توماس مالتوس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از رابرت مالتوس)
پرش به: ناوبری، جستجو
توماس مالتوس
Thomas Malthus.jpg
متولد ۱۴ فوریهٔ ۱۷۶۶(۱۷۶۶-02-۱۴)
ساری، انگلستان
مرگ ۲۹ دسامبر ۱۸۳۴ میلادی (۶۸ سال)
باث، انگلستان
ملیت انگلیسی
رشته فعالیت جمعیت‌شناسی، اقتصاد کلان
دلیل شهرت به خاطر پایه‌گذاری نظریه رانت

توماس رابرت مالتوس (به انگلیسی: Thomas Robert Malthus) ‏ (۱۴ فوریه ۱۷۶۶–۲۹ دسامبر ۱۸۳۴)[۱] استاد دانشگاه انگلیسی بود که تأثیر بسیار زیادی روی جمعیت‌شناسی و اقتصاد سیاسی گذاشته‌است[۲][۳] مالتوس به خاطر پایه‌گذاری نظریه رانت مشهور است.[۴] البته کتاب مشهوری نیز به نام اصل جمعیت نگاشته است و اولین بار به این موضوع اشاره کرده‌است که افزایش جمعیت راه‌حلی برای پیشرفت نیست.

وی در کمبریج به تحصیل الهیات پرداخت و پس از تکمیل تحصیلات در سال ۱۸۰۵ استاد تاریخ و اقتصاد در کالج هال بیوری گردید. مالتوس کتاب خود را تحت عنوان اصل جمعیت در سال ۱۷۹۸ و چاپ دوم و کامل آن را در سال ۱۸۰۳–۱۸۱۷ انتشار داد. مالتوس معتقد بود که موجودات زنده با سرعت سرسام‌آوری تکثیر پیدا می‌کنند و اگر قحطی و جنگ و غیره وجود نداشته باشد جمعیت به شکل تصاعد هندسی زیاد می‌شود و ممکن است در هر ۲۵ سال دو برابر گردد در حالی که وسایل ارتزاق در بهترین شرایط با یک تصاعد ریاضی بالا می‌رود و لذا هر ۲۵ سال جمعیت دو برابر می‌شود و حال آنکه ازدیاد خواربار و مواد غذایی بسیار ناچیز است ولی برخی عوامل چون جنگ و قحطی می‌توانند موانع طبیعی در امر ازدیاد جمعیت باشند.

زندگی[ویرایش]

در ۱۴ فوریه ۱۷۶۶ نزدیک Guilford در ساری انگلستان زاده شد و تا سال ۱۸۳۴ زیست. در دانشگاه کمبریج به بررسی دانش‌های کشیشی پرداخت و پس از آسودگی از تحصیل به کار در کلیسای انگلستان مشغول شد. به سال ۱۸۰۵ به عنوان استاد تاریخ و اقتصاد سیاسی در کالج Hailebury به کار گمارده شد.[۵]

فعالیت[ویرایش]

نخستین کتاب خود را در سال ۱۷۹۸ تحت عنوان "رساله‌ای دربارهٔ اصول جمعیت به نام" "Essay on The Principles of Population" به چاپ رساند. مالتوس در این کتاب پیرامون اینکه جمعیت با فرایاز (تصاعد) هندسی افزایش می‌یابد و فراهم ساختن خواروبار برای ادامه زندگی با فرایاز حسابی انجام می‌شود، باورهای خویش را باز نمود. کارهای دیگر مالتوس عبارتند از:

  • پژوهش دربارهٔ طبیعت و پیشرفت بازده زمین
  • بنیادهای اقتصادی سیاسی
  • تعاریف اقتصاد سیاسی[۵]

جایگاه[ویرایش]

نقش بزرگ ربرت مالتوس در این است که پژوهش‌های جمعیت شناسی را در دانشهای اجتماعی وارد ساخت. پس از پژوهشهای مالتوس و به ویژه در سده بیستم این جستار استوار گشت که جمعیت انسانی و اقتصاد دارای پیوند نزدیک به یکدیگرند و دشواریهای اقتصادی و اجتماعی بدون در نظر گرفتن دگرگونیها و نوسان‌های جمعیت و افزایش و کاهش آن حل و فصل نمی‌شود.[۶]

منابع[ویرایش]

  1. چندین منبع ۲۹ دسامبر ۱۸۳۴ را ذکر می‌کنند مثلاً Meyers Konversationslexikon (Leipzig, 4th edition, 1885-1892), "Biography" by Nigel Malthus (the memorial transcription reproduced in this article). اما بریتانیکا ۲۳ دسامبر را ذکر می‌کند.
  2. Petersen, William. 1979. Malthus. Heinemann, London. 2nd ed 1999.
  3. Malthus used his middle name Robert, though work after his lifetime often refers to him as Thomas Malthus.
  4. Malthus, Thomas Robert in Venn, J. & J. A., Alumni Cantabrigienses, انتشارات دانشگاه کمبریج, 10 vols, 1922–1958.
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ آشفته تهرانی، امیر. جامعه‌شناسی و آینده نگری جمعیت ایران. اصفهان: جهاد دانشگاهی، 1364. 67 و 68. 
  6. آشفته تهرانی، امیر. جامعه‌شناسی و آینده نگری جمعیت ایران. اصفهان: جهاد دانشگاهی، 1364. 88. 

پیوند به بیرون[ویرایش]