خارکوف
خارکوف (خارکیف)
Харків | |
|---|---|
| Ха́рьков | |
 پرچم  مهر  نشان | |
 جایگاه در نقشهٔ اوکراین | |
| مختصات: ۴۹°۵۵′ شمالی ۳۶°۱۹′ شرقی / ۴۹٫۹۱۷°شمالی ۳۶٫۳۱۷°شرقی | |
| کشور |  اوکراین |
| استان | خارکف |
| زیرمجموعه | ۹ ناحیه |
| تأسیس | ۱۶۵۵–۵۶ |
| حکومت | |
| • شهردار | Ihor Terekhov |
| مساحت | |
| • شهر | ۳۵۰ کیلومتر مربع (۱۴۰ مایل مربع) |
| ارتفاع | ۱۵۲ متر (۴۹۹ فوت) |
| جمعیت (۲۰۱۲) | |
| • شهر | ۱۴۳۰۸۸۵ کاهش |
| • کلانشهری | ۱۷۳۲۴۰۰ |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی ۲+ (EET) |
| • تابستانی (DST) | یوتیسی ۳+ (EEST) |
| کد پستی | ۶۱۰۰۱—۶۱۴۹۹ |
| پیششماره تلفن | (۳۸۰)+ |
| پلاک خودرو | ХА, ۲۱ (old) |
| وبگاه | www |
خارکوف (خارکُف) (به روسی: Ха́рьков) یا خارکیف (به اوکراینی: Харків) دومین شهر بزرگ اوکراین است. این شهر که در شمال شرقی کشور واقع شده، بزرگترین شهر منطقه تاریخی اسلوبودا اوکراین است. خارکیف مرکز اداری استان خارکوف و شهرستان خارکیف است. پیش از حمله ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین، جمعیت آن ۱٬۴۲۱٬۱۲۵ نفر تخمین زده میشد.
خارکیف که در سال ۱۶۵۴ به عنوان یک دژ مردم کازاک بنا شد، تا اواخر سده نوزدهم در امپراتوری روسیه به یک مرکز بزرگ تجاری و صنعتی تبدیل گشت. از دسامبر ۱۹۱۹ تا ژانویه ۱۹۳۴، خارکیف پایتخت جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین بود. در این دوره، مهاجرت از حومههای بحرانزده و کاهش محدودیتها بر ابراز فرهنگی اوکراین، ترکیب قومی شهر را تغییر داد: اوکراینیها جایگزین روسها به عنوان بزرگترین ملیت ثبتشده شدند؛ با این حال، زبان اصلی گفتاری در شهر روسی بود. این شهر در طول دوران حیات اتحاد جماهیر شوروی، ششمین شهر بزرگ آن بود.
در جریان جنگ جهانی دوم، شهر خارکوف روز ۲۵ اکتبر سال ۱۹۴۱ به تصرف نیروهای آلمانی درآمد.[۱]
خارکیف در اوکراین مستقل، یک مرکز مهم فرهنگی، علمی، آموزشی، ترابری و صنعتی بوده است. از جمله بناهای شاخص آن میتوان به کلیساهای جامع بشارت و دورمیشن، ساختمان درژپروم در میدان آزادی، ایستگاه راهآهن خارکیف، دانشگاه ملی خارکیف و کارخانه تراکتورسازی خارکیف (HTZ) اشاره کرد. صنعت ماشینآلات، الکترونیک و تجهیزات نظامی از صنایع پیشرو آن بودهاند.
در مارس و آوریل ۲۰۱۴، این شهر شاهد تظاهراتهای طرفداران روسیه و طرفداران اوکراین و تلاش نافرجام جداییطلبان مورد حمایت روسیه برای به دست گرفتن کنترل شهر و مدیریت منطقهای بود. خارکیف در طول جنگ روسیه و اوکراین، هدف اصلی نیروهای روسیه در تهاجم علیه شرق اوکراین بود، پیش از آنکه آنها به مرزهای بینالمللی عقب رانده شوند. این شهر همچنان تحت حملات متناوب روسیه قرار دارد و گزارشها حاکی از آن است که تا آوریل ۲۰۲۴، تقریباً یکچهارم شهر آسیب دیده یا ویران شده است.
نام
[ویرایش | اشتراکگذاری]این شهر در زبان روسی Ха́рьков و در زبان اوکراینی Харків نام برده میشود. در زبان فارسی برای اشاره به این شهر از نامهای خارکوف، خارکُف، خارکیف و خارکیو استفاده میشود.
در منابع قدیمی فارسی عمدتاً از معادل روسی خارکوف[۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹][۱۰] و خارکُف[۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸] برای اشاره به این شهر استفاده شدهاست.
پس از انحلال اتحاد جماهیر شوروی و استقلال اوکراین در سال ۱۹۹۱، معادل اوکراینی خارکیو در منابع جغرافیایی مکتوب فارسی از جمله کتابها و اطلسهای مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی[۱۹] و انتشارات ایرانشناسی[۲۰] در کنار معادل روسی خارکوف و خارکُف رایج گردید.
اکثر خبرگزاریهای فارسیزبان بخصوص در جریان حمله ۲۰۲۲ روسیه به اوکراین از نام خارکیف استفاده میکنند.[۲۱][۲۲] [۲۳][۲۴] [۲۵][۲۶] این در حالی است که بخش فارسی خبرگزاری روسی اسپوتنیک[۲۷] از خارکف استفاده کردهاست.
تاریخچه
[ویرایش | اشتراکگذاری]
دوران مدرن نخستین
[ویرایش | اشتراکگذاری]این شهر در اصل به عنوان دژی برای دفاع از مرزهای جنوبی تزارگری روسیه در سال ۱۶۳۰ (بنا بر منابع دیگر ۱۶۵۳) توسط تزار الکسی میخایلوویچ[۲۸] بنیانگذاری شد. منطقه پیرامونی که با نام اسلوبودا اوکراین شناخته میشد و پیشتر بخشی از به اصطلاح دشت وحشی بود، در این زمان توسط دهقانان و کازاکهای اوکراینی که به طور دستهجمعی از مشترکالمنافع لهستان–لیتوانی فرار میکردند و همچنین توسط نیروهای روسی مسکونی شد. وظیفه آنها از جمله دفاع در برابر حملات غارتگرانه منظم تاتارهای کریمه به جنوب روسیه بود. در زمانهای صلح، آنها به صنایع دستی و کشاورزی میپرداختند.
با فتح نووروسیا در دوران کاترین دوم و جابهجایی مرزها به سمت جنوب، خارکف در پایان سده هجدهم اهمیت خود را به عنوان یک دژ نظامی از دست داد. با این حال، شهر به مرکز صنایع دستی و تجارت تبدیل شد، به ویژه پس از آنکه در سال ۱۷۶۵ به مرکز فرمانداری خارکف تبدیل شده بود.
