پیمان کمپ دیوید

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
از چپ به راست، مناخیم بگین، جیمی کارتر و انور سادات لحظاتی پس از امضای پیمان کمپ دیوید.

پیمان کمپ دیوید (در عبری: הסכמי קמפ דייוויד، در عربی: اتفاقیة کامب دیفید و در انگلیسی: Camp David Accords) نام پیمانی است که به وسیله انور سادات رئیس جمهور وقت مصر و مناخیم بگین، نخست وزیر وقت اسرائیل در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۸ به امضا رسید.

انور سادات و جیمی کارتر در قرارداد کمپ دیوید

پیمان کمپ دیوید پس از دوازده روز مذاکرات مخفی و با میانجی‌گری ایالات متحده آمریکا در کمپ دیوید که یکی از استراحتگاه‌های مقام ریاست جمهوری در ایالات متحده آمریکا است نهایی شد و در تاریخ ۱۷ سپتامبر ۱۹۷۸ با حضور جیمی کارتر، رئیس جمهور وقت ایالات متحده آمریکا در کاخ سفید به امضای نهایی رسید. پیمان کمپ دیوید اولین پیمان صلح میان طرفین جنگ اعراب و اسرائیل بود که به صلح میان مصر و اسرائیل انجامید.

انور سادات اولین رئیس وقت یک کشور عربی از طرفین جنگ اعراب و اسرائیل بود که به صلح با اسرائیل و به رسمیت شناختن این کشور اقدام کرد. وی به سبب این اقدام خود، دو سال بعد در هنگام یک رژه نظامی ترور شد.

متن توافقنامه[ویرایش]

پیمان‌نامهٔ کمپ‌دیوید ۸ بند داشت:

  • نیروهای اسرائیل باید در سه سال پس از بستن پیمان از صحرای سینا عقب نشینند.
البته در این هنگام بسیاری از سرزمین‌های کشورهای دیگر در خط مقدم، از جمله بلندی‌های جولان سوریه و نوار غزه و کرانه باختری رود اردن کشور اردن، در اشغال اسراییل بود که در قرارداد اشاره‌ای به پس‌گیریشان نشده‌بود. شاید بتوان گفت که صلحی که سادات بسته‌بود تنها مال مصر بوده‌است و کاری به دیگر کشورها نداشته‌است.
  • لزوم برقراری روابط دوستانه و روابط کامل دیپلماتیک میان دو طرف
طبق این اصل اسراییل را نخستین بار در میان کشورهای جهان سوم به رسمیت می‌شناختند که طبیعتاً امتیازی برای اسراییل به شمار می‌رفت.
  • شناسایی تمامیت ارضی بود
طبق این بند سرزمین‌هایی که اسراییل طی سال‌ها جنگ با فلسطینیان به دست آورده‌بود را از سوی مصر رسماً مال خودش شناخته می‌شد.
با اجرای این بند اسرائیل از حالت نیمه‌محاصره‌ای که داشت بیرون می‌آمد.
  • شروع مذاکرات دربارهٔ خود مختاری فلسطینیان در نوار غزه و کرانهٔ باختری رود اردن به فاصله یک ماه پی از عقد قرارداد
گرچه مذاکره‌ها به موقع آغاز شد، اما هیچگاه به انتها نرسید. در واقع این بند مبهم و ناکارآمد بود زیرا هیچ لزومی برای طرفین نمی‌آورد و تنها ایشان را به مذاکره فرامی‌خواند که در عمل نیز چنین شد و بی‌نتیجه ماند.
  • انتخابات برای تعیین دولتی خودمختار در نوار غزه و ساحل غربی رود اردن؛ سپس عقب نشینی ۵ سالهٔ نظامی و غیر نظامی نیروهای اسراییل
البته این دو اصل هرگز به نتیجه‌ای نرسیداما این اصل نیز همچون اصل خود مختاری فلسطینیان هیچ گاه به نتیجه نرسید. هنوز اسرائیل به کرانهٔ باختری می‌رود و جنگ اسرائیل و غزه با ۵۰۰۰ کشتهٔ فلسطینی و تعدادی اسرائیلی نیز صورت گرفت.
  • گروهی برای رسیدگی به همهٔ ادعاهای مالی دو طرف تشکیل شود.
این اصل نیز پس از گذشت یکی دو سال از عقد پیمان کمپ دیوید منجر به گسترش جاذبهٔ رابطهٔ اقتصادی اسرائیل با مصر شد و سرمایه‌گذاران اسرائیلی برای جذب سرمایه‌های مصر و کسب سود از نیروی کار و شرایط اقتصادی مصر راهی این سرزمین شدند.

