پروفاز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تصویر سه‌بعدی از یک سلول در مرحلهٔ پروفاز از چند جهت مختلف. کروموزوم‌های مضاعف‌شده به رنگ قرمز نشان داده شده‌اند.

پروفاز یا پیش‌چهر[۱] در جانداران یوکاریوتی نخستین مرحلهٔ میتوز یا میوز است.

پروفاز در میتوز[ویرایش]

پروفاز در میتوز.

در آغاز این مرحله کروموزومهای مضاعف‌شده که به صورت رشته‌های دراز و در هم تنیدهٔ کروماتینی در هستهٔ یاخته قرار داشتند، به تدریج کوتاه، ضخیم و قابل رؤیت می‌شوند. در این مرحله هر کروموزوم از دو کروماتید خواهری تشکیل شده است.

پوشش هسته نیز به تدریج از بین می‌رود (البته قارچها در این قاعده استثنا هستند و تمامی مراحل رشتمان را بدون محو شدن پوشش هسته و در درون آن طی می‌کنند).

سانتریولها هم به تدریج از یکدیگر دور شده و رشته‌های دوک تقسیم را تشکیل می‌دهند.

پروفاز در میوز[ویرایش]

در کاستمان دو پیش‌چهر وجود دارد: پروفاز نخستین و پروفاز دوم. در پیش‌چهر نخستین (که نخستین مرحلهٔ میوز نخستین است) کروموزوم‌های مضاعف‌شده همچون در پیش‌چهر کاستمان فشرده و قابل رؤیت می‌شوند و غشای هسته تجزیه می‌شود. آنگاه کروموزوم‌های همتا که هر کدام دو کروماتید خواهری دارند از طول در کنار یک‌دیگر قرار گرفته و یک تتراد به وجود می‌آورند. پس از پیش‌چهر نخستین، یاخته وارد مرحلهٔ پروفاز نخستین می‌شود.

پروفاز دوم پس از واپسین‌چهر نخستین رخ می‌دهد و آغاز میوز دوم به شمار می‌آید. باید توجه داشت که در این فاصله کروموزوم‌ها همانندسازی نمی‌کنند. پیش‌چهر دوم رشته‌های دوک در اطراف هر هستهٔ تک‌دسته تشکیل می‌گردد.

Mitosis Stages - Persian.svg

پانویس[ویرایش]

  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع و پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  • زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم آموزش متوسطه