نمایشگاه خز
[ویرایش | اشتراکگذاری]نمایشگاه خز و پوست که در اواسط سده هفدهم در خارکف تأسیس شد، یکی از مراکز اصلی انبار و تجارت پوست خام سیبری و جنوب روسیه برای فرآوری و همچنین محلی برای فروش کالاهای ساخته شده از خز بود. دو بار در سال، ذخایر جمعآوری شده به تاجران پوستی که از روسیه و اروپای مرکزی میآمدند، عرضه میشد. اگرچه نمایشگاه نیژنی نووگورود، نمایشگاه کیاختا و تجارت خز در نمایشگاه اربیت از نظر جایگاه و حجم بسیار بااهمیتتر بودند، اما گفته میشود که گردش مالی سالانه این نمایشگاه به رقم قابل توجه حدود ۱۰۰ میلیون روبل میرسید.[۲۹][۳۰]
تاجران ثروتمندتر کالاهای خود را در انبارهای بزرگ خز به نمایش میگذاشتند، در حالی که فروشندگان پرشمار پوستهای گرگ، گوسفند و خرگوش به غرفههای کوچکتر و سادهتر بسنده میکردند. با این حال، تمامی عرضهکنندگان دقت چشمگیری در چیدمان محل فروش خود به کار میبردند. اغلب در ورودی انبارها، خرسها یا شیرهای تاکسیدرمیشده قرار داشتند و اتاقها و انبارها با پوستهای فراوان تزیین میشدند. یکی از بازدیدکنندگان در دهه ۱۷۷۰ برداشتهای خود را چنین توصیف کرده است: «دیوارها با تنوع منظمی از رنگها توسط تعداد زیادی پوست خرس و گربه وحشی پوشانده شدهاند؛ مجموعههایی از خز روباه که هر کدام به اندازه دیگری تمیز و بینقص کار شدهاند، سطوح را در بر گرفتهاند و دمهای سمور جنگلی و سمور قطبی، گلمیخها، حاشیهها و منگولهها را تشکیل میدهند. در میان این اتاقها نیز کالاها با زیباترین نظم و انتخاب روی قفسهها و استندها چیده شدهاند.» پوستهای بسیار زیبا به قیمتهای شگفتآوری میرسیدند. به این بازدیدکننده تحت تأثیر قرار گرفته، توسط یک تاجر جعبه کوچکی نشان داده شد که در آن پوستهای روباه سیاه قرار داشت و ارزش هر کدام بین ۲۰۰۰ تا ۳۰۰۰ روبل بود.[۲۹]
بزرگترین انبار در خارکف متعلق به بازرگانی به نام سولیخوف، از فرماندهان کمپانی روسی-آمریکایی بود. تقریباً یکپنجم پوستهایی که از سیبری میآمدند و میلیونها روبل ارزش داشتند، توسط او داد و ستد میشد. تاجرانی از ایرکوتسک مقادیر زیادی پوست سمور، خز سنجاب، روباه و پوست خرگوش را به نمایش میگذاشتند. سمورهای ظریف به صورت جفت بستهبندی شده و به طور متوسط ۱۵۰ تا ۲۰۰ روبل قیمت داشتند. کالاهای اصلی شامل روباههای سیاه، آبی و نقرهای، سمور و سمور آبی، و به ویژه روباه سرخ از خاستگاههای مختلف، سنجاب و خرگوش بود. همچنین تعداد زیادی پوست خرس سیاه و خرس قطبی وجود داشت. هر ساله حدود ۴۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰ پوست روباه، ۱۰۰,۰۰۰ تا ۱۵۰,۰۰۰ پوست خرگوش و چندین میلیون پوست سنجاب در خارکف عرضه میشد. پوستهای سیاه سگهای سیبری نیز بسیار پرطرفدار بودند و هر قطعه ۵۰ تا ۶۰ روبل قیمت داشت.[۲۹]
با این حال، گونههای گرانقیمت خز، عرضه شاخص خارکف را تشکیل نمیدادند. ویژگی خاص این شهر، پوستهای ارزانقیمتی بود که توسط تاجران خرد عرضه میشد؛ مانند خرگوش سفید، گرگ، روباه و پوست گوسفند. اینها معمولاً برای فرآوری بیشتر آماده شده بودند و به صورت مرتب روی قفسهها چیده میشدند. خریداران آنها دهقانان و شهروندان طبقه متوسط بودند که پوستها را به صورت تهاتری تهیه میکردند. پوستهای خرگوش سفید اغلب برای آستری کتها، دامنها و حتی بالشهای نوزاد استفاده میشد.[۲۹]
در سال ۱۸۶۴ درباره نمایشگاههای خارکف گفته شد که از نظر حجم گردش مالی، تنها پس از نمایشگاههای نیژنی نووگورود و اربیت قرار دارند.[۳۱]
سده نوزدهم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در سال ۱۸۰۵، دانشگاه خارکف افتتاح شد که واسیلی کارازین انگیزه تأسیس آن را داده بود. در زمان افتتاح، در میان کادر علمی، ۲۸ مدرس و استاد آلمانی از جمله یوهان باپتیست شاد حضور داشتند.
در ارتباط با اتصال به شبکه راهآهن (۱۸۶۹) و آغاز استخراج زغالسنگ و سنگ آهن در اوکراین، خارکف در پایان سده نوزدهم به یک مرکز صنعتی مهم تبدیل شد. در سال ۱۹۰۶، تراموای خارکف به بهرهبرداری رسید.
سده بیستم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در جریان جنگ داخلی بین سالهای ۱۹۱۷ تا ۱۹۲۰، درگیریهای شدیدی بین نیروهای مخالف در شهر رخ داد. در ژانویه ۱۹۱۸، نخستین کنگره شوروی اوکراین در خارکف تشکیل شد که اوکراین را جمهوری شوروی سوسیالیستی اوکراین اعلام کرد و خارکف را به عنوان نخستین پایتخت آن برگزید که تا سال ۱۹۳۴ در این مقام باقی ماند. در سال ۱۹۳۳، شهر ۸۳۳,۰۰۰ نفر جمعیت داشت.
کلیسای جامع نیکولاس که در دهه ۱۷۶۰ ساخته شده بود، در سال ۱۹۳۰ منفجر و تخریب شد.
در بهار ۱۹۳۳، خارکف یکی از مناطقی بود که به شدت تحت تأثیر هولودومور قرار گرفت؛ قحطی بزرگی که عمدتاً توسط رژیم استالینیستی ایجاد شده بود. در این شهر طی چند ماه بیش از ۴۵,۰۰۰ نفر از گرسنگی جان باختند. در سال ۱۹۳۴، پایتخت جمهوری شوروی اوکراین به کییف منتقل شد، اما شهر همچنان یک مرکز مهم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی باقی ماند.
در یک زندان انکاویدی در خارکف، در مارس ۱۹۴۰ بیش از ۳۰۰۰ شهروند لهستانی در ارتباط با کشتار کاتین به قتل رسیدند و در جنگلی در نزدیکی شهرک پیاتیخاتکی در منطقه کییف امروزی دفن شدند. در اواخر دهه ۱۹۹۰، بقایای این اجساد به گورستان قربانیان توتالیتاریسم در خارکف منتقل شد.
در جنگ جهانی دوم، خارکف به دلیل گرههای مواصلاتی و صنایع نظامی توسعهیافتهاش، اهمیت استراتژیک زیادی داشت. به عنوان مثال، در کارخانه لوکوموتیوسازی «کومینترن» (کارخانه مالیشف امروزی)، تانک تی-۳۴ طراحی و تولید شد. در اکتبر ۱۹۴۱، نیروهای ارتش ششم آلمان در چارچوب نبرد اول خارکف، این شهر را که در آن زمان چهارمین شهر بزرگ اتحاد جماهیر شوروی بود، تصرف کردند.[۳۲] پس از تجربیات دوران تصفیههای استالینی، بسیاری از ساکنان شهر با نان و نمک از واحدهای ورماخت استقبال کردند.[۳۳]
,_Panzer_VI_(Tiger_I).jpg)
مدت کوتاهی پس از آن، ترور علیه غیرنظامیان آغاز شد. اکثر یهودیانی که در شهر مانده بودند، در کشتار دربیتسکی یار به قتل رسیدند. تعداد زیادی از ساکنان خارکف به عنوان کارگر اجباری به آلمان فرستاده شدند. در مه ۱۹۴۲، تلاش شوروی برای آزادسازی شهر شکست خورد (نبرد دوم خارکف). در فوریه ۱۹۴۳، ورماخت برای جلوگیری از محاصره عقبنشینی کرد. در مارس ۱۹۴۳، پس از درگیریهای شدید، شهر دوباره به دست آلمانیها افتاد (نبرد سوم خارکف).[۳۴] در این میان بخشهای بزرگی از شهر در اثر جنگ ویران شد. تا پایان اشغال آلمان، دستکم ۳۰,۰۰۰ نفر از ساکنان شهر قربانی طرح گرسنگی شدند که توسط رهبری نازی برای تأمین مواد غذایی ورماخت و رایش آلمان طراحی شده بود.[۳۵] پس از نبرد کورسک، شهر در ۲۳ اوت ۱۹۴۳ به طور قطعی توسط ارتش سرخ بازپس گرفته شد. در مجموع، ۲۷۰,۰۰۰ نفر در استان خارکف قربانی اشغال آلمان شدند.