به هرحال طبق این ۸ بند درعمل این منافع به طرفین رسید:

  1. مصر: پس دادن صحرای سینا به مصر
  2. اسرائیل: به رسمیت شناختن کشور اسرائیل و تمامیت ارضی او و، رابطهٔ اقتصادی او با مصر، راه یافتنش به آبراه سوئز
  3. فلسطین: تشکیل دولت خودمختار و عقب‌نشینی اسرائیل (که کلاً تنها روی کاغذ ماند)[نیازمند منبع]

جایزه صلح نوبل[ویرایش]

امضای پیمان کمپ دیوید در افکار عمومی جهانی باعث به وجود آمدن امید آشتی و صلح میان اعراب و اسرائیل و آغازی برای صلحی پایدار در منطقه خاورمیانه شد، از همین روی بنیاد نوبل در سال ۱۹۷۸ جایزه صلح خود را به طور مشترک به انور سادات و مناخیم بگین اهدا کرد.

واکنش‌های بین‌المللی[ویرایش]

سازمان ملل[ویرایش]

مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه ای را به درخواست سازمان آزادی‌بخش فلسطین به تصویب رساند که شامل محکومیت ضمنی توافقنامه صلح بود، زیرا بدون مشارکت سازمان ملل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین بوده و برخلاف منشور ملل متحد منعقد شده و حقوق انفکاک ناپذیر مردم فلسطین شامل حق بازگشت آوارگان فلسطینی، حق تعیین سرنوشت و حق حاکمیت ارضی را دربرنمی گیرد.[۱]

سازمان کنفرانس اسلامی[ویرایش]

در واکنش به پیمان کمپ دیوید، سازمان کنفرانس اسلامی رای به «تعلیق عضویت مصر» داد، اما در تاریخ ۱۹ ژانویه ۱۹۸۴، از «مصرِ اسلامی» بدون قراردادن هیج پیش‌شرطی، دعوت به ادامه عضویت کرد.[۲]

اتحادیه عرب[ویرایش]

در واکنش به پیمان کمپ دیوید، اتحادیه عرب عضویت مصر را به حالت «تعلیق» درآورد و تمام کمک‌های اقتصادی به آن را قطع کرد. هم‌چنین مقر مرکزی اتحادیه عرب از قاهره به تونس منتقل شد.[۳] در سال ۱۹۸۹ مصر مجددا به اتحادیه عرب دعوت شد و مقر اتحادیه به قاهره بازگشت.[۴]

ایران[ویرایش]

در هنگام امضای پیمان کمپ دیوید، اردشیر زاهدی آخرین سفیر ایران، قبل از پیروزی انقلاب ایران (۱۳۵۷) در ایالات متحده به نمایندگی از شاه ایران شرکت داشت و از سوی ایران پیمان صلح میان مصر و اسرائیل را به مردم هردو کشور تبریک گفت. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و تشکیل نظام جمهوری اسلامی ایران با پیمان مذکور به مخالفت برخاست و از به رسمیت شناختن آن امتناع ورزید. روح الله خمینی، رهبر جمهوری اسلامی ایران در واکنش به این قرار داد، بطور مستقیم و با تصمیم شخصی خود اقدام به قطع رابطه ایران با مصر کرد.[۵][۶]

بعد از انقلاب مصر[ویرایش]

در پی برکنار شدن دیکتاتور مصر حُسنی مبارک از مقام ریاست‌جمهوری مصر در تاریخ ۱۰ فوریه ۲۰۱۱ میلادی و واگذاری اختیارات کشور به «شورای عالی نیروهای مسلح مصر» این شورا با انتشار بیانیه‌ای بر تعهد این کشور به معاهدات بین‌المللی و منطقه‌ای مصر، از جمله «پیمان کمپ دیوید» تاکید کرد.[۷] با اینحال بعد از پیروزی محمد مرسی در انتخابات ریاست جمهوری مصر، وی از تجدیدنظر در قرارداد کمپ دیوید خبر داد.[۸]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

منابع[ویرایش]

Wikipedia contributors، "Camp David Accords،" Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Camp_David_Accords&oldid=134714954 (accessed June ۲، ۲۰۰۷).