آیین شال‌اندازی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رسم شال‌اندازی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

آیین شال‌اندازی، یا شال‌اندازان، یکی از آیین‌های باستانیِ وابسته به چهارشنبه‌سوری است. امروزه، به‌ویژه در استان‌های همدان و زنجان، آیینِ شال‌اندازی به‌جای مانده است.

شیوه‌ی برگزاری[ویرایش]

در شبِ چهارشنبه‌سوری، پس از کوزه‌شکستن، فال‌گوشی، قاشق‌زنی و خاموشیِ آتش، جوانان چندین دستمالِ ابریشمی را به یکدیگر گره زده و از آن یک ریسمانِ رنگین و بلند می‌سازند. سپس، از راهِ پلکانِ خانه‌ها یا از روی دیوار، بر بالای بامِ خانه‌های فامیل یا همسایگان رفته و ریسمانِ ابریشمی را، هنگامی که خود یک سرِ آن را در بالای بام در دست دارند، از روزنه‌ای که در میانِ بام‌ها برای بیرون‌رویِ دودِ آتش‌دان یا تنورِ نان‌پزی برآمده است، درونِ خانه می‌برند. آنگاه، با چند سرفهٔ بلند، خانه‌دار را از آمدنشان آگاه می‌کنند. افرادِ خانه‌، با دیدنِ ریسمان، آنچه که پیشتر آماده کرده‌اند را در گوشهٔ شال می‌گذارند و گره می‌زنند. سپس، با یک تکانِ آرام، شال‌انداز را آگاه می‌کنند که «هدیهٔ سوری» آماده است. آنگاه، شال‌انداز، آن را به سوی بالا می‌کشد.

آنچه درونِ دستمال است، هم فال است و هم هدیهٔ چهارشنبه‌سوری؛ زیرا از روی آن فال‌گیری می‌کنند. چنان‌که‌ اگر آن هدیه، گردهٔ نان باشد، نشانهٔ برکت است. شیرینی، نشانهٔ شیرین‌کامی و شادمانی است؛ انار، نشانهٔ آوردنِ فرزند است؛ گردو، نشانهٔ درازی زندگی است؛ بادام و فندق، گویای سرسختی و بردباری هستند؛ کشمش، نشانهٔ پرآبی و پربارانی است. گاهی با شال‌اندازی شوخی کرده و بر سرِ شال، جاروی کوچکی می‌بندند که آن نشانهٔ خانه‌خرابی و درماندگی است.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. مصطفوی، آناهیتا (۱۳۷۱). «چهارشنبه سوری». ایران‌شناسی (۴–۳).

جستارهای وابسته[ویرایش]