در خارکف دو اردوگاه اسرای جنگی به شمارههای ۱۴۹ و ۴۱۵ برای اسرای جنگی آلمانی جنگ جهانی دوم وجود داشت.[۳۶]
پس از جنگ، بازسازی خارکف آغاز شد. بخشهای بزرگی از شهر به سبک کلاسیسیسم شوروی بازطراحی شد. خارکف در دوران پس از جنگ به سرعت رشد کرد. در سال ۱۹۵۴ فرودگاه افتتاح شد. در دهه ۱۹۶۰، جمعیت شهر از مرز یک میلیون نفر گذشت و در سال ۱۹۷۵ نخستین خط متروی خارکف افتتاح شد.
از سال ۱۹۹۱، خارکف متعلق به اوکراین مستقل است. به ویژه در سالهای نخست پس از استقلال، اقتصاد شهر مانند بسیاری دیگر از مناطق اتحاد جماهیر شوروی سابق فروپاشید. با این حال، از اواخر دهه ۱۹۹۰ این روند معکوس شد.
کاتیا سولداک، روزنامهنگار متولد خارکف، تحولات این شهر پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی را در فیلم مستند خود با نام «معضل اوکراین» به تصویر کشیده است.
در فوریه ۱۹۹۸، رومن هرتزوگ، رئیسجمهور وقت آلمان، طی یک سفر رسمی، یک گورستان سربازان آلمانی را افتتاح کرد. این مکان که به عنوان گورستان تجمیعی برای کشتهشدگان در مناطق شرقی اوکراین طراحی شده، در کمربندی شهر خارکف و در داخل گورستان غیرنظامی جدید شماره ۱۷ واقع شده است.[۳۷]
عابران پیاده و کشاورزان در حال گرسنگی در خیابانی در خارکف، ۱۹۳۳
ورود نیروهای آلمانی در نوامبر ۱۹۴۱ (عکس از واحد تبلیغات)
نمای هوایی از خارکف، ۱۹۴۱
میدان آزادی، ۱۹۴۱
_von_oben,_1941.jpg)
_Freiheitsplatz_1941.jpg)
سده بیست و یکم
[ویرایش | اشتراکگذاری]خارکف در سال ۲۰۱۰ به عنوان نخستین شهر اوکراین، بهدلیل تلاشهای برجستهاش در راستای ایده یکپارچگی اروپا، جایزه اروپا را از شورای اروپا دریافت کرد. در جریان جام ملتهای اروپا ۲۰۱۲ به میزبانی لهستان و اوکراین، سه بازی از مرحله گروهی در ورزشگاه متالیست این شهر برگزار شد، از جمله بازی تیم ملی آلمان در برابر هلند.
از اعتراضات طرفداران روسیه در ۲۰۱۴
[ویرایش | اشتراکگذاری]پس از سرنگونی رئیسجمهور ویکتور یانوکوویچ در ۲۲ فوریه ۲۰۱۴، از اوایل مارس ۲۰۱۴ در خارکف درگیریهایی میان معترضان طرفدار روسیه و حامیان یورومایدن رخ داد. تظاهرکنندگان مخالف کییف که آماده خشونت بودند، با اتوبوسهایی با پلاک روسیه از این کشور به شهر آورده شده بودند.[۳۸] ساختمان استانداری تصرف و پرچم روسیه بر فراز آن برافراشته شد.[۳۹] آرسن آواکوف، وزیر کشور که خود اهل خارکف است، دستور تخلیه ساختمان را صادر کرد.[۴۰] در ۱۰ مارس، میخایلو دوبکین، رئیس پیشین اداره دولتی استان خارکف، در کییف بازداشت شد. دوبکین به فعالیتهای تجزیهطلبانه متهم شده بود.[۴۱] در شامگاه ۱۴ مارس، در پی تیراندازی میان گروههای طرفدار روسیه و طرفدار اوکراین، دو نفر کشته و شش نفر زخمی شدند.[۴۲] وزارت کشور اوکراین اعلام کرد که اعضای سازمان رایت سکتور در این تیراندازی دست داشتهاند و بیش از ۳۰ نفر دستگیر شدند.[۴۳] در ۲۸ آوریل، گنادی کرنس، شهردار خارکف که در سال ۲۰۱۰ انتخاب شده بود، هدف گلوله قرار گرفت و به شدت مجروح شد؛[۴۴] این اتفاق احتمالاً بیش از آنکه دلایل سیاسی داشته باشد، ناشی از انگیزههای جنایی بود.[۴۰] کرنس در ابتدا تردید داشت، اما در نهایت در کنار دولت قرار گرفت.[۴۰] در سال ۲۰۱۵، کرنس دوباره در سمت خود ابقا شد؛ او تا زمان مرگش در ۱۷ دسامبر ۲۰۲۰ در کلینیکی در برلین، شهردار باقی ماند. در انتخابات شهرداری در ۲۵ اکتبر، کرنس ۶۰٫۳۴ درصد آرا را کسب کرده و برای سومین بار انتخاب شده بود.[۴۵]
خارکف از جمله شهرهایی بود که سازمان امنیت و همکاری اروپا در ۲۱ مارس ۲۰۱۴ ناظرانی را به آنجا اعزام کرد.[۴۶] همزمان، خارکف شاهد بسیج بیسابقه جامعه مدنی بود. با وجود حضور برخی نمایندگان طرفدار روسیه در شورای شهر، در میان جامعه مدنی شناسایی آشکاری با اوکراین وجود داشت و حمایت چندانی از ابتکارات طرفدار روسیه صورت نگرفت.[۴۷] در ۲۲ فوریه ۲۰۱۵، چهار[۴۰] نفر از شرکتکنندگان در راهپیمایی یادبود سربازان اوکراینی در پی یک حمله بمبگذاری کشته شدند.[۴۸] روسیه در آن زمان پیشتر به عنوان یک تهدید آشکار شناخته شده بود، اگرچه در میان بخشهای مسنتر جمعیت که خاطرات اتحاد جماهیر شوروی را داشتند، ایدههای طرفدار روسیه حمایت بیشتری داشت، اما هیچگاه به اکثریت تبدیل نشد. نکته قابل توجه، تضاد میان نارضایتی عمیق از دولت مرکزی و اعتماد بالا به مدیریت شهری و محبوبترین شهردار در سطح اوکراین یعنی کرنس بود[۴۰] – این امر با وجود پروژههای نمایشی او رخ میداد، در حالی که سیستم فرسوده گرمایش مرکزی در زمستان ۲۰۱۸ برای هفتهها در مناطق کامل شهری از کار افتاده بود. همچنین انتقاداتی مطرح شد مبنی بر اینکه از اعمال حقوق دموکراتیک پایه در قالب جلسات عمومی شورای شهر با استفاده از زور جلوگیری شده است.[۴۹]
تمایلات طرفدار روسیه در سالهای بعد به شدت کاهش یافت، اما موافقت حدود یکسومی با اتحادیه اروپا و ناتو همچنان به طور محسوسی کمتر از سایر مناطق اوکراین باقی ماند.[۴۰] با این حال، وضعیت مرز تا سال ۲۰۱۹ به طور قابل توجهی تغییر کرده بود و از یک تجارت پررونق به یک تهدید امنیتی تبدیل شده بود که منجر به بیگانگی مردم در دو سوی مرز شد.[۵۰]
گلولهباران خارکف توسط نیروهای مسلح روسیه از فوریه ۲۰۲۲
[ویرایش | اشتراکگذاری]
در نخستین روزهای تجاوز نظامی روسیه به اوکراین که از ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد و نقض قوانین بینالمللی بود، نیروهای روسی تلاش کردند خارکف را تصرف کنند. هنگامی که دریافتند این کار با یک حمله برقآسا میسر نیست، از ۲۸ فوریه ۲۰۲۲ گلولهباران شدید خارکف را از جمله با بیام-۲۱ گراد آغاز کردند. خانههای مسکونی، مدارس و مهدکودکها اهداف اولیه حملات بودند.
