باستان‌شناسی زیر آب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
باستان شناس زیر آب در حال بررسی

باستان شناسی زیرآب یکی از شاخه‌های باستان شناسی و انسان‌شناسی محسوب می‌شود که با عناوینی چون باستان شناسی دریایی و باستان شناسی شناورها (ناتیکال آرکئولوژی) شناخته می‌شود و به معنای مطالعات تخصصی بر روی بقایای بشری و فعالیت‌هایش بر روی دریاها است. (Tripat, gaur, & sundaresh, 2004)

باستان شناسی زیرآب به صورت سیستماتیک به مطالعه زندگی، رفتار و فعالیت‌های گذشته بشری می‌پردازد و شواهد مادی بجا مانده از فرهنگ‌های بشری را که در محیط‌های زیرآ ب یا مغروق کشف شدند را مورد بازبینی و بررسی قرار می‌دهد. شواهد مورد بحث ممکن است از زیر آبهای شیرین (یا بر روی زمین) یا آبهای شور (دریایی) به دست بیایند، این شواهد معمولاً روی سطح بستر دریاها یا مدفون در بستر دریا قابل مشاهده باشند. سایت‌های باستان شناسی زیرآب معمولاً حاوی بقایایی از کشتی‌ها ([مغروق])، قایق‌ها، شناورها، هواپیماهای جنگی و بقایای از ساختمان‌هایی که در آب‌های مقدس یا در کل در آب‌ها ساخته شده‌اند مانند تله‌های ماهیگیری، [یا جزایر مسکونی موقت و کوچک]، پل‌ها، اسکله ها یا باراندازها، موج شکن‌ها، پایه پل‌ها و لنگرگاه‌ها و ... می‌باشند این [culture|مواد فرهنگی] به صورت تصادفی یا بلعکس گاهی از عمد غرق شده‌اند(Delgado & Staniforth, p.۴) همچنین میراثی از فعالیت‌های بشری وجود دارد که برخی از آنها سابقاً بر روی خشکی قرار داشتند و به مرور زمان در اثر بالا آمدن سطح آب‌ها هم اکنون در زیر آب‌ها قرار دارند ( Rose, 2010).

باستان شناسی دریایی (ماریتایم ارکئولوژی)[ویرایش]

کشتی واسا

شناسی دریایی به مطالعات باستان شناسانه بشر و تعاملاتش با دریا اطلاق می‌شود ک ه شامل سایت‌های مرتبط با فعالیت‌های دریانوردی بر روی خشکی مانند: فانوس‌های دریایی، ساختار بنادر و غیره نیز می‌شود(Delgado & Staniforth, p. 4).

باستان شناسی دریایی (مارین آرکئولوژی)[ویرایش]

باستان شناسی دریایی به مطالعات باستان شناسانه بر روی بقایای فرهنگی ایجاد شده توسط بشر که هم اکنون در محیط‌های دریایی (یا آبهای شور) قرار دا رند اطلاق می‌شود مانند هواپیماهای مغروق(Delgado & Staniforth, p. 4).

باستان شناسی شناورها (نوتیکال آرکئولوژی)[ویرایش]

باستان شناسی شناورهابه مطالعات باستان شناسانه کشتی‌ها و کشتی‌سازی اطلاق می‌شود. همانند باستان شناسی دریایی مطالعات این قسم از باستان شناسی زیرآب شامل سایت‌های روی خشکی مربوط به کشتی‌ها و کشتی‌سازی نیز می‌شود که می‌توانیم به کشتی‌ها مدفون و بقایای از لاشه کشتی‌ها در محیط‌های خشک و یا کارگاه‌های کشتی سازی اشاره کنیم (باستان شناسان شناور بیشتر به ساختار فنی شناورهای می‌پردازند).

