کرسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
کرسی زغالی
کرسی

کرسی (که در افغانستان 'صندلی' گفته می‌شود)، وسیله‌ای است که برای گرم‌شدن در زمستان در خانه‌ها استفاده می‌شود.

طرز کار[ویرایش]

کرسی تشکیل شده‌است از میزی کوتاه که در زیرش منقلی پُر از ذغال‌های مرغوب، دیرسوز و کم‌دودِ گداخته قرار داده شده و لحاف بسیار بزرگی برروی آن نهند تا گرمای حاصل از منقل از زیر میز خارج نشده و به هدر نرود. برای نشستن و خوابیدن افراد دور کرسی معمولاً از چند متکا، بالش و پشتی استفاده می‌شود. در این اواخر، کرسی نفتی و کرسی برقی نیز ساخته شده‌بود. به‌طور سنتی، برای گرم‌کردن کرسی از بخاری‌های ذغالی استفاده می‌کردند، ولی با پیشرفت فناوری، به‌تدریج از بخاری الکتریکی نیز استفاده می‌شد.[۱]

جایگاه فرهنگی[ویرایش]

کرسی جایگاهی ویژه در فرهنگ و سنت ایرانی داشته‌است و از لوازم فرهنگ سنتی آن به‌شمار می‌رفته‌است. شب یلدا، یکی از جشن‌های سنتی ایرانیان، در اوایل زمستان است که نقش کرسی در جمع‌کردن اعضای خانواده به دور گرمای آن مشهود بوده‌است.[۲]

جای نشستن افراد در کنار کرسی به نقششان در خانواده مرتبط است. معمولاً جایگاه بزرگسال‌ترین فرد خانواده، آن پله‌ای از کرسی است که دورترین فاصله را از درِ اتاق دارد، و جایگاه خردسالان جایی است که نزدیکتر به درِ اتاق است.

خطرات کرسی[ویرایش]

مهمترین خطر کرسی، خفگی براثر گاز مونوکسید کربن حاصل از ذغال نیم‌سوز است که در اصطلاح عامیانه آن را دودی‌شدن می‌گویند.

سوختگی پا نیز از خطرات دیگرِ کرسی است.

اصطلاحات مرتبط به کرسی[ویرایش]

  • پله: به هریک از چهار ضلع کرسی یک پلۀ کرسی گفته می‌شود.
  • چالۀ کرسی: گودالی است برای نهادن زغال‌های آتشین که در زیر کرسی و در نقطۀ میانیِ آن قرار دارد.
  • لحاف‌کرسی: لحاف ضخیم روی کرسی
  • روکرسی: پارچه‌ای که روی لحاف‌کرسی گذاشته می‌شود تا آن را از لکه‌های مواد غذایی محافظت کند.

منابع[ویرایش]

  1. مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Korsi»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۲۲ ژوئیۀ ۲۰۱۰).‎
  2. «زمستان در تهران قدیم-کرسی»(فارسی)‎. وب‌گاه فریا. بازبینی‌شده در مرداد ۱۳۸۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]