مهاجمان این واقعیت را نادیده گرفتند که بخش بزرگی از غیرنظامیان تحت تأثیر فرهنگ روسیه بوده یا هستند.[۵۱][۵۲]
در ۲۸ فوریه ۲۰۲۲، نیروهای روسی سه منطقه مسکونی خارکف را با مهمات خوشهای هدف قرار دادند.[۵۳] بخشهایی از ارتش اول گارد تلاش ناموفقی برای اشغال خارکف داشتند؛ آنها توسط نیروهای دفاع منطقهای و داوطلبان عقب رانده شدند. در درگیریهای اولیه، یک مدرسه آلمانی در حومه شهر ویران شد.[۵۴] پس از آن، درگیریهای شدیدی در حومههای شمالی و شرقی (سالتوفکا، روگان) رخ داد که در پی آن بسیاری از ساختمانهای مسکونی در حاشیه شهر تخریب شده یا به شدت آسیب دیدند.[۵۵] طبق گزارش دیدبان حقوق بشر، بخش بزرگی از جمعیت فرار کردند و حدود ۵۰۰,۰۰۰ نفر در شهر باقی ماندند.[۵۶] تا اواسط مارس ۲۰۲۲، طبق گفته شهردار، بیش از ۶۰۰ ساختمان در خارکف ویران شد[۵۷] و بنا بر اعلام سرویس اورژانس محلی، ۵۰۰ تن از ساکنان خارکف کشته شدند.[۵۸] مقامات محلی گزارش دادند که تا ۲۰ مارس ۲۰۲۲، ۲۶۶ غیرنظامی کشته شدهاند.[۵۹] در ۲۳ مارس، شهردار گزارش داد که ۱۱۴۳ ساختمان در خارکف (که ۹۹۸ مورد آن مسکونی بود) تخریب شدهاند.[۶۰]
در مارس ۲۰۲۳، ولودیمیر زلنسکی رئیسجمهور اوکراین، خارکف را به دلیل دفع مهاجمان روسی به عنوان «شهر قهرمان اوکراین» مورد ستایش قرار داد و نشانهای افتخار را به شهردار، ایهور ترخوف، اعطا کرد.[۶۱]
بمبارانهای روسیه در شهر در سالهای ۲۰۲۳/۲۴
[ویرایش | اشتراکگذاری]در تابستان ۲۰۲۳، برای محافظت از کودکان در برابر حملات هوایی روسیه، ۶۰ کلاس درس برای بیش از ۱۰۰۰ دانشآموز در ایستگاههای متروی خارکف ایجاد شد.[۶۲] بمبارانها در سال ۲۰۲۴ شدت یافت. در این حملات از بمبهای گلاید به وزن تا ۱۵۰۰ کیلوگرم استفاده شد. نشریه اکونومیست در آوریل ۲۰۲۴ نوشت که کرملین میخواهد با گلولهباران، خارکف را غیرقابل سکونت کند.[۶۳][۶۴]
جاذبههای دیدنی
[ویرایش | اشتراکگذاری]از قدیمیترین آثار تاریخی خارکف میتوان به کلیسای جامع پوکروف (حفاظت مریم مقدس) متعلق به سال ۱۶۸۹ اشاره کرد. در این بنا، سنتهای معماری مذهبی روسیه با ترکیبی که برای کلیساهای چوبی سه گنبدی اوکراینی معمول است، در هم آمیخته شده است.
دیگر سازههای مربوط به پایان سده هجدهم، کلیسای جامع دورمیشن (خواب رفتن مریم مقدس) ساخته شده در سال ۱۷۷۱ و کاخ پیشین کاترین هستند که امروزه به عنوان ساختمان دانشگاه استفاده میشود. کنیسه کورال که بین سالهای ۱۹۰۹ و ۱۹۱۳ ساخته شد، بزرگترین کنیسه در اوکراین است. تئاتر باشکوه به سبک نئوکلاسیک نیز اثری از معمار مشهور روس، کنستانتین تون است.
یکی از ویژگیهای شاخص مرکز شهر خارکف، میدان آزادی است که مساحت آن بیش از یازده هکتار بوده و بین سالهای ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ ایجاد شده است. بناهای برجسته در این میدان شامل ساختمان «دژپروم» (خانه صنعت دولتی) و دانشگاه هستند.
تئاترهای بسیار و موزههای متعدد در شهر، نمایی از هنرهای تجسمی و نمایشی اوکراین را ارائه میدهند. از میان آنها میتوان به موزه تاریخی، موزه هنرهای تجسمی و تئاتر آکادمیک ملی اپرا و باله خارکف به نام میکولا لیسنکو اشاره کرد.
مرکز شهر در اطراف «میدان قانون اساسی» (مایدان کنستیتوتسی) با ایستگاه مترویی به همین نام گسترده شده است. در آنجا بناهای سبک آر نووو با معماری کلاسیسیسم شوروی در هم آمیختهاند.
صومعه پوکروف در یک غروب زمستانی
خیابان مسکوفسکی در مرکز شهر
تماشاخانه (تئاتر درام)
عمارت خانواده آلچفسکی، اکنون کاخ فرهنگ پلیس (۲۰۱۲)
جمعیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]جمعیت شهر عمدتاً از اوکراینیها و روسها تشکیل شده است. علاوه بر این، اقلیتهای کوچکتری مانند ارمنیها، آذربایجانیها، بلاروسیها، ازبکها و تاتارها نیز در این شهر زندگی میکنند.
