سهیل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: Celestia.png ۰۶h ۲۳m ۵۷٫۱۰۹۹s٬ −۵۲° ۴۱′ ۴۴٫۳۷۸″

سهیل
Canopus.jpg
تصویری از سهیل توسط اکسپدیشن ۶
اطلاعات رصدی
مبدا J2000      اعتدال J2000
صورت فلکی شاه‌تخته
بعد 06h 23m 57.1099s[۱]
میل ‏ ۴۴٫۳۷۸″ ۴۱′ ‎−۵۲°
قدر ظاهری (V) −۰٫۷۲
مشخصات
رده F0 Ia
راهنمای رنگ U-B ۰٫۰۴
راهنمای رنگ B-V ۰٫۱۵
اخترسنجی
سرعت شعاعی (Rv) 20.5[۱] km/s
حرکت مخصوص (μ) RA: 19.99[۱] mas/yr
Dec.: 23.67[۱] mas/yr
اختلاف منظر (π) ۱۰٫۴۳ ± ۰٫۵۳[۱] mas
قدر مطلق (MV) −۵٫۵۳
جزئیات
شعاع ۶۵ R
گرانش سطحی (لگاریتم g) ۱٫۵۰
درخشندگی ۱۳۶۰۰ L
دما ۷٬۳۵۰ K
فلزات 90% Sun
نام‌گذاری‌های دیگر
Suhel, Suhail, Suhayl, Alpha Carinae, HD ۴۵۳۴۸, HR ۲۳۲۶, CD−۵۲°914, FK5 245, SAO ۲۳۴۴۸۰, HIP 30438, GC ۸۳۰۲
منابع
سیمباد اطلاعات

ستارهٔ سُهـِیل (آلفا شاه‌تخته، alpha Carinae) یا پَرَک درخشان‌ترین ستارهٔ صورت فلکی شاه‌تخته است. سهیل پس از شباهنگ دومین ستارهٔ پرنور آسمان شب است ولی در مدارهای شمالی قابل دیدن نیست. برای نمونه در شهر تهران تنها یک درجه از افق بالا می‌آید و بعد از حدود ۳ ساعت غروب می‌کند و در شهری مانند بندرعباس نیز بعد از حدود ۶ ساعت بعد ازطلوع قابل مشاهده می‌شود. برای دیدن آن باید به مناطق با عرضهای جغرافیایی پایین‌تر سفر کرد، دلیل ورود نام این ستاره به فرهنگ فارسی به شکل ضرب المثل همین کم پیدا بودن آن است. ستاره سهیل یک ابرغول سفید است و با ۹ جرم خورشیدی و قطر ۷۰ برابری خورشید از نزدیکترین نامزدهای ابرنواختر به شمار می‌رود. این ستاره در فاصله ۳۱۳ سال نوری از زمین قرار دارد و درخشندگی آن حدود ۱۰۰۰۰ برابر خورشید تخمین زده شده.[۲]

موقعیت ستاره سهیل در صورت فلکی شاه‌تخته

سهیل نامی عربی به معنای «درخشان» است. نام‌های فارسی این ستاره پرک و اگست است.[۳] در کشورهای اسلامی از واژهٔ سهیل برای نام‌گذاری پسران استفاده می‌شود.

قدیمیان دربارهٔ آن می‌گفتند که ستاره‌ای است در جانب جنوب که اهل یمن نخست آن را می‌بینند و با برآمدن آن میوه‌ها می‌رسند.[۴]

چنانچه سنائی در این باره می‌گوید:

دردیار تو نتابد آسمان هرگز سهیل
گر همی باید سهیلت، قصد کن سوی یمن

برای یونانیان باستان و نیز رومیان قدیم ستارهٔ سهیل ستاره‌ای ناشناخته بود ولی در مصر باستان، و ناواهو که این ستاره را «ما یی بی زو» می‌خوانند ستاره‌ای شناخته بود. ایرانیان و عرب‌ها در ستاره‌شناسی در دوران اسلامی از نام سهیل از بیش از ۱۴ سده پیش برای این ستاره استفاده کرده‌اند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

یونانیان باستان امپراتوری روم

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ Database entry for Canopus. . SIMBAD, Centre de Données astronomiques de Strasbourg.  Retrieved on 2008-02-05.
  2. http://www.haftaseman.ir/webdb/article.asp?id=675
  3. لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ سهیل.
  4. لغت‌نامهٔ دهخدا، سرواژهٔ سهیل.