پرش به محتوا

فرهنگستان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

فرهنگستان[۱] یا آکادِمی (به فرانسوی: Académie) مؤسسه‌ای پژوهشی یا آموزشی برای آموزش عالی، پژوهش، یا عضویت افتخاری است.

اکنون در ایران چهار فرهنگستانِ فعال وجود دارد: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فرهنگستان علوم، فرهنگستان علوم پزشکی، و فرهنگستان هنر.

ریشه‌شناسی

[ویرایش]

فرهنگستان را در یونان باستان، «آکادِمیا» (به یونانی: Ἀκαδημία) می‌گفتند. کاربرد این واژه به شکل یونانیِ آن به سال ۳۸۵ پیش از میلاد برمی‌گردد؛ زمانی‌که افلاطون در دبیرستانی در شمال آتن در یونان، مدرسه‌ای برای خردورزی و فلسفه و آموزش بنیاد نهاد.

در لغت‌نامهٔ دهخدا فرهنگستان. [ ف َ هََ گ ِ ] ( اِ مرکب ) ( از: فرهنگ + ستان ، پسوند ). در زبان پهلوی فرهنگستان به معنی مدرسه و مکتب است و در سالهای اخیر این لغت را معادل آکادمی یعنی انجمن عالی ادیبان و نویسندگان ودانشمندان برگزیده اند. ( از حاشیه برهان چ معین ).

- فرهنگستان ایران ؛ برای حفظ و توسعه و ترقی زبان فارسی در خرداد 1314 انجمنی از 24 نفر از فحول دانشمندان ، بنام فرهنگستان ایران تشکیل شد که در پیراستن زبان فارسی و جلوگیری از تعصبات افراطی و تسجیل اصطلاحات علمی و تعیین قواعد برای اخذ یا رد لغات خارجی و تهیه مقدمات تألیف فرهنگ و دستور زبان فارسی اقدامات مفیدی کرد. ( از تاریخ فرهنگ ایران عیسی صدیق ص 356 ).[۲]

فرهنگ عمید واژه فرهنگستان-ا. مر.(فَ هَ گِ) ((پهلوی frahangisān)) مدرسه، مکتب، محل‌ تعلیم و تربیت. مجمع یا انجمنی از سر آمدان علوم و فنون.[۳]

جستارهای وابسته

[ویرایش]

منابع

[ویرایش]
  1. «فرهنگستان» [عمومی] هم‌ارزِ «academy, académie (fr.)»؛ منبع: گروه واژه‌گزینی. دفتر اول. فرهنگ واژه‌های مصوب فرهنگستان. تهران: انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی. شابک ۹۶۴-۷۵۳۱-۳۱-۱ (ذیل سرواژهٔ فرهنگستان)
  2. لغت نامه دهخدا.

۳.فرهنگ عمید.