زبانها و مذاهب
[ویرایش | اشتراکگذاری]خارکف به بخش عمدتاً روسیزبان اوکراین تعلق دارد. طبق آمارهای رسمی در سال ۲۰۰۱، حدود ۶۶ درصد از ساکنان شهر در خانه منحصراً به زبان روسی صحبت میکردند،[۶۵] که علاوه بر آن باید خانوادههای دوزبانه را نیز در نظر گرفت. آمارهای غیررسمی سهم روسیزبانان را حتی بالاتر برآورد میکنند.[۶۶] پس از استقلال، گسترش زبان اوکراینی افزایش یافت. بر اساس نظرسنجی آکادمی علوم اوکراین در سال ۲۰۱۱، سهم جمعیتی که زبان اوکراینی را زبان مادری خود میدانستند ۲۸ درصد بود.[۶۷] در مقابل، در سال ۲۰۱۵ مؤسسه بینالمللی جمهوریخواه آمریکا دریافت که در خارکف ۹۵ درصد جمعیت در زندگی روزمره فقط یا عمدتاً به زبان روسی صحبت میکنند و ۸۵ درصد حتی منحصراً روسیزبان هستند. طبق این پژوهش، تنها ۴ درصد جمعیت فقط به زبان اوکراینی صحبت میکنند.[۶۸]
در سال ۲۰۱۲، در سراسر استان خارکف و در نتیجه در خود شهر، زبان روسی به عنوان زبان رسمی منطقهای شناخته شد. بدین ترتیب زبان روسی پس از بیش از بیست سال دوباره جایگاه رسمی در خارکف پیدا کرد. پیوندهای نزدیک سنتی با همسایه روسی و این واقعیت که ساکنان بلگورود به راحتی برای تحصیل، سینما یا بازار به اوکراین میآمدند، حتی پیش از یورومایدن به دلیل مرزهای مشهودتر کاهش یافته بود.[۶۹]
خارکف در اصل دارای یک جامعه یهودی بزرگ بود. بر اساس منابع آلمانی، در جریان هولوکاست بیش از ۲۰,۰۰۰ یهودی بر اثر بیماری، گرسنگی و تیراندازی کشته شدند که تنها ۱۵,۰۰۰ نفر از آنها در کشتار دربیتسکی یار در فاصله حدود ۸ کیلومتری شهر به قتل رسیدند. پس از جنگ جهانی دوم، جمعیت یهودیان تا سال ۱۹۵۹ به ۸۱,۵۰۰ نفر (۹ درصد از کل جمعیت) افزایش یافت، اما تا سال ۱۹۷۰ به ۶۲,۸۰۰ نفر کاهش پیدا کرد. در دهه ۱۹۹۰، بسیاری از یهودیان به اسرائیل و کشورهای غربی مهاجرت کردند.[۷۰]
جغرافیا
[ویرایش | اشتراکگذاری]
خارکف در حاشیه رودخانههای خارکف، رود لوپان و رود اودی واقع شده است، جایی که این رودها در منطقه شمال شرقی اوکراین به حوضه آبریز رود دونتس میریزند.
از نظر تاریخی، خارکف در منطقه اسلوبودا اوکراین (که با نامهای اسلوبوژانشینا یا اسلوبیدشینا نیز شناخته میشود) قرار دارد و شهر اصلی این منطقه محسوب میشود.
ابعاد تقریبی شهر خارکف عبارتند از: ۲۴٫۳ کیلومتر از شمال به جنوب و ۲۵٫۲ کیلومتر از غرب به شرق.
بر اساس توپوگرافی خارکف، شهر را میتوان به طور مشروط به چهار منطقه پست و چهار منطقه مرتفع تقسیم کرد.
بلندترین نقطه شهر از سطح دریا در پیاتیخاتکی با ارتفاع ۲۰۲ متر و پستترین نقطه در نووسلیوکا با ارتفاع ۹۴ متر است.
خارکف در دره بزرگی از رودخانههای خارکف، رود لوپان، رود اودی و نمیشلیا قرار دارد. این دره از شمال غربی تا جنوب شرقی بین ارتفاعات روسیه مرکزی و دشت دونتس امتداد یافته است. تمام این رودخانهها در خارکف به هم میپیوندند و به رود دونتس میریزند. سیستم ویژهای از سدهای بتنی و فلزی توسط مهندسان طراحی و ساخته شده است تا سطح آب رودخانهها را در شهر تنظیم کند.
خارکف دارای تعداد زیادی پارکهای شهری با تاریخچهای بیش از ۱۰۰ سال است که درختان بلوط بسیار کهن و گلهای فراوانی دارند.پارک مرکزی بزرگترین فضای سبز عمومی خارکف است. این پارک دارای نُه بخش است: کودکان، ورزشهای هیجانی، سرگرمیهای خانوادگی، بخش قرون وسطایی، مرکز سرگرمی، پارک فرانسوی، تلهکابین، زمینهای ورزشی و پارک یکپارچهسازی با سیستمعامل (رترو). این پارک پیشتر به نام ماکسیم گورکی نامیده میشد تا اینکه در ژوئن ۲۰۲۳ به پارک مرکزی فرهنگ و تفریح تغییر نام یافت.[۷۱]
آبوهوا
[ویرایش | اشتراکگذاری]آبوهوای خارکف بر اساس سامانه طبقهبندی اقلیمی کوپن از نوع اقلیم قارهای مرطوب (Dfa/Dfb) با زمستانهای طولانی، سرد و برفی و تابستانهای گرم تا داغ است.
میانگین بارندگی سالانه ۵۱۹ میلیمتر (۲۰ اینچ) است که بیشترین مقدار آن در ماههای ژوئن و ژوئیه رخ میدهد.
| دادههای اقلیم خارکف، اوکراین (۱۹۹۱–۲۰۲۰، رکوردها ۱۸۴۱–تاکنون) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماه | ژانویه | فوریه | مارس | آوریل | مه | ژوئن | ژوئیه | اوت | سپتامبر | اکتبر | نوامبر | دسامبر | سال |
| سابقهٔ بیشترین °C (°F) | ۱۱٫۱ (۵۲) |
۱۴٫۶ (۵۸) |
۲۳٫۷ (۷۵) |
۳۰٫۵ (۸۷) |
۳۴٫۵ (۹۴) |
۳۹٫۸ (۱۰۴) |
۳۸٫۴ (۱۰۱) |
۳۹٫۸ (۱۰۴) |
۳۴٫۵ (۹۴) |
۲۹٫۳ (۸۵) |
۲۰٫۳ (۶۹) |
۱۳٫۴ (۵۶) |
۳۹٫۸ (۱۰۴) |
| میانگین بیشترین °C (°F) | −۲٫۱ (۲۸) |
−۰٫۸ (۳۱) |
۵٫۲ (۴۱) |
۱۴٫۷ (۵۸) |
۲۱٫۴ (۷۱) |
۲۵٫۲ (۷۷) |
۲۷٫۴ (۸۱) |
۲۶٫۸ (۸۰) |
۲۰٫۵ (۶۹) |
۱۲٫۶ (۵۵) |
۴٫۳ (۴۰) |
−۰٫۷ (۳۱) |
۱۲٫۹ (۵۵) |
| میانگین روزانه °C (°F) | −۴٫۵ (۲۴) |
−۳٫۸ (۲۵) |
۱٫۴ (۳۵) |
۹٫۷ (۴۹) |
۱۶٫۱ (۶۱) |
۲۰٫۰ (۶۸) |
۲۲٫۰ (۷۲) |
۲۱٫۱ (۷۰) |
۱۵٫۱ (۵۹) |
۸٫۲ (۴۷) |
۱٫۶ (۳۵) |
−۲٫۹ (۲۷) |
۸٫۷ (۴۸) |
| میانگین کمترین °C (°F) | −۶٫۸ (۲۰) |
−۶٫۶ (۲۰) |
−۱٫۹ (۲۹) |
۴٫۸ (۴۱) |
۱۰٫۷ (۵۱) |
۱۴٫۷ (۵۸) |
۱۶٫۶ (۶۲) |
۱۵٫۴ (۶۰) |
۱۰٫۲ (۵۰) |
۴٫۴ (۴۰) |
−۰٫۸ (۳۱) |
−۵٫۱ (۲۳) |
۴٫۶ (۴۰) |
| سابقهٔ کمترین °C (°F) | −۳۵٫۶ (−۳۲) |
−۲۹٫۸ (−۲۲) |
−۳۲٫۲ (−۲۶) |
−۱۱٫۴ (۱۱) |
−۱٫۹ (۲۹) |
۲٫۲ (۳۶) |
۵٫۷ (۴۲) |
۲٫۲ (۳۶) |
−۲٫۹ (۲۷) |
−۹٫۱ (۱۶) |
−۲۰٫۹ (−۶) |
−۳۰٫۸ (−۲۳) |
−۳۵٫۶ (−۳۲) |
| بارندگی میلیمتر (اینچ) | ۳۷ (۱٫۴۶) |
۳۳ (۱٫۳) |
۳۶ (۱٫۴۲) |
۳۲ (۱٫۲۶) |
۵۴ (۲٫۱۳) |
۵۸ (۲٫۲۸) |
۶۳ (۲٫۴۸) |
۳۹ (۱٫۵۴) |
۴۴ (۱٫۷۳) |
۴۴ (۱٫۷۳) |
۳۹ (۱٫۵۴) |
۴۰ (۱٫۵۷) |
۵۱۹ (۲۰٫۴۳) |
| میانگین روزهای بارانی | ۱۰ | ۸ | ۱۰ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۳ | ۱۰ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۳ | ۱۲ | ۱۴۳ |
| میانگین روزهای برفی | ۱۹ | ۱۸ | ۱۲ | ۲ | ۰٫۱ | ۰ | ۰ | ۰ | ۰٫۰۳ | ۲ | ۹ | ۱۸ | ۸۰ |
| درصد رطوبت | ۸۵٫۹ | ۸۲٫۷ | ۷۴٫۸ | ۶۲٫۳ | ۶۰٫۴ | ۶۲٫۱ | ۶۲٫۴ | ۵۹٫۱ | ۶۵٫۷ | ۷۵٫۸ | ۸۴٫۱ | ۸۶٫۸ | ۷۱٫۸ |
| میانگین روزانه ساعتهای تابش آفتاب | ۴۴ | ۶۸ | ۱۳۱ | ۱۸۷ | ۲۶۷ | ۲۸۹ | ۳۰۸ | ۲۸۶ | ۲۰۵ | ۱۲۳ | ۵۵ | ۳۶ | ۱٬۹۹۹ |
| منبع شماره ۱: Pogoda.ru.net[۷۲] | |||||||||||||
| منبع شماره ۲: NCEI (رطوبت و آفتاب ۱۹۹۱–۲۰۲۰)[۷۳] | |||||||||||||
حکمرانی
[ویرایش | اشتراکگذاری]جایگاه قانونی و دولت محلی
[ویرایش | اشتراکگذاری]شهردار خارکف و شورای شهر خارکف مدیریت تمامی امور تجاری و اداری شهر را بر عهده دارند.
