پروفاز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
تصویر سه‌بعدی از یک سلول در مرحلهٔ پروفاز از چند جهت مختلف. کروموزوم‌های مضاعف‌شده به رنگ قرمز نشان داده شده‌اند.

پروفاز یا پیش‌چهر[۱] در جانداران یوکاریوتی نخستین مرحلهٔ میتوز یا میوز است.

پروفاز در میتوز

پروفاز در میتوز.

در آغاز این مرحله کروموزومهای مضاعف‌شده که به صورت رشته‌های دراز و در هم تنیدهٔ کروماتینی در هستهٔ سلول قرار داشتند، به تدریج کوتاه، ضخیم و قابل رؤیت می‌شوند. در این مرحله هر کروموزوم از دو کروماتید خواهری تشکیل شده است.

پوشش هسته نیز به تدریج از بین می‌رود (البته قارچها در این قاعده استثنا هستند و تمامی مراحل میتوز را بدون محو شدن پوشش هسته و در درون آن طی می‌کنند).

سانتریولها هم به تدریج از یکدیگر دور شده و رشته‌های دوک تقسیم را تشکیل می‌دهند.

پروفاز در میوز

در میوز دو پروفاز وجود دارد: پروفاز نخستین و پروفاز دوم. در پروفاز نخستین (که نخستین مرحلهٔ میوز نخستین است کروموزوم‌های مضاعف‌شده همچون در پروفاز میوز فشرده و قابل رؤیت می‌شوند و غشای هسته تجزیه می‌شود. آنگاه کروموزوم‌های همتا که هر کدام دو کروماتید خواهری دارند از طول در کنار یک‌دیگر قرار گرفته و یک تتراد به وجود می‌آورند. پس از پروفاز نخستین، یاخته وارد مرحلهٔ پروفاز نخستین می‌شود.

پروفاز دوم پس از تلوفاز نخستین رخ می‌دهد و آغاز میوز دوم به شمار می‌آید. باید توجه داشت که در این فاصله کروموزوم‌ها همانندسازی نمی‌کنند. پروفاز دوم رشته‌های دوک در اطراف هر هستهٔ تک‌دسته تشکیل می‌گردد.

Mitosis Stages - Persian.svg

جستارهای وابسته

منابع و پی‌نوشت‌ها

  • زیست‌شناسی و آزمایشگاه ۲، سال سوم آموزش متوسطه
  1. واژهٔ مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دفتر نخست تا چهارم، 1376 تا 85