باستان شناسی هوایی (هوانوردی)[ویرایش]

یکی از زیر شاخه‌های باستان شناسی و باستان شناسی دریایی می‌باشند که به دنبال کشف، مستندسازی، بازیابی و حفاظت از محوطه‌های مهم در تاریخ هوانوردی است؛ این محوطه‌ها می‌تواند شامل: هواپیماهای مغروق، از کار افتاده و سقوط کرده در عملیات‌های نظامی و تجاری باشد؛ با توجه به متفاوت بودن چشم انداز محوطه‌ها از این علم میان رشته با عناوینی چون باستان شناسی هواپیماها و باستان شناسی فضایی نیز یاد می‌کنند)

هواپیمای جنگی غرق شده

باستان شناسی میدان جنگ[ویرایش]

باستان شناسی میدان جنگ یکی از علوم زیر مجموعه باستان شناسی می باشد که اشکال ارزشمندی از رفتار بشری در ارتباط با جنگ مانند : چگونگی ارایش ، نقش های از پیش تعیین شده،دسته بندی ها و الگوهای نظامی رابه انسان شناسان ارائه می دهد( Kimura, Staniforth, Lien, & Sasaki, 2013). از این علم در راستای بررسی نبردهای دریای باستانی استفاده می شود برای مثال نبرد سالامیس و ناوگان گمشده کوبلای خان را می توان از این طریق مطالعه کرد.

تاریخچه اکتشفات باستان شناسی زیرآب[ویرایش]

باستان شناسان در قرن های 19 و 20 به بررسی، کشف و مطالعه قایق های سلسله های میانی مصر، حفاری قسمتی از یک کشتی رومی در شهر بندر مارسی ، کشتی های تدفینی انگلوساکسن ها مربوط به قرن 11در سوتون هو انگلستان، انواع مختلف قایق های (شناورهای) مربوط به عصر برنز و سراسر دوره رومی بریتانیا، کشتی های وایکینگ در منطقه اسکاندیناوی و قایق های تنه درختی از میان تهی در سراسر جهان پرداختند. این مثالها جزء اولین قدم ها محسوب نمی‌شوند بلکه قبل از اختراع اسکوبا باستان شناسان غیر حرفه ای تلاش های در جهت بررسی کشتی های مغروق به عمل آوردند. آنها در محدوده تاریخی قرن 15 میلادی با استفاده از تکنیک حبس نفس بر روی دو سایت کشتی مغروق رومی در دریاچه نمی ایتالیا غواصی کردند و پیرو همین قرن برای اولین بار با استفاده از کلاه خود های غواصی تغذیه از سطح بر روی همان سایت کشتی مغروق غواصی کردند، در قرنهای 16 و 17 نیز از زنگ غواصی برای بررسی سایت های مغروق در ایتالیا، سوئد و دریای کارائیب استفاده شد، در قرنهای 18و19 نیز کوشش هایی توسط غواصان تغذیه از سطح برای کشف و نجات بخشی سایت مغروق قدیمی در انگلستان صورت گرفت (ادیبی & شیرزاده , 1392) . در قرن 20 نیز رویداد های مهمی برای باستان شناسی دریایی رخ داد که از آن جمله می توانیم به موارد ذیل اشاره کنیم: 1900 یونان : کشف مجسمه هایی از کشتی مغروق رومی که حامل آثار هنری یونانی بوده در نزدیکی جزیره آنتیکیترا 1907 تونس: غواصان تغذیه از سطح با نظارت اداره عتیقه شناسی تونس، به بررسی کشتی مغروق رومی در عمق 46 متری پرداختند 1909 مکزیک: در این سال اولین کشف بزرگ مصنوعات زیرآبی در نیمکره غربی کره زمین به وقوع پیوست، ادوارد تامسون (تامپسون) مصنوعاتی مربوط به تمدن مایاها را از چیچن ایتزا کشف کرد 1928 ایتالیا: اولین پروژه مطالعات باستان شناسی زیرآب بر روی دو کرجی رومی مغروق در دریاچه نمی نزدیک روم صورت گرفت 1930 فرانسه: غواصان با استفاده از وت سوت های یک اتمسفری غواصی گنجینه ای مصری را از عمق 130 متری بالا کشیدند.

1948 تونس : تیم حفاری ژاک ایو کوستو در بندر مهدیه برای اولین بار موفق شدند با استفاده از سیستم اسکوبا و ایرلیفت یک کشتی مغروق را حفاری کنند.