شهردار خارکف دارای قدرت اجرایی است و شورای شهر دارای قدرت اداری در رابطه با مسائل دولتی است.
شهردار خارکف هر چهار سال یکبار با رای مستقیم مردم در خارکف انتخاب میشود.
شورای شهر متشکل از نمایندگان منتخب است که ابتکارات مربوط به تخصیص بودجه، اولویتبندی وظایف و سایر مسائل خارکف را تأیید یا رد میکنند. نمایندگان شورای شهر هر چهار سال یکبار انتخاب میشوند.
شهردار و شورای شهر جلسات منظم خود را در ساختمان شهرداری خارکف برگزار میکنند.
اقتصاد
[ویرایش | اشتراکگذاری]خارکف را باید مهمترین شهر صنعتی اوکراین از لحاظ ساخت ماشینهای صنعتی، حمل و نقل و کشاورزی و دیگر ادوات دانست.
در اوایل قرن نوزدهم صنعت خارکف توسعه پیدا کرد و با احداث راهآهن در سال ۱۸۶۹، خارکف بهسرعت محل تقاطع خطهای راهآهن امپراطوری روسیه شد. در اواخر آن قرن خارکف به یکی از بزرگترین مراکز اقتصادی، صنعتی و علمی روسیه تبدیل گردید.
جمعیت
[ویرایش | اشتراکگذاری]| سال | جمعیت |
|---|---|
| ۱۶۶۰[۷۴] | ۱٬۰۰۰ |
| ۱۷۸۸[۷۵] | ۱۰٬۷۴۲ |
| ۱۸۵۰[۷۶] | ۴۱٬۸۶۱ |
| ۱۸۶۱[۷۶] | ۵۰٬۳۰۱ |
| ۱۹۰۱[۷۶] | ۱۹۸٬۲۷۳ |
| ۱۹۱۶[۷۷] | ۳۵۲٬۳۰۰ |
| ۱۹۱۷[۷۸] | ۳۸۲٬۰۰۰ |
| ۱۹۲۰[۷۷] | ۲۸۵٬۰۰۰ |
| ۱۹۲۶[۷۷] | ۴۱۷٬۰۰۰ |
| ۱۹۳۹[۷۹] | ۸۳۳٬۰۰۰ |
| ۱۹۴۱[۷۷] | ۹۰۲٬۳۱۲ |
| ۱۹۴۱[۸۰] | ۱٬۴۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۹۴۱[۷۷][۸۱] | ۴۵۶٬۶۳۹ |
| ۱۹۴۳[۸۲] | ۱۷۰٬۰۰۰ |
| ۱۹۵۹[۷۶] | ۹۳۰٬۰۰۰ |
| ۱۹۶۲[۷۶] | ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۹۷۶[۷۶] | ۱٬۳۸۴٬۰۰۰ |
| ۱۹۸۲[۷۵] | ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ |
| ۱۹۸۹ | ۱٬۵۹۳٬۹۷۰ |
| ۱۹۹۹ | ۱٬۵۱۰٬۲۰۰ |
| ۲۰۰۱[۸۳] | ۱٬۴۷۰٬۹۰۰ |
بنا بر سرشماری سال ۱۹۸۹ در شوروی، جمعیت شهر ۱٬۵۹۳٬۹۷۰ نفر بود.[۸۴] در سال ۱۹۹۱، جمعیت آن به ۱٬۵۱۰٬۲۰۰ نفر کاهش یافت که ۱٬۴۹۴٬۲۰۰ نفر به صورت دائمی در آن ساکن بودند. خارکوف پس از کییف، بزرگترین شهر اوکراین است.[۸۵]
ساختار قومی خارکوف در سرشماری سال ۱۹۸۹ شامل ۵۰٫۳۸٪ اوکراینی ،۴۳٫۶۳٪ روس ،۳٪ یهودی ،۰٫۷۵٪ بلاروسی و بقیه ۲٫۲۴٪ (افزون بر ۲۵ اقلیت) بودند. در سرشماری ۱۹۵۹ شوروی اوکراینیها ۴۸٫۴٪، روسها ۴۰٫۴٪، یهودیها ۸٫۷٪ و دیگر ملیتها ۲٫۵٪ بودند.[۸۶]
اماکن
[ویرایش | اشتراکگذاری]خارکوف دارای ۶ سالن تئاتر، ۵ موزه، ۸۰ کتابخانه و حدود ۶۰ مؤسسه علمی و پژوهشی و ۳۰ دانشگاه میباشد.
دانشگاه خارکف یکی از اولین دانشگاههای امپراتوری روسیه است که در سال ۱۸۰۵ تأسیس شد.
سه کلیسای پکروسکی، بلاگووشنسکی و اوسپنسکی که در مرکز شهر خارکف واقع هستند از قدیمیترین کلیساهای این شهر بهشمار میروند.
میدان مرکزی شهر خارکف، بزرگترین میدان در کل اوکراین بوده و یکی از عظیمترین میدانهای اروپا بهشمار میرود.
مترو
[ویرایش | اشتراکگذاری]متروی خارکوف در سال ۱۹۷۵ تأسیس شده و هماکنون دارای ۳ خط و ۳۰ ایستگاه میباشد.
شهرهای خواهرخوانده
[ویرایش | اشتراکگذاری]
نگارخانه
[ویرایش | اشتراکگذاری]- معماری بناها در مرکز شهر خارکوف
_-_Ukraine_-_10_(30095278938).jpg)
.JPG)
.jpg)
پانویس
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ Glantz 2001, p. 157.
- ↑ بختیاری، اطلس جامع گیتاشناسی ۸۶–۸۵، ۱۴، ۲۴، ۴۴، ۵۱، ۵۴، ۶۳، ۸۲.
