کار می‌روند.

سرعت نامی، ns، مشخصه‌ای است که تعیین می‌کند چه توربینی به چه موقعیت سدی سازگاری دارد. این سرعت می‌تواند به صورت توان یک واحد بازای یک وتحد ارتفاع بیان شود. فرمول زیر سرعت نامی را بیان می‌کند (در این فرمول n سرعت دور بر دقیقه‌است.):

رابطه فوق باید در ۲۶۲۶/۰ ضرب شود تا از واحذ انگلیسی به واحد متریک تبدیل شود. البته می‌توان با استفاده از Ω که سرعت زاویه‌ای با واحد رادیان بر ثانیه‌است فرمول بی واحد زیر را به دست آورد:

حال با استفاده از ارتفاع و دبی موجود و سرعت خواسته شده، سرعت نامی را به دست می‌آوریم. از این پس با روابط تحلیلی می‌توان ابعاد توربین را به دست آورد. معمولاً توربین‌های کمترین سرعت را در رنج ۱ تا ۱۰ دارند. توربین‌های فرانسیس بین ۱۰ تا ۱۰۰ بوده و کاپلان هم حداقل ۱۰۰ است.

سرعت فرار

سرعت با حداکثر جریان و بدون بار. همچنین با استفاده از مدل‌های آزمایشگاهی در ابعاد ۱ فوت می‌توان آزمایش‌ها را انجام داد و با استفاده از قوانین وابستگی (Affinity Law) نتایج را به مدل واقعی تعمیم داد.

قوانین وابستگی

اگر ابعاد توربین ثابت باشد: سرعت ارتباط مستقیم با دبی ورودی دارد:

$N_2/N_1 =Q_2/Q_1$

سرعت متناسب با جذر ارتفاع است.

$N_2/N_1 =sqrt(H_2/H_1)$

در نتیجه سرعت برابر جذر ۳ توان هیدرولیکی ورودی است.

$(N_2/N_1)3 =(P_2/P_1)$

تلمبه‌ای ذخیره‌ای

نیروگاه آبی می‌تواند در زمان غیر پیک برق اضافه شبکه را گرفته و به صورت پمپ کار کرده و آب را به بالای سد ببرد و در هنگام پیک مانند دیگر توربین‌ها آب را رها کرده و برق را تولید کند. بین ۷۰ تا ۸۰ درصد توانی که برای پمپ مصرف می‌شود دوباره احیا می‌شود.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ توربین آبی موجود است.