بالون

یک بالون در هوا.

آماده سازی بالنها برای پرواز در روز شیراز

یک بالون، گونه‌ای هواگرد است که به دلیل شناوری، در بالا باقی خواهد ماند. یک بالون با وزش باد به جنبش در می‌آید و آسمان را درمی‌نوردد. بالون با یک کشتی‌هوایی که هواگرد شناوری است که می‌تواند در هوا به گونه‌ای کنترل شده حرکت کند، ناهمسان است.

کاربرد

امروزه اهمیت استفاده از بالن در بعضی موارد از جمله هواشناسی انکارناپذیر است. بالن‌ها گاز هلیم مصرف می‌کنند. شکل آیرودینامیکی بالن و جنس آن که معمولاً از لاستیک‌های مقاوم در مقابل نفوذ گازها است همه از مسایل بسیار مهم و حساس در ساخت و طراحی آن بشمار می‌آیند.

پیشینه

فرود نخستین بالون ایران در میدان مشق تهران

ایران

در وقایع الاتفاقیه دربارهٔ ساخت بالون در دارالفنون چنین آمده‌است:

در دارالفنون آزمایشگاه‌های فیزیک، شیمی داروسازی دائماً در کار و فعال بودند و ترکیباتی از نوع «سولفات دوزنگ، سولفات دوفر، اسید دوپتاس، تترا دار جان و کربنات دوپاس می‌ساختند». در کلاس هم نقشه می‌کشیدند و علم و عمل را با هم می‌آموختند. یکی از کارها تهیه گاز هیدروژن و فرستادن بالون به هوا بود.

ناصرالدین شاه در خاطرات خود می‌نویسد:

روز شنبه (۸ ربیع‌الاول ۱۲۹۴ / ۱۸۷۷م) پنج ساعت به غروب مانده دو بالون از جلوخان مدرسه معلم خانه آسمان رفت، ما بعد از صحبت با وزراء در باغ رفتیم بالای شمس‌العماره، حرم هم پشت بام اندرون‌ها بودند. کل تهران هم از زن و مرد روی بام‌ها و کوچه‌ها و غیره بودند. بالون اولی قرمز رنگ بود، هوا رفت، اما کم وافتاد در باغ سپهسالار مرحوم، مردم هم رفتند، ما بودیم در بالای شمس‌العماره، سیاچی، امین السلطنه، عضد الملک، ادیب الملک، فرخ خان، باشی، وجیه و غیره بودند. بعد بالون سفید بزرگ برش فرنگی باد شد، باز همه مردم دوباره جمع شدند در بام‌ها و غیره، این دفعه بالون بسیار خوب هوا رفت، نیم ساعت درست روی آسمان شهر ایستاده بود، دو هزار ذرع هم بلکه بیشتر هوا رفت. خیلی خیلی تماشا داد دو نفر با هم با این بالون بالا رفتند، بالاخره در باغ نظامیه یا باغ سپهسالار حالیه افتاد، بالون هم پاره شد. خلاصه خیلی خیلی تماشا داد. هیچ وقت همچه تماشا مردم نکرده بودند.

پرواز بالن‌ها در سال‌های اخیر

پس از انقلاب اسلامی در ایران، پرواز بالن‌ها به دلیل مسائل امنیتی ممنوع شد. اما در خرداد ۱۳۸۹ به مناسبت روز شیراز، برای اولین بار ۱۲ بالن هوای داغ به طور هم‌زمان بر فراز آسمان شیراز به پرواز درآمدند. بالن‌ها از ۲ منطقه استادیوم ورزشی حافظیه و دانشگاه علوم پزشکی برخاسته و پس از پروازی تقریباً ۲ ساعته بر فراز شهر شیراز، در نقاط مختلف فرود آمدند.

معرفی دقیق بالن و انواع بالنها

بالنها از ابتدایی ترین هواگردها هستند که بر اساس ایدهٔ پرواز سبکتراز هوا ساخته شده‌اند. بالنها بر دو نوع بالنهای گازی و بالنهای هوای گرم هستند اما همه آنها بر اساس قانون شناوری کار می‌کنند. بالنهای گازی که اغلب در هواشناسی و مطالعات علمی کاربرد دارند از گاز هلیوم یا هیدروِژن پر می‌شوند و بالنهای هوای گرم با گرم کردن هوای درون بالن توسط یک مشعل آتش پرواز می‌کنند. به دلیل چگالی کمتر گاز درون بالن نسبت به هوای اطراف شناوری بوجود می‌آید.

منابع

• بخش نخست از ویکی‌پدیای انگلیسی

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ بالون موجود است.