ایرلیفت

1960-1957 سوئد: کشتی جنگی واسا از عمق 34 متری به سطح آورده شد و هنوز یکی از برجسته ترین، مشهورترین و موفق ترین بازیابی های کشتی مغروق در تمام دوران به حساب می آید. 1930 فرانسه: غواصان با استفاده از وت سوت های یک اتمسفری غواصی گنجینه ای مصری را از عمق 130 متری بالا کشیدند. 1960 ترکیه : اولین حفاری حرفه ای باستان شناسی زیرآب در کاپه(دماغه) گالیدونیا] صورت گرفت، این کشتی مغروق مربوط به1300 قبل از میلاد می باشد و در عمق 29 متری قرار داشت در این زمان جورج (جرج) اف. باس (بس) استانداردهای بسیار مناسبی را برای پروژه های آتی باستان شناسی زیرآب بنا نهاد. 1962 : واریان پرتون قبل از سال1962 برای تحقیقات در مورد زیردریایی یو اس اس تِرشِر (کوسه ماهی) دستگاه مگنومتر را پیشنهاد کرده بود و سرانجام در سال 1963 محل این زیر دریایی مشخص شد. (آغاز استفاده از دستگاه مگنومتر در باستان شناسی زیرآب ).

ساید اسکن سونار

1963: برای اولین بار دستگاه ساید اسکن سونار که توسط هارولد ادگرتون از موسسه‌ام .آی. تی (MIT) توسعه پیدا کرده بود جهت کشف کشتی های مغروق مورد استفاده قرار گرفت. 1964 ترکیه : برای اولین بار از سایت یک کشتی مغروق به وسیله یک زیر دریایی علمی نقشه برداری شد 1973 ایالات متحده: بقایای کشتی یو. اس. اس. مونیتور در دماغه هاتراس در کارولینای شمالی در عمق 73 متری به وسیله دستگاههای دریافت از راه دور کشف شد. این سایت اندکی بعد در سال 1974 به وسیله ربات زیر آبی آلکوا سیآ پروب(کاوشگر دریایی) نقشه برداری شد و عکس هایی از تمام زوایای سایت منتشر شد. 1977 ایالات متحده: غواصان شعبه بندری موسسه اقیانوس شناسی و دانشمندان اداره ی ملی اقیانوسی و جوی (ان.اُ.ای.ای) مصنوعاتی را از مونیتور بازیابی کردند.

نمایی از دماغه (bow ) کشتی مغروق تایتانیک-که در سال ۲۰۰۴ به وسیله یک ربات زیر آبی (ROV) عکسیرداری شده

1985: ار.ام.اس تایتانیک کشف و در عمق 3810 متری از آن عکسبرداری شد .

1989 اقیانوس اطلس شمالی: کشتی جنگی آلمانی بیسمارک در اعماق آبها کشف شد (این کشتی توسط رابرات بلارد )

استاد رابرت بالارد: افسر نیروی دریایی-اقیانوس شناس- باستان شناس زیرآب

1991 ایالات متحده: ربات زیرآبی 6 تنی نمو گنجینه ای را از کشتی مغروق سنترال آمریکا از عمق 2439 متری بالا کشید. 2000 ترکیه: در سواحل آب شیرین دریای سیاه نشانه هایی از سکونتگاههای انسانی در عمق 500 فوتی به دست آمد 2000 دانمارک: اولین بررسی باستان شناسی توسط یک وسیله زیرابی خودکار به نام مریدان 150 صورت گرفت، و از دو کشتی مغروق و یک سایت مغروق نقشه برداری شد [ (BROADWATER, 2002)و (ادیبی & شیرزاده , 1392) ].

لازم به ذکر است در تاریخچه مختصری که ذکر شد تنها به رویدادهای مهم باستان شناسی دریایی بین قرن های 15 تا 20 اشاره شد و به تحولات سریع و گسترده ای که در طول 14 سال اخیر در باستان شناسی دریایی به وقوع پیوسته هیچگونه اشاره ای نشد، امید است این برهه زمانی در آینده به زبان فارسی مورد بررسی قرار گیرد.

