کراسینگ‌اور

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چلیپایگی

به تغییرات ژنتیکی بین کروموزوم یا فام‌تن‌های[۱] هم‌ساخت چلیپایگی[۲] (Crossing over) می‌گویند. در حقیقت آخرین مرحلهٔ نوترکیبی ژنی است؛ که در پیش‌چهر یا پروفاز میوز I (پاکیتن) یک روی می‌دهد.

این فرایند توسط توماس هانت مورگان (Thomas Hunt Morgan) شرح داده شده‌است. گفته‌های او برپایهٔ کشف چلیپاگاه توسط فرانس آلفونس ژانسنس (Frans Alfons Janssens) بود. مورگان به طور دقیقی این فرایند را در مگس سرکه آزمایش کرد و به نتایج بزرگی رسید.

شیمی[ویرایش]

تقاطع‌هالیدی

در آغاز یک شکست دورشته‌ای در دنا توسطSpo۱۱ و در مرحله میوزI رخ می‌دهد. این پروتئین یک اگزونوکلئاز است؛ که با شکست در سر۵ٰ سبب ایجاد یک تک رشته با سر ۳ٰ می‌شود. در میوز عامل اصلی نوترکیبی Dmc۱ است. این پرونئین به همراه Rad۵۱ تک رشته‌ای ایجاد شده را می‌پوشانندو چیزی شبیه به فیلامنت ساخته می‌شود. در مرحلهٔ بعد هر رشته نقص خود را از روی کروماتید موجود اصلاح می‌کند و رشته کامل می‌شود. در این حالت چهارراهی حاصل می‌شود که به افتخار شخصی که آن را کشف کرده‌است آن را تقاطع هالیدی[۳] نامند که در حقیقت یک ساختمان چهارتایی از چهار رشته‌است.

در هوهسته‌ای‌ها[۴] از هر ژن دو نسخه حمل می‌شود که به آن دگره[۵] (Allele) می‌گویند. هر یک از آن‌ها از یکی از پدر یا مادر به فرزند رسیده‌است. در مرحلهٔ گامت زایی و در گام پس‌چهر یا متافاز[۶] آن این دگرچینه‌ها از هم جدا شده و هر یک وارد یک گامت می‌شوند. در طی چلیپایگی این دگرچینه‌ها می‌توانند تغییر کنند.

نرخ نوترکیبی ژنیو در نهایت کراسینگ اوور در ژن‌های مختلف متفاوت است و بستگی به فاصلهٔ ژنها دراد. ژن‌های نزدیک به هم احتمال چلیپایگی کمتری دارند. به وسیلهٔ نشانگر می‌توان این رویداد را بررسی کرد همچنین توالی دنا را می‌توان توسط این نشانگرها بررسی کرده و در درمان بیماری‌های ژنتیکی استفاده کرد.

آسیب در چلیپایگی[ویرایش]

اگرچه چلیپایگی یک روش مناسب برای نوترکیبی است اما می‌تواند توازن ژن‌ها را به هم بریزد و آن‌ها را از حالت متعادل خارج کند. به این شکل گامت‌های ایجاد شده دارای نقص هستند و قسمتی از ژنوم آن‌ها حذف یا افزوده شده‌است. دوبرابرشدگی‌ها و وارونه‌شدگی‌ها نیز نتیجهٔ چلیپایگی نابرابر است.

پانویس[ویرایش]

  1. این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان کروموزوم است
  2. این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان کراسینگ اور است
  3. Holliday junction
  4. این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان یوکاریوت است
  5. این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان آلل است
  6. این واژه مطابق با واژه‌های گردآوری شدهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی برگردان متافاز است

منابع[ویرایش]

  • ویکی‌پدیاانگلیسی
  • ویکی‌پدیافرانسوی