لوله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Hastelloy Monel Inconel Incolloy Pipes and Tubes.jpg

لوله استوانه‌ای توخالی است که از آن برای انتقال یا نگهداری سایر مواد و مایعات استفاده می‌کنند. لوله‌ها می‌توانند از مواد مختلفی مثل آهن، فولاد، پلیمر، شیشه و غیره ساخته شوند. از انواع اوله می‌توان به لوله‌های فلزی و لوله‌های پلی اتیلنی که کاربرد فراوانی دارند اشاره نمود.

انواع لوله[ویرایش]

لوله‌های پلی اتیلن[ویرایش]

لوله‌های ساخته شده از پلی ایتلن که با نام‌های اختصاری PE در بازار و در بین دانشگاهیان شناخته می‌شود پاسخی است جهت هزینه‌هایی که در لوله کشی صرف می‌گردد. لوله پلی اتیلن که با عمری نزدیک به ۱۰۰ سال زیر زمین می‌تواند هزینه‌های دفن لوله که ۶۰ تا ۷۰ در صد هزینه لوله کشی را به خود اختصاص می‌دهد کاهش بدهد. مواد اولیه لوله پلی اتیلن در گریدهای گوناگن تولید می‌گردد، در حال حاضر در این مواد اولیه پلی اتیلن با گرید PE 80 و PE 100 تولید می‌شود و در جهان لوله پلی ایتلن با مواداولیه با گرید PE 120 نیز شروع شده‌است.

کاربرد لوله پلی ایتلن در انتقال فاضلاب‌های شهری و منازل، آبیرای گیاهان، آبیاری باغات و باغچه‌ها، استفاده در آبیاری قطره ای، آبیاری بارانی ، انتقال آب شرب شهری ، انتقال گاز و.. مورد استفاده قرار می‌گیرد لوله‌ها بر اساس نوع مصرف دسته‌بندی می‌شوند.

لوله های پلی اتیلن به علت سبکیه وزن و امکان حلقه شدن و یا همان کلاف شدن تا سایز ۱۲۵ میلیمتر و از سایز ۱۶۰ به بالا به صورت شاخه های ۱۲ متری و در پاره ای از موارد به صورت ۱۳/۵ متر تولید و ارایه میگردد و این مسئله کلیه هزینه های حمل و نصب را به حداقل میرساند  لوله های پلی اتیلنی به لوله هایی اطلاق میگردد که از مواد پلی اتیلنی ساخته شده باشند و این مواد در سه دسته قرار میگیرند که عبارتند از PE63-PE80-PE100 .

لوله های پلی اتیلن در مواردی چون لوله های پلی اتیلن آبرسانی لوله های پلی اتیلن فاضلابی, لوله های پلی اتیلن گازرسانی و لوله های پلی اتیلن کابلی که هر یک بسته به عنوان و یا نام خود همانطور که مشخص است کاربرد خود را دارد .لوله های پلی اتیلن به چند روش به یکدیگر متصل میشوند که عبارتد از جوش لب به لب ,ارتباط به وسیله رینگ و فلنج ,و ارتباط به وسیله رابطهای پلیاتیلن که تا سایز ۱۲۵ میلیمتر تولید و ارایه میگردد. لوله پلی اتیلن به لحاظ انعطاف پذیری بالا در محیطهای ناهموار نیز به راحتی کاربرد دارد و این انعطاف‌پذیری بالا باعث شده لوله های پلی اتیلن در فشارهای زیر سطحی و لرزشهای ناشی از زلزله و عوامل طبیعی مقاومت بالایی داشته باشند. لوله های پلی اتیلن دارای مشخصات خاص همان سایز میباشند به این صورت که کلیه مشخصات لوله اعم از سایز نوع استاندارد و سال تولید به صورت حک داغ بر روی لوله خودنمای می‌کند.