- ↑ بختیاری، اطلس کامل گیتاشناسی: سیاسی، طبیعی، اقتصادی، ۱۳.
- ↑ بختیاری، نقشه سیاسی جهان و پرچم کشورها.
- ↑ واحد پژوهش و تألیف مؤسسه گیتاشناسی، راهنمای کشورهای مستقل مشترکالمنافع و جمهوریهای بالتیک، ۱۸۷، ۱۸۸، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۱۴، ۲۱۵، ۲۱۷، ۲۱۸.
- ↑ بختیاری، اطلس جامع جغرافیایی ایران و جهان، ۷۲.
- ↑ گروهی از نویسندگان، سفرنامههای خطی فارسی، ۴: ۱۶۵، ۱۶۶، ۵۷۹.
- ↑ فراهانی و بهبودی، روزشمار تاریخ معاصر ایران، ۴: ۱۵۴.
- ↑ سپهر، ایران در جنگ بزرگ ۱۹۱۸–۱۹۱۴، ۴۵۹.
- ↑ مصاحب، دایرةالمعارف فارسی، ۸۷۵.
- ↑ بختیاری، اطلس کامل گیتاشناسی: سیاسی، طبیعی، اقتصادی، ۳۲، ۳۴، ۴۱، ۴۵، ۴۸، ۵۰.
- ↑ بختیاری، اطلس جامع جغرافیایی ایران و جهان، ۷۸.
- ↑ ظهیرالدوله، سفرنامه ظهیرالدوله، ۱۳۱، ۱۳۲، ۳۹۵.
- ↑ مستوفی، شرح زندگانی من، ۲: ۹۱.
- ↑ آل احمد، جزیره خارک در یتیم خلیج فارس، ۳۴.
- ↑ مینورسکی، تاریخ شروان و دربند، ۲۴۲.
- ↑ آل احمد، سفر فرنگ، ۲۱۴.
- ↑ مظفرالدینشاه، سفرنامه مبارک شاهنشاهی، ۵۷، ۷۱، ۷۲، ۷۸.
- ↑ واحد پژوهش و تألیف مؤسسه گیتاشناسی، راهنمای کشورهای مستقل مشترکالمنافع و جمهوریهای بالتیک، ۱۸۸، ۲۰۵، ۲۰۷، ۲۱۷.
- ↑ بختیاری، اطلس جامع جغرافیایی ایران و جهان، ۵۷، ۷۱، ۷۲، ۷۸.
- ↑ «هفتمین روز حمله روسیه به اوکراین/ کنترل کامل خرسون در دست روسیه و فرود چتربازان روس در خارکیف». ایسنا. ۱۱ اسفند ۱۴۰۰. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «سه مجسمه دوران شوروی سابق در خارکیف اوکراین پایین آورده شدند». بیبیسی فارسی. ۲۲ فروردین ۱۳۹۴. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «اوکرایین: نیروهای روسیه وارد شهر خارکیف شدند». بخش فارسی دویچه وله. ۲ مارس ۲۰۲۲. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «ساکنان خارکیف اوکراین در مرز با روسیه برای بدترین سناریو آماده میشوند». یورونیوز فارسی. ۲۳ ژانویه ۲۰۲۲. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «گاز صدها خانه مسکونی در خارکیف در اوکراین قطع شد». صدا و سیما. ۸ اسفند ۱۳۹۶. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «مجسمه لنین در خارکیف اوکراین پائین کشیده شد». بخش فارسی صدای آمریکا. ۷ مهر ۱۳۹۳. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ «حمله سامانههای موشکی پرتاب چندگانه به حومه شهر خارکف اوکراین + ویدئو». اسپوتنیک. ۲۴ فوریه ۲۰۲۲. دریافتشده در ۲ مارس ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Charkow, Lexikoneintrag in: Meyers Großes Konversations-Lexikon, 6. Auflage, Band 3, Leipzig/Wien 1905, S. 886 (Zeno.org).
- 1 2 3 4 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامCharkowوارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب
<ref> غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نامBrass 1925وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.). - ↑ Alexander Petzholdt: Reise im westlichen und südlichen europäischen Russland im Jahre 1855. Hermann Fries, Leipzig 1864, S. 417. Zuletzt abgerufen am 18. Dezember 2019.
- ↑ Kap. 3.1 Die deutsche Militärverwaltung von Charkiw.
- ↑ تیموتی اسنایدر: Black Earth. London 2015, S. 183.
- ↑ Abschnitt 3.3.3. Das sowjetische Interregnum im März 1943.
- ↑ Karel C. Berkhoff: „Wir sollten verhungern, damit Platz für die Deutschen geschaffen wird.“ Hungersnöte in den ukrainischen Städten im Zweiten Weltkrieg. In: Babette Quinkert, یورگ موره (Hrsg.): Deutsche Besatzung in der Sowjetunion 1941–1944. Vernichtungskrieg. Reaktionen, Erinnerung. Paderborn 2014, ISBN 978-3-506-77780-5, S. 54–75, hier S. 67.
- ↑ اریک ماشکه (Hrsg.): Zur Geschichte der deutschen Kriegsgefangenen des Zweiten Weltkrieges. Verlag Ernst und Werner Gieseking, Bielefeld 1962–1977.
- ↑ Volksbund Deutsche Kriegsgräberfürsorge e. V.: Kriegsgräberstätte Charkow.
- ↑ Zhurzhenko, S. 32
- ↑ Spiegel Online vom 1. März 2014.
- 1 2 3 4 5 6 Tatiana Zhurzhenko: Charkiv – von der Grenzstadt zur Frontstadt, Religion & Gesellschaft in Ost und West, no. 4/5 2019, S. 30
- ↑ Ex-Governor Of Ukraine's Eastern Kharkiv Region Detained, Website رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی vom 11. März 2014.
- ↑ Ukraine crisis: Two dead in shootout in eastern city of Kharkiv as tensions rise ahead of Crimea referendum, ایندیپندنت vom 15. März 2014.
- ↑ Erklärung des ukrainischen Innenministeriums vom 15. März 2014.
- ↑ Spiegel Online: »Ukraine-Krise: Bürgermeister von Charkiw niedergeschossen«. Abgerufen am 28. April 2014
- ↑ ukrinform.de
- ↑ Krim-Krise: OSZE schickt 100 Beobachter in die Ukraine, اشپیگل am 22. März 2014.
- ↑ {{subst:saved_book}} {{subst:saved_book}}
- ↑ «Explosion bei Gendenkmarsch». بایگانیشده از اصلی در ۲۲ فوریه ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶.
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|بایگانی=صرفنظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|تاریخبایگانی=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده), Bericht von Salzburg24.at - ↑ Zhurzhenko, S. 31/32
- ↑ Zhurzhenko, S. 33
- ↑ Fabian Wenck: Charkiv: Putins Bomben gegen die Zivilbevölkerung In: rnd.de, 2. März 2022
- ↑ Andreas Rüesch: In Charkiv schiessen Russen auf Russen In: nzz.ch, 5. März 2022
- ↑ Ukraine: Cluster Munitions Launched Into Kharkiv Neighborhoods, دیدبان حقوق بشر ۴ مارس ۲۰۲۲
- ↑ «Kharkiv school badly damaged during fighting between Russia and Ukraine» (به آلمانی). دریافتشده در ۲۰۲۳-۱۱-۱۳.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ offizielle Website der Ukraine. «Wie Russland Charkiw, die zweitgrößte Stadt der Ukraine, zerstört». دریافتشده در ۱۹.۰۴.۲۰۲۲.
{{cite web}}: تاریخ وارد شده در|بازبینی= - ↑ Under Shelling in Kharkiv, دیدبان حقوق بشر ۷ مارس
- ↑ tagesschau.de. "Ukraine-Liveblog: ++ 35-stündige Ausgangssperre in Kiew ++" (in German). Retrieved 2022-03-15.
