گسل سراسری زاگرس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

کمربند چین خورده -رورانده زاگرس (Zagros FTB) یک کمربند طولانی حدوداً 1800 کیلومتری (1100 مایل) از سنگهای پوسته ای تغییر شکل یافته است که در جبهه برخوردی بین صفحات عربی و صفحات اوراسیا تشکیل شده است. این ناحیه چین خورده، نشستگاه بزرگترین استان های نفتی جهان(کرمانشاه، لرستان، ایلام، چهارمحال و بختیاری، کهکلویه و بویراحمد و خوزستان) و در عین حال از فقیرترین مردم زاگرس نشین است. به طوری که در حدود 49 درصد از ذخایر هیدروکربنی موجود در کمربند زاگرس و حدود 7 درصد از کل ذخایر هیدروکربنی کل جهان را در خود جای داده است.[۱]

گسل‌های ناحیه زاگرس.

گسل سراسری زاگرس یک گسل طولانی در غرب ایران است که ایران مرکزی را از ایران جنوب غربی جدا می‌کند. این روراندگی که از شمال بندرعباس در استان هرمزگان شروع می‌شود با امتداد در راستای جنوب شرقی به شمال غربی در سردشت و مریوان وارد کشور عراق می‌شود و در نهایت در کشور ترکیه خاتمه می‌یابد. طول این گسل بزرگ، ۱۳۵۰ کیلومتر است.

ویژگی‌های ساختاری[ویرایش]

روراندگی سراسری زاگرس از نوع گسل‌های راندگی - فشاری است و بر اساس مطالعه برو و ریکو (۱۹۷۱) این گسل در اصل متشکل از دو گسل موازی است که در بعضی جاها برهم منطبق هستند و در بعضی جاها از هم فاصله زیاد دارند. گسل جنوب غربی قدمت بیشتری دارد و یک گسل معکوس کم شیب و مرز ایران باختری و زاگرس به حساب می‌آید. جابه‌جایی افقی این گسل حدود ۴۰ کیلومتر است. دومین گسل زاویه قائم دارد و راستگرد است. این روراندگی، گسل اصلی عهد حاضر نام دارد و در اصل مجموعه‌ای از چندین قطعه گسل کوچکتر در امتداد یکدیگر است.

زمین لرزه‌ها[ویرایش]

بخش جدید گسل سراسری زاگرس یعنی روراندگی اصلی عهد حاضر، بخش فعال گسل به حساب می‌آید و زمین لرزه‌های متعددی در عهد حاضر در آن به وقوع پیوسته‌است. مهمترین آن‌ها عبارتند از::[۲][۳]

گسل‌های زیرمجموعه[ویرایش]

گسل سراسری زاگرس باز چندین گسل فرعی تشکیل یافته‌است که بیشتر آن‌ها زیرمجموعه بخش جدیدتر گسل سراسری زاگرس هستند:[۲]

  • گسل میناب
  • گسل مارون
  • گسل اردل
  • گسل زردکوه
  • گسل کازرون
  • گسل دنا
  • گسل دورود
  • گسل قلعه حاتم
  • گسل نهاوند
  • گسل گارون
  • گسل صحنه
  • گسل مروارید
  • گسل پیرانشهر

منابع[ویرایش]

  1. «Cooper, M. (2007). Structural style and hydrocarbon prospectivity in fold and thrust belts: a global review. Geological Society, London, Special Publications, 272(1), 447-472.». Geological Society of London Publications. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «گزارش فوری زمین‌لرزه ۱۱ فروردین ۱۳۸۵ درب آستانه (سیلاخور) ML=۶٫۱». پژوهشکده زلزله شناسی، پژوهشگاه بین‌المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله. بازبینی‌شده در ۱۳۹۱/۸/۲۸. 
  3. زمین لرزه سیلاخور پایگاه ملی داده‌های علوم زمین.