لوله‌های فلزی (درزدار و بدون درز)[ویرایش]

لوله‌های فلزی بر اساس کاربردشان می‌توان به لوله‌های مانیسمان (بدون درز) لوله گالوانیزه (درزدار) تقسیم‌بندی نمود لوله‌های مانیسمان (بدون درز): لولۀ سیاه بدون درز است که طی فرآیند تولید از هیچ گونه درز جوشی استفاده نمی کند. اصطلاح علمی این لوله «سیمی لس» است. این محصول در طی فرآیند تولید از روش های جوش استفاده نمی کند. این لوله دارای مقاومت بالایی است و برای انتقال آب ، نفت و گاز بسیار استفاده می شود. لوله مانیسمان لوله مانیسمان به مقاطع توخالی ساخته شده بدون هیچگونه درز جوشی گفته می شود که محصولات بسیار مقاومی در برابر فشار های داخلی و خارجی می باشد. این محصول برای اولین بار توسط یک مهندس آلمانی به نام مانیسمان اختراع شد. مقاطع مانیسمان تحول عظیمی در صنعت مقاطع فولادی بود به صورتی که نام مخترع را بر روی محصول گذاشتند. مقاطع مانیسمان (seamless pipe) که در سرتاسر بدنه خود هیچگونه ردی از درزجوش ندارد به لوله بدون درز معروف می باشد.

این محصول از طریق مراحل کشش و نورد تولید می گردد. در تولید این محصول فولادی با مقاومت بسیار بالا شمش های فولادی با آلیاژ فولاد کربن به عنوان ماده اولیه محسوب می شود. بهترین حالت برای شمش های فولادی به عنوان ماده اولیه تولید این محصول، حالت گرد آن است. به این دلیل که گرد کردن شمش های فولادی مکعب خود مستلزم طی کردن مراحلی می باشد و زمان بر است.

در حالت کلی برای تولید این محصول با شلیک سمبه ای به داخل شمش، قطعه را سوراخ کرده و تبدیل به این مقاطع فولادی مقاوم می کنند که در این صورت هیچ نیازی به ایجاد درز جوش نمی باشد. از همان زمان ابتدای تولید تا بسته بندی محصول، شمش فولادی به طور تقریبی ۱۵ مرحله را طی خواهد کرد. مزیت این محصول در مقاومت بسیار بالای آن در برابر فشار های داخلی و خارجی می باشد که ناشی از عدم وجود درز جوش بر روی بدنه مقطع است از همین رو این محصول در صنایع تحت فشار پتروشیمی، گاز و نفت و… برای انتقال آب، مایعات و گازهای پرفشار کاربرد دارد.

ابعاد استاندارد لوله مانیسمان برابر با ضخامت های ۲۰، ۴۰، ۶۰، ۸۰، ۱۲۰، ۱۶۰ میلیمتر و در طول های ۶ و ۱۲ متری می باشد. واحدهای صنعتی اغلب این محصول را در قطرهای بیشتر تولید نمی کنند به این دلیل که تولید این مقاطع در قطر های بالاتر مقرون به صرفه نخواهد بود. بیشترین مصرف لوله مانیسمان ۲۰ در گازکشی توکار ساختمان و لوله مانیسمان ۴۰ در ساخت برج ها، خطوط آتشنشانی بوده و از ضخامت های بالاتر در صنایع خیلی حساس مانند صنعت پتروشیمی، نفت و گاز، پتروشیمی و… مورد استفاده قرار می گیرد. بخشی از مقاطع مانیسمان موجود در بازار آهن آلات ایران از طریق واردات از کشور چین و بخشی دیگر از طریق تولیدات کارخانه مانیسمان اهواز و واحد صنعتی ایران کاوه تامین می شود.

