سامی ایناری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از زبان سامی ایناری)
سامی ایناری
anarâškielâ یا aanaarsämikielâ
زبان بومی درفنلاند
قومیتمردم سامی ایناری
شمار گویشوران
[۱]
اورالی
لاتین
وضعیت رسمی
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
کدهای زبان
ایزو ۲–۶۳۹smn
ایزو ۳–۶۳۹smn
گلاتولوگinar1241[۳]
{{{mapalt}}}
سامی ایناری در نقشه شماره ۷ است.

زبان سامی ایناری (anarâškielâ، «زبان ایناری» یا aanaarsämikielâ، «زبان سامی ایناری») یک زبان سامی است که توسط مردم سامی ایناری در فنلاند تکلم می‌شود. این زبان تقریباً ۳۰۰ گویشور دارد که بیشتر آن‌ها میانسال یا پیر هستند و در شهرداری ایناری زندگی می‌کنند. طبق آمار پارلمان سامی فنلاند، ۲۶۹ نفر سامی ایناری را به عنوان زبان اول خود استفاده می‌کنند. ایناری تنها زبان سامی است که فقط در فنلاند صحبت می‌شود. این زبان به‌طور جدی در معرض خطر انقراض است، زیرا تعداد کمی از کودکان آن را یادمی‌گیرند. با این حال، کودکان بیشتر و بیشتری در حال یادگیری آن در لانه‌های زبان هستند. در سال ۲۰۱۸، سامی ایناری به دلیل تلاش برای احیای مجدد حدود ۴۰۰ گویشور داشت.[۴]

پراکندگی جغرافیایی

سامی ایناری همراه با فنلاندی، سامی اسکولت و سامی شمالی، یکی از چهار زبان رسمی در شهرداری ایناری است و گویشوران آن در روستاهای زیر واقع در ساحل دریاچه ایناری متمرکز هستند (نام سامی ایناری برای این روستا است داخل پرانتز قرار دارد):[۵]

  • نللیم (Njellim)
  • ایوالو (Avveel)
  • منسیاروی (Menišjävri)
  • رپویوکی (Riemâšjuuhâ)
  • تیررو (Mosshâš)
  • روستای ایناری (Aanaar markkân)
  • کامانن (Kaamâs)
  • آکسویاروی (Ákšujävri)
  • سیسیاروی (Čovčjävri)
  • ایاروی (Ijjävri)
  • سوتتییاروی (Čevetjävri)
  • پارتاکو (Päärtih)

نوشتار

سامی ایناری با استفاده از خط لاتین نوشته می‌شود. الفبای کنونی سامی ایناری در سال ۱۹۹۶ رسمی شد و به صورت زیر است:

حرف واج(ها)
A a /ɑ/
 â /ɐ/
B b /b/
C c /t͡s/
Č č /t͡ʃ/
D d /d/
Đ đ /ð/
E e /e/
F f /f/
G g /ɡ/
H h /h/
I i /i/, /j/
J j /j/
K k /k/
L l /l/
M m /m/
N n /n/
Ŋ ŋ /ŋ/
O o /o/
P p /p/
R r /r/
S s /s/
Š š /ʃ/
T t /t/
U u /u/
V v /v/
Y y /y/
Z z /d͡z/
Ž ž /d͡ʒ/
Ä ä /a/
Á á /a/ (/ä/)

منابع

  1. "Anaras: The Inari Sámis". Archived from the original on 2007-10-23. Retrieved 2010-04-01.
  2. "To which languages does the Charter apply?". European Charter for Regional or Minority Languages. Council of Europe. p. 3. Archived from the original on 2013-12-27. Retrieved 2014-04-03.
  3. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Inari Saami". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.
  4. "400 puhujan inarinsaame jäi ilman kielityöntekijää – kielenhuolto Facebookin ja vapaaehtoisneuvonnan varassa?". Yle Uutiset (به فنلاندی). Retrieved 2020-02-25.
  5. "Language". Archived from the original on 28 اكتبر 2007. Retrieved 2008-01-09. Check date values in: |archive-date= (help)

پیوند به بیرون