پرش به محتوا

جعفر شهری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
جعفر شهری (شهری‌باف)
تصویر از جلد کتاب قند و نمک
زادهٔ۱۲۹۳ خورشیدی
درگذشت۶ آذر ۱۳۷۸
مدفنقطعهٔ ۸۸ (قطعهٔ هنرمندان) بهشت زهرا
ملیتایرانی
پیشه(ها)نویسنده، تهران‌پژوه

جَعفَرِ شَهری‌باف (۱۲۹۳[۱] در عودلاجان تهران - ۶ آذر ۱۳۷۸ در تهران) نویسنده ایرانی و پژوهشگر تاریخ تهران بود.

شهری در دو مجموعهٔ طهران قدیم (۵ جلد) و تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم (۶ جلد)، حال و هوای تاریخی تهران را با جزئیاتش بیان می‌کند. دیگر اثر او، قند و نمک، مجموعه‌ای از اصطلاحات اصیل تهرانی با توضیحات و پیشینه است.

سه رمان از رمان‌های او، یعنی شکر تلخ، گزنه و قلم سرنوشت را باید سه‌گانه‌ای دانست که اولی مربوط به دوران کودکی نویسنده و رنج‌های مادر وی، دومی شرح دوران نوجوانی، و سومی مربوط به دوران میان‌سالی اوست. کتاب‌های حاجی در فرنگ (در دو جلد) و حاجی دوباره نیز سفرنامهٔ مؤلف است به مکه و سپس اروپا که در آن خرافات و باورهای مذهبی وقت را به چالش می‌کشد.

شهری در نوشته‌های خود از واژه‌های گوناگون و اصیل و اصطلاحات تهرانی بهره می‌گیرد. عباس میلانی، از ایران‌شناسان معاصر، در نوشتاری به انگلیسی با عنوان «تهران و تجدد، هفت‌خوان شخصی جعفر شهری» آثار و شخصیت جعفر شهری را بررسی کرده است.[۲][۳]

خیابانی واقع در خیابان استاد نجات اللهی (ویلا) تهران، (شرق به غرب) به نام «استاد جعفر شهری» نامگذاری شده است.[۴]

آثار

[ویرایش]
مقاله‌ای در روزنامهٔ اطّلاعات
  • طهران قدیم (۵ جلدی)
  • تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم (۶ جلدی)
  • قند و نمک
  • شکر تلخ
  • حاجی در فرنگ
  • حاجی دوباره
  • انسیه‌خانم
  • گزنه
  • قلم سرنوشت
  • کتاب علی
  • ۱۴۰۲ سفر به انگلیس (از مجموعه آثار منتشرنشدهٔ جعفر شهری، به کوشش پیام رنجبران)
  • ۱۴۰۴ قصهٔ کودکان «علی‌مراد و بُز زنگوله‌به‌شاخ» (از مجموعه آثار منتشرنشدهٔ جعفر شهری، به کوشش پیام رنجبران، انتشارات رُک)

منابع

[ویرایش]
  1. در شب تاجگذاری احمدشاه
  2. عباس میلانی، نوشتار خود را در سومین کنفرانس دوسالانهٔ بررسی‌های ایرانی (واشینگتن، مهٔ ۲۰۰۰) عرضه کرده است.
  3. «خیابانی به‌نام جعفر شهری». ایسنا. ۲۰۲۱-۰۹-۰۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۲-۲۳.
  • شهری، جعفر، قلم سرنوشت، تهران: انتشارات معین، ۱۳۷۸، شابک: ۶-۷۱-۵۶۴۳-۹۶۴. یادداشت ناشر.