گروس (بیجار)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
ولایت گروس در محدوده حکومت اردلان حوالی ۱۸۳۵

گروس (به کردی گروسی: گه‌ڕۊس، به کردی سورانی: Gerrûs) یکی از ولایت‌های سابق در ایران به مرکزیت شهر بیجار بود[۱]، که به مناطقی شامل استان‌های کردستان، زنجان و همدان امروزی اطلاق می‌شده است.
این نام به دوران قبل از تقسیم بندی استانی در سال ۱۳۱۶ خورشیدی و در دوران پهلوی بر می‌گردد،
هم اکنون بیجار یکی از شهرستانهای استان کردستان به حساب می‌آید که در شرق این استان واقع شده است.

نام

برخی تاریخ نگاران بر این باورند طایفه گروس، نام خود را هنگامی که در این منطقه ساکن شده‌اند به محل سکونت خود داده‌اند. زاگروس= زا + گروس به معنی زادگاه قوم گروس (کورت یا کورد) است تمام واژه های گروس، کروس ، کورت، کورد ،کرد ، گرد هم معنی هستند فقط تلفظ آن در نواحی جغرافیایی تغییر کرده است. در استان کرمانشاه و کردستان در ایران اقوام کورد زبانی زندگی می کنند که خود را گروس و زبان خود را کوردی گروسی می دانند. [۲]

تاریخ

طوایف گروس

از جلمه طوایف مشهور ساکن گروس در گذشته، طایفه‌های، گروس، سیاه‌منصور، کُرانی، خواجه‌وند،[۳] کبودوند، بایندر ترکمان گروس… هستند.

حکام گروس

حکام گروس از طایفه سیاه‌منصور

  • خلیل خان سیاه منصور
  • دولتیار خان سیاه‌منصور - حاکم آذربایجان، گروس و مناطقی دیگر از شمال غرب ایران.

حکام گروس از طایفه کبودوند

حکام گروس از طایفه بایندر گروس

  • امیرمعزز گروسی - حاکم شهرها و ولایت‌های: اصفهان، کاشان، گروس، اردبیل و کردستان در دوره قاجار.

مشاهیر گروس

و … از چهره‌های برجستهٔ منطقهٔ گروس در گذشته می‌باشند.

جستارهای وابسته

منابع

  1. BĪJĀR-iranicaonline
  2. بیات، عزیزالله، کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۳، ص ۳۸۲
  3. ḴᵛĀJAVAND-iranicaonline
  4. محبوبی اردکانی، تاریخ موسسات تمدنی جدید ایران، چاپ ۲۵۳۷، جلد ۲، ص ۱۵۱
  5. وقایع نگار کردستانی، علی‌اکبر، حدیقه ناصریه و مرآت الظفر، ص ۳۳۷، ۳۴۶، ۳۴۷