روش تولید لوله مانیسمان

برای تولید این محصول ابتدا باید شمش فولادی را بنا به آنچه که سفارش تولید گرفته شده برش دهند. شمش های این لوله هم تولید داخل است و هم وارد شده از سایر کشورها. در مرحله بعدی که به گرمادهی مشهور است شمش را داخل کوره های قوسی قرار می دهند تا با کمک سوخت گاز گرم شود. بعد از گرم کردن شدتش را بیشتر می کنند تا به مرحله سرخ شدن برسد. وقتی شمش از نظر حرارت به درجه مطلوب رسید با وسیله ای به اسم لخ پرس سوراخ می کنند. فولاد گرم شده را با دستگاه اللنگاتور گرد می کنند. در این مرحله یک سمبه به صورت گلوله شلیک می شود وبه داخل شمش فولادی می رود. این سمبه با سرعت بالا به طول 12 متر داخل شمش فولادی می شود تا لوله را به حالت گرد در بیاورد و بدون درز و اتصالی شکل بگیرد. سپس به مرحله تاب گیری می رسیم که اگر لوله تاب داشت در این قسمت صاف و یکدست می شود.  بعد از تمامی مراحلی که انجام شد سر و ته لوله را می گیرند تا گرد شود و از حالت تیز و برنده ای در بیاید. پس از گرد شدن سرلوله به مرحله کشش می رسیم و لوله تا 24 متر تحت کشش قرار می گیرد. بعد از آن لوله را با آب، خنک می کنند و بنا به آنچه که مشتری سفارش داده بود لوله را برش می دهند. اصولا ترجیح بازار به طول 6 متر است. محصول برش خورده را با کامپیوتر لوله تست می کنند تا ضایعات را از اصل محصول جدا کنند. مرحله بعدی کونیک شدن دو سر لوله است که به آن حالت گردی و انحنای بیشتری می دهد. در دو مرحله آخر به پولیش کردن و بستن لوله می رسیم. یعنی برای مشتریان خارج از کشور لوله را با روغنی پالیش می کنند. در آخرین مرحله لوله ها را بسته بندی می کنند که به شکل شش ضلعی شود و با تسمه محکم می بندند تا بارگیری راحت انجام شود.

لوله گالوانیزه[ویرایش]

این نوع از لوله‌ها از طریق خم دادن ورق‌های گالوانیزه تولید می‌شوند و می‌توان در آب شرب منازل مورد استفاده قرار داد لوله های گالوانیزه آن دسته از مقاطع فولادی آبکاری شده با فلز روی می باشد که به شیوه نورد سرد تولید می گردد. در بازار مقاطع گالوانیزه را به نام لوله آهنی سفید نیز می شناسند. این مقاطع در دو نوع سبک و متوسط تولید می گردد که در انتقال گاز و آب کاربرد دارد. به علاوه از این محصولات در فاضلاب لوله های انتقال دما و در ساخت تهویه هوا استفاده می کنند.

شیوه ساخت این محصولات هم مانند مقاطع درزدار می باشد با این تفاوت که برای بالا بردن مقاومت این مقاطع در برابر خوردگی و زنگ زدگی آن را به دو روش گرم و سرد و با استفاده از فلز روی آبکاری می کنند. در شیوه گرم این مقطع را درون حمام مذاب روی فرو برده بعد از حرارت دادن قطعه را خارج و سپس با قرار دادن در معرض هوای آزاد مقاطع خشک می شوند. در گالوانیزه سرد قطعه درون ترکیبی از نمک روی و محلول آبی الکترولیز غوطه ور و گالوانیزه می شود. در این روش ضخامت لایه ای که فلز روی بر سطح قطعه ایجاد می کند کمتر از ضخامت به شیوه گرم می باشد. بررسی ۲ شیوه تولید لوله گالوانیزه

لوله های گالوانیزه آن دسته از مقاطع فولادی آبکاری شده با فلز روی می باشد که به شیوه نورد سرد تولید می گردد. در بازار مقاطع گالوانیزه را به نام لوله آهنی سفید نیز می شناسند. این مقاطع در دو نوع سبک و متوسط تولید می گردد که در انتقال گاز و آب کاربرد دارد. به علاوه از این محصولات در فاضلاب لوله های انتقال دما و در ساخت تهویه هوا استفاده می کنند.

شیوه ساخت این محصولات هم مانند مقاطع درزدار می باشد با این تفاوت که برای بالا بردن مقاومت این مقاطع در برابر خوردگی و زنگ زدگی آن را به دو روش گرم و سرد و با استفاده از فلز روی آبکاری می کنند. در شیوه گرم این مقطع را درون حمام مذاب روی فرو برده بعد از حرارت دادن قطعه را خارج و سپس با قرار دادن در معرض هوای آزاد مقاطع خشک می شوند. در گالوانیزه سرد قطعه درون ترکیبی از نمک روی و محلول آبی الکترولیز غوطه ور و گالوانیزه می شود. در این روش ضخامت لایه ای که فلز روی بر سطح قطعه ایجاد می کند کمتر از ضخامت به شیوه گرم می باشد.

منابع[ویرایش]

آهن سه