باستان شناسی زیرآب در بخش مدیترانه ای ترکیه[ویرایش]

از سال1840 میلادی به بعد،غواصان اسفنج محلی کشتی های مغروق زیادی را در طول سواحل آناطولی کشف کردند. یکی از این غواصان، کاپیتان کمال آراس می باشد که به همراه دو روزنامه نگار مارجراجو، پیتر تراک مورتون و مصطفی کاپکین با قایقش (ماندالیچی) توانستند تعداد زیادی از سایت های مربوط به کشتی های مغروق باستانی را شناسایی کنند کنند. در طول مدت 4 هفته ای را که این سه تن در سال 1958با یگدیگر گذراندند، موفق به شناسایی تعداد زیادی سایت مغروق در نواحی سواحل جنوب غرب ترکیه شدند.اما یکی از بزرگترین اقدامات پیتر و مصطفی گزارش این کشفیات به باستان شناسان بود، و به این ترتیب بود که آغاز همکاریهای غواصان اسفنج و باستان

نمایی از منطقه گالیدونیاشناسان

آغاز و رشته علمی باستان شناسی زیرآب متولد شد. طبق اطلاعاتی کمال آراس؛ در پی کشفیات این تیم یاد شده پروژه کاوش کشتی مغروق گالیدونیا در سال 1960 به سرپرستی جورج اف. باس (بس) از دانشگاه پنسیلوانیا و پیتر تراک مورتون آغاز شد. پروژه گالیدونیا اولین کاوش علمی باستان شناسی زیرآب به شمار می رود که خود نقطه عطفی برای پیشرفت های آینده باستان شناسی زیرآب محسوب می شد. جورج اف. باس تیم کوچکی را برای کاوش این سایت انتخاب کرد که یکی از اعضای آن، فردریک دوماس ، مربی غواصی و از اعضای مشهور تیم ژاک ایو کوستو بود. کار در عمق 30 متری از سطح دریا بسیار مشکل بود و برخی از بقایای به جا مانده از محموله و کشتی مغروق با قلم از صخره های بستر دریا جدا شد. یافته های تیم از بدنه کشتی بسیار محدود بود، که تحقیقات به عمل آمده بر روی آن در یک فصل کاری مشخص کرد این سایت مغروق مربوط به یک کشتی تجاری است با طولی در حدود 19 تا 20 متر و تاریخ آن به 1200 ق.م بر می گردد. احتمالاً آخرین مقصد این کشتی مغروق تجاری که حامل 1 تن شمش مسی؛ قبرس بوده ، و هر کدام از این شمش ها دارای وزنی بین 25 تا 33 کیلوگرم است علاوه بر شمش های یاد شده تعداد قابل توجهی شمش قلع، قطعات سرب، دو چکش، یک قالب و سنگ چاقو تیز کن که احتمالاً برای تولید ابزار برنزی استفاده می شده نیز از این سایت به دست آمد . پژوهش های باستان شناسی دریایی در ترکیه با اتمام پروژه ی گالیدونیا به پایان نرسید، بلکه با توجه به تجربیات به دست آمده از

نمایی بازسازی شده از کشتی مغروق یاسی ادا-قرن ۷ میلادی- موزه بودروم ترکیهپروژه

قبلی و پیشرفت های حاصله ی دیگر بلافاصله پروژه کشتی مغروق یاسی ادا مربوط به قرن 7 میلادی در سال 1961 پی گیری شد و تیمی از باستان شناسان، معماران، عکسبرداران و مفسران به ریاست جورج اف. باس برای کاوش این سایت مغروق تشکیل شدند. همانطور که پیش تر گفته شد، با توجه به تجربیات کسب شده از پروژه گالیدونیا، کار کاوش این بار بسیار پیشرفته تر و فنی تر دنبال شد و هر کدام از غواصان برای غوص زدن بر روی سایت دارای یک برنامه ریزی خاص بودند، فردریک دوما سیستمی شبکه ای مانند را برای مستند و ثبت کردن یافته ها طراحی و بر روی سایت باستانی نصب کرد. تمام آثار به دست آمده با ورقه های پلاستیکی برچسب گزاری شد. فردریک اچ.وان دورننیک با دقت فراوان، جز به جزء بقایای به جامانده از بدنه کشتی را بررسی کرد و کشتی مجدداً باز سازی شد. همان تیم در سال 1967 میلادی تصمیم به کاوش سایت کشتی مغروق یاسی ادا مربوط به قرن4 میلادی گرفت که بسیار نزدیک به کشتی مغروق یاسی ادا مربوط به قرن 7 میلادی بود. این کشتی تجاری حامل 1100 آمفورا بوده و در اعماق 36 تا 42 متری آرامیده بود. در این زمان با توجه به پیشرفت های که در علوم مرتبط با دریا و اقیانوس حاصل شده بود از تکنیک های جدیدی مانند: زیر دریایی های کوچک علمی ، سیستم حمل ماسه های زائد (ایر لیفتینگ) و کیوسک تلفن زیرآبی (به غواصان این امکان را می داد تا در هر کجا زیر آب بتوانند با افراد در سطح آب ارتباط بر قرار کنند) استفاده شد. پس از این پروژه های پیشگام، موسسه ناتیکال(نوتیکال) آرکئولوژی آمریکا بررسی ها و کاوش های زیرآبی مختلف بزرگی را در سِرچِ لیمانی ، اولوبورون ،بزبورون ، تکتاش بورنو ، پابوچ بورنو و تِکمِزار دنبال و هدایت کرد، آثار مغروق یاد شده هرکدام میراث غنی فرهنگ دریانوردی سواحل ترکیه را ارائه می دهند، همچنین اکثر آثار برجسته به دست آمده از این پروژه ها هم اکنون در موزه باستان شناسی زیرآب بودروم قرار دارد که هر ساله هزاران نفر ازاین آثار دیدن می کنند.

