نیتروگلیسرین

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نیتروگلیسرین
Skeletal formula of zwitterionic nitroglycerin
Spacefill model of nitroglycerin
Ball and stick model of nitroglycerin
شناساگرها
شماره ثبت سی‌ای‌اس 55-63-0 YesY
پاب‌کم 4510
کم‌اسپایدر 4354 YesY
UNII G59M7S0WS3 YesY
شمارهٔ ئی‌سی 200-240-8
شمارهٔ یواِن 0143 0144 1204 3064 3319
دراگ‌بانک DB00727
KEGG D00515 YesY
MeSH Nitroglycerin
ChEBI CHEBI:28787 YesY
ChEMBL CHEMBL730 YesY
کد اِی‌تی‌سی C01DA02,C05AE01 (WHO)‎
1802063
165859
جی‌مول-تصاویر سه بعدی Image 1
Image 2
خصوصیات
فرمول مولکولی C3H5N3O9
جرم مولی 227.0865 g mol−1
شکل ظاهری Colorless liquid
چگالی 1.6 g cm−3 (at 15 °C)
دمای ذوب ۱۴ درجه سلسیوس (۵۷ درجه فارنهایت; ۲۸۷ کلوین)
دمای جوش
‎50-60 °C, 323-333 K, 122-140 °F decomposes
log P 2.154
ساختار
Tetragonal at C1 C2 and C3

Trigonal planar at N7 N8 and N9

شکل مولکولی Tetrahedral at C1 C2 and C3

Dihedral at N7 N8 and N9

ترموشیمی
-370 kJ mol-1
Std enthalpy of
combustion
ΔcHo298
-1.529 MJ mol-1
داروشناسی
فراهمی زیستی <1%
Routes of
administration
Intravenous Oral Sublingual Topical Transdermal
دگرگشت Hepatic
Elimination
half-life
3 min
Legal status Pharmacist Only (S3)(AU)


رده‌بندی داروهای بارداری
Explosive data
Shock sensitivity high
حساسیت اصطکاک high
Explosive velocity 7700 m s−1
هم‌ارز تی‌ان‌تی 1.50
خطرات
شاخص ئی‌یو 603-034-00-X
طبقه‌بندی ئی‌یو E (Explosive) Very Toxic T+ Dangerous for the Environment (Nature) N
کدهای ایمنی , R26/27/28, R33, R51/53
شماره‌های نگهداری (S1/2), S۳۳, S۳۵, S36/37, S45, S61
لوزی آتش
Flammability code 3: Liquids and solids that can be ignited under almost all ambient temperature conditions. Flash point between 23 and 38 °C (73 and 100 °F). E.g., gasoline)Health code 3: Short exposure could cause serious temporary or residual injury. E.g., chlorine gasReactivity code 4: Readily capable of detonation or explosive decomposition at normal temperatures and pressures. E.g., nitroglycerinSpecial hazards (white): no codeNFPA 704 four-colored diamond
3
3
4
به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa)
 YesY (بررسی) (چیست: YesY/N؟)
Infobox references

نیتروگلیسرین (به انگلیسی: NITROGLYCERIN) .روغنی سنگین و بی بو .دارویی با رده درمانی گشادکننده عروقی بوده و نیز نام یک ماده منفجره می‌باشد. این ماده به شکل‌های دارویی قرص، برچسب پوستی، افشانه در بازار موجود است.از نیتریک اسید و گلیسیرین درست می‌شود.

موارد مصرف[ویرایش]

نیتروگلیسرین در آنژین صدری تجویز می‌شود. این دارو در سه مورد کاربرد دارد:

(۱) تخفیف یک آنژین صدری با مصرف دارو و پس از شروع درد

(۲) جلوگیری از حمله قلبی با مصرف دارو و درست پیش از بروز حمله

(۳) کاهش تعداد حملات با مصرف دائمی و منظم دارو. قرص‌های زیر زبانی نیتروگلیسرین، قرص‌هایی که در دهان بین لب یا گونه و لثه‌های فوقانی گذاشته می‌شوند، یا افشانه آئروسل که در زیر زبان زده می‌شود، همگی حملات آنژینی را تخفیف داده یا از آن‌ها جلوگیری می‌کنند.