- ↑ Russland-Ukraine-News am Mittwoch: Russische Bodentruppen machen dem Pentagon zufolge kaum Fortschritt. ۲۰۲۲-۰۳-۱۶. شاپا ۲۱۹۵-۱۳۴۹. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۳-۱۶.
{{cite book}}: از|اثر=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Russland-Ukraine-News am Sonntag: Tausende Einwohner Mariupols nach Russland verschleppt. ۲۰۲۲-۰۳-۲۰. شاپا ۲۱۹۵-۱۳۴۹. دریافتشده در ۲۰۲۲-۰۳-۲۰.
{{cite book}}: از|اثر=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ 1143 будівлі у Харкові зруйнували російські війська з моменту вторгнення в Україну, 998 з них — житлові будинки, ۲۳ مارس ۲۰۲۲.
- ↑ "Selenskyj besucht und ehrt "Helden-Stadt" Charkiw". swissinfo.ch (in German). 2023-03-22. Retrieved 2023-12-04.
- ↑ ORF at/Agenturen red (2023-08-30). "Charkiw richtet Klassenräume in U-Bahnhöfen ein" (in German). Retrieved 2023-08-31.
- ↑ https://berliner-kurier.de/politik-wirtschaft/ukraine-krieg/charkiw-russland-will-millionenstadt-in-ukraine-unbewohnbar-machen-li.2201022
- ↑ The Economist / www.economist.com: The Kremlin wants to make Ukraine’s second city unliveable (7. April 2024)
- ↑ Sewodnja vom 20. August 2012: Русский язык стал региональным в Харькове. بایگانیشده در ۲۲ اوت ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine
- ↑ «Archivlink». بایگانیشده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۵. دریافتشده در ۲۸ آوریل ۲۰۲۶.
{{cite web}}: از پارامتر ناشناخته|بایگانی=صرفنظر شد (کمک); از پارامتر ناشناخته|تاریخبایگانی=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ Oleksandr Kramar: Russification Via Bilingualism in: The Ukrainian Week vom 18. April 2012, abgerufen am 1. Oktober 2014 (englisch).
- ↑ https://www.iri.org/sites/default/files/wysiwyg/2015-05-19_ukraine_national_municipal_survey_march_2-20_2015.pdf
- ↑ Die Verteidigung der Vielfalt. In: NZZ vom 22. März 2019, S. 7.
- ↑ Kharkiv, Ukraine. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۴-۲۲.
{{cite book}}: از|اثر=صرفنظر شد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ "In Kharkiv, the Central Park named after Gorky and several streets". اوکرینفورم (in Ukrainian). 13 June 2023. Retrieved 26 January 2024.
- ↑ "Weather and Climate – The Climate of Kharkiv" (in Russian). Weather and Climate (Погода и климат). Archived from the original on 13 December 2019. Retrieved 8 November 2021.
- ↑ "Kharkiv Climate Normals 1991–2020". World Meteorological Organization Climatological Standard Normals (1991–2020). اداره ملی اقیانوسی و جوی. Archived from the original (CSV) on 20 April 2025. Retrieved 20 April 2025.
- ↑ Л. И. Мачулин. Mysteries of the underground Kharkov. — Х. : 2005. ISBN 966-8768-00-0 (روسی)
- 1 2 Kharkov: Architecture, monuments, renovations: Travel guide. Ed. А. Лейбфрейд, В. Реусов, А. Тиц. — Х. : Прапор, 1987(روسی)
- 1 2 3 4 5 6 Н. Т. Дьяченко. Streets and squares of Kharkov. – X. : Прапор, 1977(روسی)
- 1 2 3 4 5 А. В. Скоробогатов. Kharkov in times of German occupation (1941–1943). – X. : Прапор, 2006. شابک ۹۶۶−۷۸۸۰−۷۹−۶(اوکراینی)
- ↑ Oleksandr Leibfreid, Yu. Poliakova. Kharkov. From fortress to capital. – Х. : Фолио, 2004(روسی)
- ↑ State archives of Kharkov Oblast. Ф. Р-2982, оп. 2, file 16, pp 53–54
- ↑ Colonel Н. И. Рудницкий. Военкоматы Харькова в предвоенные и военные годы.(روسی)
- ↑ In reference to the German census of December 1941; without children and teenagers no older 16 years of age; numerous city-dwellers evaded the registration(روسی)
- ↑ Mykyta Khruschev. Report to ЦК ВКП(б) of August 30, 1943. History: without "white spots". Kharkiv izvestia, No. 100–101, August 23, 2008, page 6(روسی)
- ↑ Ukrainian Census (2001)
- ↑ "Kharkiv today". Our Kharkіv (in Russian). Archived from the original on 22 اوت 2006. Retrieved May 4, 2007.
- ↑ "Results / General results of the census / Number of cities". 2001 Ukrainian Census. Archived from the original on 9 ژانویه 2006. Retrieved August 28, 2006.
- ↑ Історія міста Харкова ХХ століття, Харків 2004, р. 456
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- آل احمد، جلال (۱۳۷۶). سفر فرنگ. تهران: سیامک.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - آل احمد، جلال (۱۳۸۶). جزیره خارک در یتیم خلیج فارس. تهران: مجید.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - بختیاری، سعید (۱۳۸۵). اطلس جامع گیتاشناسی ۸۶–۸۵. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. ص. ۹۶. شابک ۹۶۴۳۴۲۲۰۰۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - بختیاری، سعید (۱۳۷۸). اطلس کامل گیتاشناسی: سیاسی، طبیعی، اقتصادی. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. ص. ۹۶. شابک ۹۶۴۶۲۴۱۲۷۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - بختیاری، سعید (۱۳۹۱). نقشه سیاسی جهان و پرچم کشورها. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. ص. ۱. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۴۲۲۷۹۰.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - بختیاری، امیرحسین (۱۳۹۸). اطلس جامع جغرافیایی ایران و جهان. تهران: انتشارات ایرانشناسی. ص. ۱۲۸. شابک ۹۷۸۶۰۰۸۳۵۱۱۷۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - سپهر، احمدعلی (۱۳۳۶). ایران در جنگ بزرگ ۱۹۱۸–۱۹۱۴. تهران: بینا.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ظهیرالدوله، علی بن محمد ناصر (۱۳۷۱). سفرنامه ظهیرالدوله. تهران: مستوفی.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - گروهی از نویسندگان (۱۳۸۸). سفرنامههای خطی فارسی. تهران: نشر اختران.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مستوفی، عبدالله (۱۳۸۴). شرح زندگانی من. تهران: زوار.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مصاحب، غلامحسین (۱۳۸۰). دایرةالمعارف فارسی. تهران: امیرکبیر. شابک ۹۶۴۳۰۳۰۴۴X.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مظفرالدینشاه (۲۰۰۹). سفرنامه مبارک شاهنشاهی. Princeton: Princeton University. ص. ۶۶، ۶۷.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مینورسکی، فئودوروویچ (۱۳۷۵). تاریخ شروان و دربند. ترجمهٔ محسن خادم. تهران: بنیاد دائره المعارف اسلامی.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - واحد پژوهش و تألیف مؤسسه گیتاشناسی (۱۳۷۸). راهنمای کشورهای مستقل مشترکالمنافع و جمهوریهای بالتیک. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی. ص. ۳۵۲. شابک ۹۶۴۶۲۴۱۲۳۹.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - فراهانی، حسن؛ بهبودی، هدایتالله (۱۳۸۵). روزشمار تاریخ معاصر ایران. تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهای سیاسی.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Kharkiv». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۲۸ مارس ۲۰۱۱.
پیوند به بیرون
[ویرایش | اشتراکگذاری]