نمایی از اندازه واقعی کشتی اولوبرون- موزه باستان شناسی زیرآب بودروم- ترکیه

یکی از اولین کاوش های باستان شناسی زیرآب که به دست دانشمندان ترک انجام گرفت، پروژه کشتی مغروق چامالتی بورنو- I بین سالهای 1998 تا 2004 می باشد. این پروژه توسط پروفسور نرگیس گونسنین (غونسنین) از دانشگاه استانبول هدایت شد. تاریخ این اثر مغروق مربوط به قرن 13 میلادی می باشد و در حوالی شمال غربی سواحل جزیره مرمره در اعماق 22 تا 32 متری کشف شد. درحدود 800 آمفورا و بیش از 30 لنگر به صورت پراکنده در بستر دریا کشف شد. بادهای شدید جنوبی محلی که به اسکوآل مشهورند شاید دلیلی بر غرق شدن این کشتی باشد. طبق تفاسیری که برای این اثر غرق شده صورت گرفته این طور به نظر می رسید که ملوانان برای جلوگیری از غرق شدن کشتی بسیاری از کالاهای کشتی را به درون آب انداخته بودند. تجزیه و تحلیل که بر روی رسوبات کف آمفورا ها صورت گرفت وجود دانه های انگور را تایید کرد و به طور واضح ثابت شد که این کشتی در آخرین سفر دریایی خود دارای بار شراب بوده. متعلقات شخصی ملوانان مانند بشقابهای لعابدار، یک پارچ یک دسته، فنجان، بشقاب های تزیین شده، نیز نیز به دست آمد. بقایای به دست آمده از بدنه کشتی در وضعیت خوبی به سر نمی‌بردند و بقایای ناچیزی که از بدنه کشتی به دست آمده در فصل های کاری بین سالهای 2003 و 2004 به دقت مستند سازی شدند. روند مرمتی بقایای بدنه کشتی در دپارتمان مرمت اشیاء به دست آمده از کاوش های باستان شناسی دریایی دانشگاه استانبول در حال پی گیری است. تعداد زیادی لنگر آهنی نیز از این آثر غرق شده به دست آمد، لنگرها ذکر شده موضوع رساله دکتری برخی از دانشجویان می باشد. برخی از اعضای تیم پروژه کشتی مغروق چامالتی بورنو- I با توجه به تجربیات که کسب کرده اند هم اکنون برای دانشگاه استانبول روی پروژه ینی کاپی در حال کار هستند (KOCABAŞ, 2012).