مکانیسم اثر[ویرایش]

این دارو از طریق گشاد نمودن عروق کرونر قلب عمل می‌کند؛ به همین علت آن را یک داروی ضد آنژین می‌نامند.

عوارض جانبی[ویرایش]

تاری دید، خشکی دهان، سردرد شدید، یا بثورات جلدی. علایم مسمومیت در اثر مصرف بیش از حد نیتروگلیسرین عبارتند از: کبودی لب‌ها، بستر ناخن‌ها، و کف دست‌ها؛ سرگیجه شدید؛ احساس فشار در سر و سر درد شدید؛ مشکل در تنفس؛ خستگی شدید؛ ضربان قلب تند؛ تب؛ و تشنج. برخی از مصرف کنندگان نیتروگلیسرین همچنین ممکن است دچار سردرد خفیف یا شدید ، برافروختگی صورت و گردن و تهوع شوند. با استفاده مداوم از دارو، سردرد معمولاً طی چند روز یا هفته رفع خواهد شد. این سردردها را می‌توان با مسکن‌های معمولی تسکین داد.

انفجار[ویرایش]

نیتروگلیسیرین و هر رقیق کننده مطمئنا می توانند سوختگی داشته باشند. قدرت انفجاری نیتروگلیسیرین ناشی از انفجار است: انرژی حاصل از تجزیه اولیه موجب فشار قوی قوی است که مواد سوخت اطراف آن را منفجر می‌کند. این موج شوک خودکشی است که از طریق مواد منفجره 30 برابر سرعت صدای پخش شده به عنوان یک تجزیه کننده تقریباً فوری از طریق سوخت به یک گاز سفید گرم تبدیل می‌شود. انفجار نیتروگلیسیرین تولید گازهایی را می‌کند که بیش از 1200 بار حجم اولیه را در دمای اتاق و فشار عادی اتاق اشغال می‌کند. گرما آزاد شده، دما را به حدود 5000 درجه سانتیگراد افزایش می‌دهد (9000 درجه فارنهایت). [] این کاملا از تخریب متفاوت است که تنها صرفه جویی در دسترس بودن سوخت صرف نظر از فشار یا شوک است. تجزیه این امر موجب نسبت بسیار بالایی نسبت به انرژی مولکولهای گاز شده در مقایسه با سایر مواد منفجره شده‌است و این یکی از داغترین مواد منفجره انفجاری است.

نرخ تولید جنگی[ویرایش]

مقادیر زیادی نیتروگلیسیرین در طول جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم برای استفاده به عنوان سوخت‌های نظامی و در کارهای مهندسی نظامی تولید شد. در طول جنگ جهانی اول، کارخانه HM، Gretna، بزرگترین کارخانه سوختگیری در بریتانیا، حدود 800 تن ردپای کوردی در هفته تولید کرد. این مقدار نیاز به حداقل 336 تن نیتروگلیسیرین در هفته (با فرض عدم تلفات در تولید). نیروی دریایی سلطنتی کارخانه خود را در کارخانه نیروی دریایی سلطنتی، Holton Heath در Dorset انگلستان داشت. یک کارخانه بزرگ کوردیت در کانادا در طول جنگ جهانی اول ساخته شده بود. کارخانه کوردیتی کانادا در نوبل، انتاریو، برای تولید 1.500.000 پوند (680 تن) کوردیت در هر ماه ساخته شد و نیاز به حدود 286 تن نیتروگلیسیرین در هر ماه داشت.

جستارهای وابسته[ویرایش]

آنژین صدری

منابع[ویرایش]