مجموعه از آمفورها از نقاط مختلف مدیترانه- موزه باستان شناسی زیرآب بودروم - ترکیه

کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی زیرآب[ویرایش]

یک توافق بین‌المللی در حال انجام است که بر طبق آن حکومت ها باید برای اطمینان از حفظ میراث زیر آب خود گامهای ویژه ای بر دارند. گذشته از توافق های بین‌المللی مانند کنوانسیون اروپایی در حمایت از میراث باستان شناسی، کنوانسیون یونسکو برای حمایت از دارئیهای فرهنگی در پیش درآمدهای حاصل از درگیرهای نظامی، کنوانسیون یونسکو در راههای ممنوعیت و جلوگیری از ورود و صدور نا مشروع و انتقال دارییهای فرهنگی، کنوانسیون یونسکو در رابطه با حمایت از میراث فرهنگی و طبیعی جهانی توافق دیگری نیز وجود دارد که به طور اخص با میراث فرهنگی زیرآبی ارتباط دارد و آن پیشنهاد اصول بین‌المللی در مورد حفریات باستان شناسی است (1956). این پیشنهاد در مورد " هر تحقیقی که هدف آن کشف اشیاء با ویژگیهای باستان شناسی باشد قابل اجراء است، خواه در خشکی یا در بستر دریا در زیر بسترهای آبهای درون مرزی یا آبهای منطقه ای یک کشور باشد. این پیشنهاد برخی مقررات و شرایط تفظیلی در نظارت بر حفریات، پذیرش بیگانگان برای فعالیت باستان شناسی، ایجاد یک دفتر مرکزی برای ثبت محوطه های مهم، تشکیل مجموعه ها، عرضه ی یافته ها، حقوق و وظایف حفار، مستند کردن حفریات و جلوگیری از حفریات نا مشروع را شامل می گردد. امتیاز بزرگ داشتن قانون خاص برای میراث فرهنگی زیر آب، عملی بودن و به آسانی در دسترس قرار گرفتن آن است. اگرچه در بسیاری از کشورها قوانین جامعی در حمایت از میراث فرهنگی زیرآب وجود دارد، و حتی در آنهایی که سلاحهای قانونی دیگری برای حمایت از این میراث در برابر تجاوز غارتگران در دسترس نیست، مسئولان امور فرهنگی نباید کار را تمام شده تلقی کنند. بسیاری از این مسئولان در خواهند یافت که مقررات بسیار محکمتری وجود دارد که می تواند به قوانین ملی آنها افزوده شود. این یک وظیفه ضروری برای همه مسئولان فرهنگی در کشورهایی است که میراث فرهنگی زیرآبی آنها در معرض خطر قرار دارد. در 14 نوامبر 1970 کنوانسیون یونسکو جهت راهکارهای جلوگیری و پیشگیری از واردات و صادارات غیر قانونی و نیز واگذاری نا مشروع مالکیت اموال فرهنگی مورد تصویب قرار گرفت. در 16 نوامبر 1972 کنوانسیون دیگری در مورد قوانین و مقررات مربوط به حفاظت و نگهداری میراث فرهنگی زیرآب مطابق با قوانین و تجارت بین‌المللی جهت حاظت از میراث فرهنگی و طبیعی جهان مورد تصویب قرار گرفت. کنوانسیون قانون دریاهای سازمان ملل متحد در مورخ 10 دسامبر 1982 با تصمیم بر تقویت اقدامات حفاظتی از آثار زیرآب به صورت طبیعی خود یا در صورت لزوم با اهداف علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) از روز 15 اکتبر تا 3 نوامبر 2001 در شهر پاریس تشکیل جلسه داد. یونسکو در سی و سومین جلسه خود با تایید اهمیت میراث فرهنگی زیرآب به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از میراث فرهنگی بشری و عنصری مهم در تاریخ ملتها، مقوله باستان شناسی زیرآب را به عنوان موضوع کنوانسیون یبن المللی در روز دوم نوامبر 2001 مورد تصویب قرار داد (توفیقیان، ۱۳۸۵)(متن کامل کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی زیرآب ) .

حفاظت، مرمت و باستان شناسی زیرآب[ویرایش]

مجسمه برنزی (Apoxyomenos )به دست آمده از دریای آدریاتیک - در حال حاضر در موزه باستان شناسی زاگرب کرواسی نگهداری می شود

"اقدامات حفاظتی همیشه باید قسمتی از یک پروژهیک باستان شناسی باشند" . مصنوعات فرهنگی در محیط های زیر آب ممکن است از شرایط حراستی بهتری نسبت محیط های خشک برخورد باشند. معمولاً سایت های باستانی در زیرآب پس از سپری کردن مدتی یک حالت موزانه با محیط اطراف خود دست پیدا می کنند. شاید یک مصنوع فرهنگی در طول صدها یا هزاران سال به این توازن برسد. حراست از مصنوعات بازیابی شده از سایت های باستانی دریایی یکی از مهم‌ترین تدابیری است که باید به اجرا در بیایید و یک کاوشگر یا نجاتگر در قبال مصنوعات به دست آمده از سایت‌های باستانی مسئول است. بدون حفاظت ممکن است مصنوعات به دست آمده نابود و مهمترین اطلاعات تاریخی ما از بین برود. مصنوعاتی که از محیط های آب شور به دست می آیند معمولاً

روپیه های نقره ای بهم پیوسته توسط مرجان و کلسیمهای ته نشین شده در آب – سایت Great Basses wreck))- قرن 18 میلادی – سریلانکا. به

شکل خوبی حراست می شوند اما به طور طبیعی ترد و شکننده می باشند.به طور کلی مصنوعات بدست آمده از محیط‌های دریایی غیر هوازی مانند مصنوعات مدفون در ماسه‌های دریا به نسبت مصنوعات بدست آمده از محیط دریایی هوازی سطح ماسه‌های بستر دریا بهتر حراست می‌شوند. مواد ارگانیک مانند چرم ،چوب ، منسوجات [مانند: پارچه های بادبانها]، طناب ، بقایای گیاهی و .... اگر بدون اقدامات حفاظتی بر روی خشکی نگهداری شوند ممکن است خرد شوند یا دچار تورق، توده و تخریب شوند. آهن ممکن است درظرف چند روز یا چند ماه بر طبق سایز یا چگالی مصنوع، دچار زوال یا ظاهری بد ریخت شود. استخوان ،شیشه ،سفال و مواد مشابه نیز به مرور زمان دچار حالت تبلبور خواهند شد. به دلیل موارد ذکر شده اقدامات حفاظتی یکی از اصلی ترین محورها در حفاری سایت های باستانی دریایی به حساب می آید(Hamilton, 1999, p.4).

تکنیک ها[ویرایش]

باستان شناسان زیر آب در حال بررسی یک کشتی غرق شده مربوط به قرن ۱۹ میلادی

کاوش های باستان شناسی زیرآب بسیار به باستان شناسی زمینی شبیه است. در باستان شناسی زیرآب از ابزار مشابه استفاده می شود اما معمولاً از نوع پلاستیکی آنها بخاطر اینکه در آبهای شور تخریب نشوند. روش های بکار گرفته برای کار در زیر آب بخاطر محیط کمی متفاوت است. اکثر ابزار مور استفاده در کاوش های باستان شناسانه زمینی در زیر آب نیز مورد استفاده قرار می قرار می گیرند مانند: بیلچه دستی، square units، تخت رسم گیره دار، مداد، متر اندازه گیری، و به عبارت دیگر تمام ابزار مورد استفاده برای کاوش یک محوطه در زیرآب برای زمین نیز مورد استفاده قرار می گیرند. بهرحال، بجای خاک انداز و سطل یا فرقان و غربال یا شستن آن با آب برای پا کردن کثیفی ها، از لوله 100 فوتی متصل به یک موتور بزرگ لاروب با یک پمپ که حرکت می دهد ششصد گالون آب را در یک دقیقه استفاده می شود و رسوبات بستر دریا را همانند یک جاروبرقی غول پیکر ومیمکد.اکثر مردم تعجب خواهند کرد وقتی می شنوند که کاوش های زیرآبی نسبت به روی زمین بسیار راحت است بخاطر اینکه زیرآب، ما می توانیم شناور باشیم بر روی محوطه و نزدیک هر قسمت از کار کاوش بدون برخورد با آن تکان بخوریم( Adovasio & Hemmings).

مقالات در این زمینه[ویرایش]

- سرگذشت یک باستان شناس زیر آب از گذشته تا به امروز "جیمز پی. دلگادو

-باستان شناسی زیرآب در ایالات متحده آمریکا در "دهه های شصت و هفتاد

-عـصر مفـرغ در شـرق مدیتـرانه